Utrecht, 9 juli 2001 - Binnen de Nederlandse Spoorwegen loopt de spanning wederom verder op. Vele hadden verwacht dat na het verschijnen van het rapport van de commissie Peeters op 30 mei en het ingaan van de nieuwe dienstregeling op 10 juni de (arbeids)verhoudingen zich zouden herstellen. Mede omdat de vakbonden CNV, VVMC en VHS gezamenlijk met de OR alsnog het akkoord van 23 april hebben getekend.

De NS-directie wil en blijft echter haar eigen zin doordrijven, ditmaal met het plan Bestemming: Klant Nú. Uit de voorlopige stukken die weergeven wat dit plan inhoud blijkt dat de ramkoers ten opzichte van het personeel, geleidelijk invoeren van productbinding, een verregaande vorm van de procesvereenvoudiging is een van de items, wordt doorgezet.

NS-directeur Huisinga gaf op 30 mei aan dat hij enige tijd nodig had om op de conclusies van de Belgische professor Peeters te reageren. Tot op heden is er vanuit de ivoren toren van de NS-directie niets vernomen. Morgen presenteert Peeters zijn definitieve rapport en op 17 juli zouden partijen met elkaar een plan van aanpak voor de ontwikkeling van een nieuw dienstrooster bespreken. Zaterdag j.l. gaf Peeters in het Parool aan dat hij gepikeerd is over de halsstarrige houding van de NS-directie. „Toen president-directeur Huisinga zei dat hij het 'rondje' niet meer kon terugdraaien heeft hij niet gelogen. Maar hij had geen gelijk. Dat lijkt in tegenspraak, maar is een essentieel verschil. Als hij een coulantere houding had aangenomen, nuances had aangebracht, had hij de spanning uit de lucht kunnen krijgen. Maar de wil bij Huisinga ontbrak totaal. Dat is te weinig belicht in de media. Als de directie niet volmondig meegaat met OR, zal ze bij alle partijen krediet verliezen. Het is terecht de directie naar huis te sturen als ze nu niet bottom-up meewerkt”, aldus Peeters.

En met wat voor plan komt de NS-directie? Een plan dat wederom als decreet van bovenaf wordt opgelegd. Waarin nog steeds wordt vastgehouden aan de ingezette lijn van de reorganisatie. Met hier en daar wat extra aandachtpunten. Zo moeten er op korte termijn 2000 nieuwe medewerkers worden geworven, worden opleidingen verkort of tijdelijk afgeschaft, gaat men voor een snelle seriegebonden inzet, verdere detachering en wil men via de CAO de arbeidstijd per medeweker verhogen naar waarschijnlijk 40 uur. Maar dit alles is bekeken vanuit de realiteit van Hoofgebouw IV. Die realiteit is geheel anders dan die op de stations en in de treinen. Zo levert de arbeidstijdverlenging in de zomer niet of nauwelijks iets op, omdat er dan geen WTV (WerkTijdVerkorting) dagen worden verleend en juist in de zomer is het tekort aan personeel het meest nijpend. Van het 'uitgewoonde huis' waar PvdA'er van Gijzel tijdens het spoeddebat van de Tweede Kamer over sprak is geen woord gelogen. Al hebben de Haagse politici wel zoveel boter op hun hoofd om daar over te spreken. Zij zelf hebben immers de verzelfstandigingsoperatie in gang gezet en zijn daardoor mede schuldig aan de huidige chaos op en rond het spoor.

Alle spoorwegwerkers beamen dat ze dit in hun hele carrière bij het bedrijf nog nooit hebben meegemaakt. Er vallen dagelijks honderden treinen uit wegens gebrek aan personeel. Vanaf 10 juni ligt de schatting, bij de organisaties die dit moeten registreren loopt ook het water over de schoenen, rond de 5000 treinen. Bij kleine en grote verstoringen op het spoorwegnet is iedereen elkaar kwijt en is de olievlekwerking van zo'n gebeurtenis immens en door het gehele land voelbaar. Een aanrijding in Zuid-Limburg zorgt ervoor dat er treinen niet of te laat in Den Helder aankomen. Reizigers stellen aan het personeel al de vraag: „Rijdt deze trein vandaag wel?” Het omroepbericht: „Er is zeer beperkt treinverkeer in alle richtingen, houdt u rekening met uitval van treinen”, is regelmatig te horen op de hoofdstations van het spoorwegnet Amsterdam en Utrecht. De punctualiteit ligt met 77 procent 11 punten onder de afspraken in het prestatiecontract en ruim 5 procentpunten onder de vorige dienstregeling. Volgende week worden door het tekort aan personeel 300 treinen geschrapt. In het kader van de huidige problematiek een druppel op een gloeiende plaat.

Personeel en reizigers vragen zich af wanneer het bedrijf weer normaal kan functioneren. Er is heimwee naar de oude familie spoor, waar het ook niet allemaal koek en ei was, maar waar het gehele bedrijf in ieder geval in staat was treinen volgens het spoorboekje te laten rijden, zodat reizigers geen examens, sollicitatiegesprekken of vliegtuigen misten.