NEW YORK, 3 oktober 2006 - Het gaat goed met de globale wapenhandel. De militaire uitgaven in 2006 bedroegen 1.100 miljard dollar, tendens stijgend. Op de vooravond van de vergadering van de VN-commissie voor Ontwapening dringt een coalitie van mensenrechtenorganisaties aan op een globaal verdrag om de trafiek te reguleren en zo de vicieuze cirkel tussen geweld en armoede te doorbreken.

Zo’n verdrag ligt niet voor de hand, want de grootste wapenfabrikanten zijn ook de machtigste vijf VN-lidstaten, met name de permanente veiligheidraadsleden Rusland, Frankrijk, Groot-Brittannië, China en de Verenigde Staten. Die doen er alles aan om deze lucratieve tak van hun economie te beschermen, want de handel in wapens boomt. De militaire uitgaven komen in 2006 boven de 1.100 miljard dollar uit. Dat is meer dan in volle Koude Oorlog en vijftien keer meer dan wat de internationale gemeenschap aan ontwikkelingshulp uitgeeft.

De 100 grootste wapenfirma’s hebben hun verkoop tussen 2000 en 2004 met zestig procent zien toenemen. De Verenigde Staten, Frankrijk en Groot-Brittannië zijn betrokken in dure overzeese operaties en China moderniseert zijn leger. De orderboekjes van de wapenfabrikanten blijven voorlopig nog even gevuld, ook dankzij bestellingen uit ontwikkelingslanden. De Democratische Republiek Congo, Uganda en Rwanda bijvoorbeeld verdubbelden hun uitgaven tussen 1985 en 2000. Bangladesh, Nepal en Pakistan gaven tussen 2000 en 2003 meer uit aan wapens dan aan gezondheidszorg

De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) stelde vorig jaar dat gewapende conflicten de voornaamste oorzaak van honger geworden zijn. Wapens wakkeren die conflicten nog aan en belemmeren de acties van hulporganisaties. De verspreiding van wapentuig maakt de ontwikkeling en aankoop nodig van nog krachtiger wapentuig, zo argumenteren weinig scrupuleuze wapenhandelaars. Het resultaat is een vicieuze cirkel waarvan rijke landen rijker en arme landen armer worden.

Mensenrechtenorganisatie dringen in het rapport “Wapens zonder grenzen” aan op een VN-verdrag om de wapenhandel aan banden te leggen. “Regels die wereldwijd gelden zijn minder makkelijk te omzeilen dan een lappendeken van nationale wetgevingen”, zegt Nathalie Goldring van het Centre for Peace Studies aan de universiteit van Georgetown. “Een verdrag geeft een duidelijk signaal, namelijk dat je wapens niet op dezelfde manier kan verkopen als broodroosters of videogames”. Een wapenverdrag biedt de grootste wapenhandelaars in de Veiligheidsraad de aanleiding om “waar leiderschap” te tonen, besluit Goldring. (IPS, Thalif Deen)