Door Wouter ter Heide
21 november 2003.

Met VVD-coryfee Frits Bolkestein ben ik het eens dat 'democratie niet voor bange mensen is' en vind ik daarnaast ook dat het integratiebeleid in ons land is mislukt, zoals hij onlangs stelde voor de tijdelijke Integratiecommissie van de Tweede Kamer. Tegen de oorzaak van die mislukking kijk ik echter anders aan.

Mijns inziens is die namelijk niet te wijten aan politieke correctheid van zijn politieke opponenten uit de negentiger jaren, maar aan zijn eigen incorrecte interpretatie van het begrip integratie. In tegenstelling tot wat hij denkt, houdt integratie namelijk meer in dan het aanpassen van migranten aan de dominante cultuur van het land waarin zij leven. Daarmee gaat de Eurocommissaris gemakshalve voorbij aan het feit dat integratie geen proces van eenzijdige mààr van twee- of meerzijdige aanpassing is, met als doel: 'Eenwording'. De EU is hiervan een sprekend voorbeeld. Kortom, integratie staat simpelweg voor samenvoegen van verschillen tot een harmonisch geheel of eenheid van hogere orde.

Zolang niet deze algemene maar de privé interpretatie van Bolkestein opgeld doet in Den Haag, blijft het dweilen met de kraan open. Daarvoor biedt zijn suggestie voor het ombouwen van leegstaande asielzoekerscentra tot heropvoedingskampen voor criminele Marokkaanse jongeren, geen enkele oplossing. Integendeel!

Ware integratie vraagt namelijk niet om een harde hand, maar om de bereidheid van alle betrokkenen (allochtonen èn autochtonen) het cultureel eigen belang ondergeschikt te maken aan het politiek algemeen belang, de eenheid in verscheidenheid. Het ultiem politieke doel of democratisch ideaal dat links noch rechts is, met alle consequenties van dien voor ons partijpolitiek bestel. In het op de helling zetten daarvan, hoe bedreigend (want on[be]grijpbaar!) dat ook is voor de gevestigde orde, moet dan ook de oplossing gezocht worden van de grensoverschrijdende gewelddadige (zowel letterlijk als figuurlijk) integratieproblematiek. Of deze conclusie ook te lezen zal zijn in het eindrapport van de onderzoekscommissie-Blok, dat op 18 december wordt gepubliceerd, betwijfel ik echter.