Door Wouter ter Heide.
(02-09-'04)

In een opniniërend artikel in de Stentor van 27 augustus, "Pacifisme lijkt vies woord geworden", breekt antropoloog en vredesactivist dr. Hans Feddema de staf over premier Balkenende en voormalig secretaris van het Interkerkelijk Vredeberaad Mient Jan Faber. Allebei voorstander van de "preventieve oorlog" van Bush en Blair tegen Irak.

Daarin ziet Feddema terecht geen enkel heil, omdat de geschiedenis zo langzamerhand wel heeft bewezen dat oorlog en geweld geen geschikte middelen zijn om het kwaad uit te roeien. Geweld leidt nu eenmaal niet tot geweldloosheid, maar lokt juist groter geweld uit, getuige de preventieve (sic!) oorlog die het terrorisme had moeten beteugelen. Het onbegrijpelijke in deze is dat Balkenende en Faber, ondanks hun universitaire scholing en christelijke levensovertuiging (wie het zwaard opneemt, zal door het zwaard vergaan), geen weet schijnen te hebben van deze ijzeren wetmatigheid. Nog onbegrijpelijker is het dat onze premier, ondanks zijn onwetendheid, het overgrote deel van onze volksvertegenwoordiging warm heeft weten te maken voor de ongerijmde preventieve oorlogsgedachte, die hem door zijn grote roerganger - George W. Bush - als een vette kluif is voorgehouden.

Kortom, alle goede bedoelingen ten spijt, stellen onze jongens en meisjes in Irak alleen zichzelf in de waagschaal, hoe cru dit ook klinkt. Want hun inzet, moed en doodsverachting brengt het alom beoogde vredesideaal geen stap dichterbij. Integendeel! Het is dan ook een illusie te denken dat zij een positieve bijdrage "kunnen" leveren aan de noodzakelijke doorbraak van de ten hemel schreiende diabolische geweldspiraal die de wereld met de dag meer onder druk zet, onder aanvoering van Big Brother America.

Dat neemt echter niet weg dat deze doorbraak wel degelijk in het verschiet ligt. Daarbij doel ik op het moment dat wij ons, als mensheid, bewust zullen worden van het tijdsgewricht waarin wij leven. Wat dat betreft is het nu al zonneklaar dat dit wordt gekenmerkt door mondialisering, dus door toegroeien naar mondiale eenheid. Daarbij ga ik er tevens vanuit dat dit onpersoonlijke mondiale eenwordingsproces niet alleen door geen mens te stoppen is, maar bovendien gericht is op het bereiken van gerechtigheid wereldwijd, dankzij de alom onderschreven mensenrechten.

Vanuit mijn kijk op onze tijd, zou dit universele vredesideaal dan ook overal de richting van de politiek moeten bepalen. Regeren is immers vooruitzien! Het behoeft geen betoog dat hier geen sprake van is, omdat onze politieke kopstukken alleen maar oog hebben voor zichzelf, maar niet voor het tijdsgewricht waarin wij "als mensheid" verkeren. Vandaar dat vrede door onze partijpolitieke (mis-)leiders als een onbereikbaar ideaal wordt weggezet, waardoor geen onafhankelijke ideële maar louter tijd- en plaatsgebonden materiële belangen de partijpolitieke korte termijn agenda bepalen. Gelijk elke trend is ook deze gelukkig niet eeuwig te handhaven, omdat óók partijpolitici van het kaliber Balkenende en vredesactivisten van het kaliber Faber, zich op zeker moment bewust zullen worden van tijdsgewricht waarin wij leven en daardoor oog zullen krijgen voor de implicaties daarvan.

Redelijkerwijs gesproken zal deze onvermijdelijke bewustwording hen er op een goede dag dan ook toe brengen zich ruiterlijk neer te leggen bij de politieke consequenties daarvan, waarvan de maatschappelijke vertaling simpelweg neerkomt op het voor eens en voor altijd afzweren van geweld en oorlog ter bereiking van "het goede". De wereld waarin de mensenrechten geen loze passie of dode letter zijn maar daadwerkelijk worden gerespecteerd. Het vredesideaal dat anno 2004 toch wereldwijd geldt als "het ultieme politiek doel". De democratie in optima forma, waarin elk weldenkend mens - waar ook ter wereld en van welke gezindte en/of gezindheid dan ook - zich moet kunnen vinden. De wereld waarin geen 18- en 19-jarige jongens en meisjes meer worden uitgezonden voor het voeren van preventieve, heilige, rechtvaardige of wat voor zinloze oorlogen dan ook.

Kortom, de mondiale samenleving zoals die ons bij de proclamatie van de mensenrechten in 1948 voor ogen stond, als reactie op de verschrikkingen van WO-ll. Het gemeenschappelijk door alle volkeren en alle naties te bereiken ideaal, voor de verwerkelijking waarvan 66 jaar na dato de tijd gekomen is. Voor het bewijs daarvan zal het politieke kompas zonder de gebruikelijke partijpolitieke mitsen en maren slechts gericht moeten worden op de grondige reorganisatie van de Verenigde Naties, waartoe artikel 109 van het Handvest de mogelijkheid biedt. De effectuering daarvan, waartoe onze regering "als VN-lid" het voortouw zou kunnen nemen, zal de uitzichtloze machtsverhoudingen in onze volkerenorganisatie en daarmee in de wereld definitief tenietdoen, met alle positieve consequenties vandien voor "een ieder" op deze wereld. Dat dit hoogstand initiatief het Nederlandse beleid een blijvende gouden notering in de annalen van de wereldgeschiedenis zal opleveren (gelijk zwemmer PvdH op het koningsnummer, eeuwige roem voor politiek Den Haag) spreekt voor zich.