Groningen, 26 maart 2001 - Naar nu eerst bekend is geworden zijn vorige week dinsdag twee treinen van NoordNed (te vergelijken met het zogenaamde 'rondje om de kerk') vlakbij het hoofdstation in Groningen bijna op elkaar gebotst.

Een lege trein kwam waarschijnlijk door een foute wisselstand tijdens het rangeren op het baanvak van een passagierstrein uit Leeuwarden terecht. Gelukkig kon een botsing worden voorkomen dankzij snel ingrijpen van de machinisten.

Railned, de organisatie die is ontstaan door het opsplitsen van de NS en nu zorgt voor de capaciteitstoedeling, zoekt naar de oorzaak van het voorval en verwacht binnen een maand uitsluitsel te kunnen geven.

Bij vervoerders zoals Noordned in Groningen en Friesland en Syntus in de Achterhoek, leidt het berijden van steeds dezelfde trajecten tot afstomping, concentratieverlies en verwachtingspatronen. Vorig jaar waren er bij deze vervoerders 35 veiligheidsincidenten. Bij het landelijk opererende NS slechts 4. De invoering van het plan om conducteurs en machinisten beperkter en langer in te zetten heeft grote gevolgen voor de veiligheid van reizigers en personeel. De maatschappijen maken ondertussen mooie winsten en de bedrijfsleiders, krijgen elke maand riante lonen op hun bankrekening gestort naast talrijke voordelen in natura en onkostenvergoedingen.

Ook het geld dat de provincies hebben gekregen om de spoorlijntjes te subsidiëren is beduidend lager dan het geld wat NS er voor kreeg. Noordned probeert zo efficiënt mogelijk te rijden. Ze kiezen voor een beperkt aantal eenheden materieel en personeel. Dat is namelijk de grootste kostenpost. Noordned heeft er bewust voor gekozen om het met minder materieel te doen dan dat de NS dat deed. NSVL (verkeersleiding) en NSinfrabeheer (onderhoud baan) zijn taakorganisaties die per 1 januari 2001 uit het NS concern zijn verdwenen. Overigens blijft er van een landelijke subsidie voor openbaar vervoer door de aanbestedingsconstructie ook nog het nodige aan de provinciale strijkstok hangen.

Engelse toestanden
Sinds onder Thatcher in Groot-Brittannië werd begonnen met de grote privatiseringen, gaat er bijna geen maand voorbij of ergens in Groot-Brittannië ontspoort een trein. De oorzaak? Formeel meestal het gevolg van defect materiaal. In feite is de oorzaak de neoliberale ideologie volgens welke ook goed werkende staatsbedrijven moeten worden geprivatiseerd en dus winst - liefst zoveel mogelijk - moeten opleveren voor de nieuwe eigenaars, ook al kost dat mensen het leven.

Gelukkig zijn dergelijke treinongelukken in ons land nog niet voorgekomen, maar door verdere privatiseringen van de NS zullen die in de toekomst ook hier zeker geen uitzondering meer gaan vormen.