Door Chris Steijvers.

22 maart 2002 - Er zullen intussen nog maar weinig Nederlanders zijn die nog nooit van Pim Fortuijn hebben gehoord. Dat is opmerkelijk. Het merendeel van de Nederlandse politici is bij het grote publiek onbekend. In het meest gunstige geval kennen de mensen een gezicht en de bijpassende naam, waar het gezicht voor staat weet men niet eens.

Maar iedereen kent dus Fortuijn. Het opvallende uiterlijk van de man is daarvoor niet de enige reden. In kleinere kring was al langer bekend dat Fortuijn er merkwaardige ideeën ten aanzien van de Islam op na hield, maar die ideeën kwamen na de aanslagen van 11 september plotseling volop in de belangstelling. Dat het geenszins vaststaat dat de aanslagen door moslims zijn gepleegd, er zijn verdachten die sterkere motieven en meer mogelijkheden hebben dan Osama Bin Laden, speelt daarbij geen enkele rol. In ons tijdperk van moderne media gaat het niet om inhoud, oppervlakkige en op sensatie beluste berichtgeving brengt voor de mediamagnaten immers meer geld in het laatje.

Fortuijn drijft op die stroom mee; de media zijn en bloc voor hem gevallen. Eindelijk eens iemand die zich niet in het gebruikelijke politieke jargon uitdrukt, maar een taal spreekt die de mensen begrijpen. En wat er gezegd wordt liegt er ook niet om. Panklare oplossingen voor de meest uiteenlopende problemen, waarbij vooral moslims het moeten ontgelden. Het voorlopige resultaat is 29 zetels in de peilingen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Eén man die alle gevestigde politieke partijen in het nauw brengt en het bestaande systeem dreigt op te blazen. Een unicum in de Nederlandse parlementaire geschiedenis.

Bij nadere beschouwing blijkt het echter allemaal wel mee te vallen. Fortuijn blijft met zijn radicale oplossingen keurig netjes binnen de marges van het kapitalistische systeem. Terecht stelt de SP dat het gaat om de keuze tussen paars of pimpelpaars. Fortuijn bouwt slechts voort op hetgeen door Lubbers en Kok in het akkoord van Wassenaar (1982) is vastgelegd. En als Fortuijn dat niet zou doen, zou het CDA, de VVD, PvdA of Groen Links er wel voor zorgen. Kapitalisme leidt nu eenmaal onherroepelijk tot toenemende uitbuiting, verarming en marginalisering van het grootste deel van de bevolking. En als het verzet hiertegen op dreigt te laaien, kiest men, net als Fortuijn, voor harde repressie en het afleiden van de spanning richting onschuldige bevolkingsgroepen. Niets nieuws onder de zon.

Fortuijn stelt dus niets voor; het gevaar schuilt in het kapitalisme. Nu kan men terecht tegenwerpen dat een systeem door mensen wordt gedragen. Als een systeem bestreden moet worden, ontkomt men er niet aan om zich tot concrete personen te richten. Maar ook vanuit die invalshoek hoeft niemand zich druk te maken om Fortuijn. Fortuijn staat immers bekend als iemand die, ondanks zijn intelligentie en kennis, nog nooit in zijn leven iets tot stand heeft gebracht. De problemen die hij op dit moment rond de collegevorming in Rotterdam creëert, spreken boekdelen. Het draait bij Fortuijn allemaal om pathologische zelfverheerlijking. Een positie als lijsttrekker bij Leefbaar Nederland was hem niet genoeg, het moest zo nodig lijst Fortuijn worden. Het is niet alleen zo dat hij andere egotrippers, zoals Wien van den Brink, daarmee van zich afstoot, uiteindelijk zal iedereen hem in zijn hemd laten staan. Het valt daarom nog te bezien of Fortuijn met zijn lijst ongeschonden de verkiezingsdatum haalt. Maar ook al komt hij met 28 medestanders in de Tweede Kamer, dan is er nog geen man overboord. Fortuijn zal niet in staat zijn een werkbare situatie binnen zijn eigen fractie tot stand te brengen, laat staan dat hij met andere fracties overweg zou kunnen. De lijst Fortuijn zal als een nachtkaars uitgaan, alles wat zal resten is een verzameling individuen die nog voor wat chaos in het parlement kunnen zorgen. De zittende partijen maken zich, ondanks alle retoriek, dan ook in het geheel niet druk om Fortuijn. Integendeel, Fortuijn bewijst hun een grote dienst door er voor te zorgen dat alle ongenoegens onder de bevolking zich bij de komende verkiezingen op een volkomen ongevaarlijke wijze uitdrukken.

Pim Fortuijn dus niet gevaarlijk, betekent dat nu ook dat we gerust kunnen ademhalen? Natuurlijk niet! De krachten die door Fortuijn in de samenleving worden opgeroepen zijn verdomd serieus te nemen. Als een groepje mensen in staat zijn zou die krachten politiek vorm te geven, staat ons heel wat onheil te wachten. Vandaar dat er onverminderd strijd geleverd moet worden tegen partijen die het kapitalistische stelsel als uitgangspunt nemen. Zij geven namelijk consequent voeding aan fascistische uitwassen. Een partij als Groen Links, die gedreven door de wens om deel te nemen aan de regering steeds minder opkomt voor mensen die in binnen- en buitenland lijden onder armoede en onrecht, maar wel met een moraliserend vingertje waarschuwt tegen vreemdelingenhaat, is eigenlijk veel gevaarlijker dan Fortuijn en zijn gelegenheidsclubje.