De minister van V&W heeft NS om een oplossing gevraagd van de spoorwegproblematiek. NS kan niet voor 2005 het gewenste product leveren, zo blijkt en op korte termijn blijven een groot aantal treinen geschrapt uit de dienstregeling. De personeelscollectieven willen actief meedenken over oplossingen, want hoewel wij zijn verguisd en voor radicalen uitgemaakt, zit ons spoorhart op de juiste plaats. Treinen opheffen vinden wij stuitend. Wij willen voor onze reizigers dat alle treinen rijden en op tijd! De serviceverlening moet sterk worden verbeterd, zo vinden wij. Daarnaast snakt het personeel naar meer variatie.

Stap 1, vertrouwen en motivatie
Het tekort aan personeel wordt grotendeels veroorzaakt door de per 10 juni jl. ingevoerde procesvereen-voudiging, zowel het aantal diensten als het ziekteverzuim dragen daaraan bij. De procesvereenvoudiging kost flink meer personeel. De ondernemingsraad NSR zoekt inmiddels naar alternatieven. De noodzaak vast te houden aan procesvereenvoudiging is daarmee vervallen. Wij stellen voor de inefficiëntie en ge-zondheidsdruk zo snel als mogelijk teniet te doen. Dit kan in luttele weken. Op deze wijze kan een begin worden gemaakt met het terugkeren van vertrouwen en motivatie. Dit is een voorwaarde voor stap 2.

Stap 2, het personeelmodel
Het rijdend personeel moet per dienst enkele keren afgelost worden, voor de etenspauze, een ander baanvak of gewoon aan het einde van de dienst. Zo'n wisseling heeft een zeker afbreukrisico, die de NS-directie dan ook wilde verkleinen door de onlangs ingevoerde procesvereenvoudiging.
De wisselingen zijn weliswaar kwantitatief verkleind, maar nooit kwalitatief getoetst! Als deze probleem-loos verlopen zal er géén vervolgvertraging ontstaan en is de huidige procesvereenvoudiging overbodig.

Wij stellen nu vast dat als de machinist en hoofdconducteur van trein wisselen, zij de trein achter laten zonder te weten of hun taak wordt overgenomen. Daarmee bestaat de mogelijkheid dat die trein niet of te laat vertrekt. Het is eigenlijk heel vreemd dat we volgens planning de reizigers onverzorgd achter laten! Wij stellen voor te kiezen voor een geheel nieuw personeelmodel waarin de aflossing centraal wordt gesteld; het personeel verlaat alleen dan de trein (voor wisseling of pauze) wanneer de aflosser zich meldt. Is die er niet, dan rijdt de "oude" crew door of terug. De treinen blijven rijden en de bijsturing zoekt ondertussen naar een oplossing. Er blijft geen enkele trein staan vanwege personeelswisselingen. Wegbekendheidleemtes en overige details moeten nader worden uitgewerkt.
Met deze aflossingsafspraak is ieder denkbeeldig personeelmodel mogelijk, óók het zeer efficiënte van vóór 10 juni jl. De reiziger krijgt méér treinen en méér zekerheid, het bedrijf eenvoud, efficiency en flexibiliteit en het personeel alle denkbare variatie. Een verbluffende, simpele mix. Doen!!

Ook kan er een begin worden gemaakt met een nieuw nachtdienstsysteem. Nu eindigen veel late diensten diep in de nacht (z.g. late aflopers). Vroege diensten beginnen vanaf 04.00 uur (z.g. vroege starters). Dat zijn onmenselijke tijden en verslapen is niet uitgesloten, waardoor de betrouwbaarheid van de startende dienstregeling aangetast kan worden. Breng nu gedeeltes van de extreem late aflopers en zeer vroege starters onder in een "echte" nachtdienst en dit probleem is opgelost. Er ontstaat een evenwichtiger opbouw van vroege- en late diensten en er volgt een welkome reductie van "ATW-nachtdiensten".

Stap 3, de rest
Hoewel wij ons willen beperken tot de presentatie van een alternatief personeelmodel zijn er nog andere elementen bij NS die ons bezighouden. Wij noemen ze onderstaand:

Communicatie: op alle niveaus, zowel in- als extern moet veel energie worden gestopt in verbetering hier-van. Ook bij ons -het rijdend personeel- is communicatietraining zelden of nooit aan de orde gekomen, terwijl wij dagelijks in contact staan met de reiziger.

Stations: moeten weer bemenst worden, ook de kleinere. Van eerste tot laatste reizigerstrein, de reiziger heeft er behoefte aan. Combineer verkoop- bewaking- en beheerfuncties in één persoon en de kosten kunnen hierdoor beperkt blijven. Deze (BOA) functionaris kan tijdens stationnementen de hoofd-conducteur assisteren bij problemen.

Organisatie: omgaan met schaarste aan personeel, materieel en infrastructuur vraagt om een geïnte-greerde aanpak. Oneigenlijke schuttingen tussen de verschillende afdelingen of bedrijven die hetzelfde doel nastreven dienen geslecht. Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden -zowel centraal als decentraal- dienen duidelijk vastgelegd. Decentralisatie moet krachtig bevorderd worden en in alle gele-dingen is meer "spoorkennis" vereist. Het plaatselijk management kan o.i. een meer actieve rol spelen, waarbij voor de menselijkheid beduidend meer aandacht moet komen.

Materieel: er staat veel materieel aan de zijlijn wegens een gebrek aan onderdelen. Vergroot de geld-stroom naar leveranciers om de onderdelenvoorziening op zeer korte termijn te optimaliseren.

Vereenvoudig: de complexe sein- en wisselsturing. Bij storingen hieraan horen wij nog te vaak van een post; we willen wel, maar mogen niet! Blijkbaar mag in de nieuwe organisatie niemand meer "resetten" of simpelweg met de hand een gestoord wissel bedienen ("krukken"). Herstel duurt langer dan noodzakelijk.

Bijsturing: Railverkeersleiding dient ondergebracht te worden bij NS. Als vooral de bijsturing personeel en materieel daarin ook wordt ondergebracht en er wordt gedecentraliseerd, verkrijg je hiermee een geïntegreerde aanpak bij verstoringen in de treindienst. Communicatie tussen rijdend personeel (Telerail) en Verkeersleiding zal hierdoor verbeteren met als direct gevolg een hogere punctualiteit.
Een kwaliteitsimpuls bij Transportbesturing/Verkeersleiding is dringend noodzakelijk.

Elan: willen wij graag weer terugzien. Er moet meer bezieling in het spoorbedrijf komen en meer worden geïnvesteerd in behoud van het huidige ervaren personeel. De synergie moet terugkeren, zodat wij ge-zamenlijk de problemen oplossen. Daar horen geen opsplitsingen en uitbestedingen bij.
Vooral NS-Stations, NS-Internationaal, NS-Reizigers en de Verkeersleiding dienen snel te fuseren.

Tot slot: in tegenstelling tot vele berichten willen wij wél veranderen! Niet terug naar het oude NS met sterk hiërarchische trekken, maar naar een modern railbedrijf waarbij het goede van het oude en het goede van het nieuwe kunnen samengaan met maar een doel; Reiziger Op Tijd! Samen Schouders Eronder! Om deze processen in alle rust te laten plaatsvinden stellen de collectieven zichzelf tot nader order "buiten dienst". Wij verwachten van alle betrokkenen, m.n. van de directie, dan ook vele positieve impulsen om ons bedrijf te renoveren. Laat dit drie-stappenplan een voorbeeld zijn.

Dit is een initiatief van de gezamenlijke personeelscollectieven bij NS Reizigers.