WASHINGTON, 2 november 2005 - De Amerikaanse vice-president Dick Cheney heeft twee opvolgers bekend gemaakt voor zijn afgezette kabinetschef en veiligheidsadviseur Lewis Libby. Met de benoemingen legt Cheney de kritiek op zijn kabinet naast zich neer. De twee heren hebben de reputatie hardliners te zijn.

Cheneys kabinetschef Lewis Libby moet voorkomen en zal officieel beschuldigd worden van vijf misdrijven - van meineed tot het verhinderen van de rechtsgang. Libby zou de identiteit van de geheim agente Valerie Plame naar de pers hebben gelekt en daarover hebben gelogen.

Kabinetswissels halen normaal de krantenkoppen niet. Maar gezien Cheneys status als machtigste vice-president in de Amerikaanse geschiedenis en architect van de oorlog in Irak gaat het om ambten met bijzonder veel politiek gewicht. De man die de afgezette Libby opvolgt in zijn functie als kabinetschef heet David Addington. Als nationale veiligheidsadviseur wordt Libby opgevolgd door John P. Hannah.

Addington dient Cheney al sinds de Iran-Contra affaire in de jaren tachtig. Hij is een sterke voorstander van een unilateraal buitenlandbeleid en van een verregaande macht voor de president, vooral in tijden van oorlog. Addington staat in veel dossiers op één lijn met de Amerikaanse VN-ambassadeur John Bolton. Hij benadert internationaal recht met een onverholen minachting.

Amnesty International en Human Rights Watch verwijten Addington een gebrek aan respect voor fundamentele rechten. Hij is onder meer voorstander voor een sterke inperking van de rechten van mensen die opgepakt worden in het kader van de oorlog tegen de terreur. Dergelijke gevangenen kunnen geen aanspraak maken op de Conventie van Genève, vindt hij. Hij kant zich tegen verder onderzoek naar het geklungel van de Amerikaanse inlichtingendiensten aan de vooravond van de oorlog in Irak.

Hannah is pas sinds 2001 in dienst bij Cheney. Voordien werkte hij onder Bill Clintons eerste Buitenlandminister Warren Christopher. Maar ook hij wordt beschouwd als een hardliner. Hij was de belangrijkste brugfiguur tussen de Amerikaanse regering en het INC van Ahmad Chalabi. Die Iraakse bannelingengroep leverde foutieve informatie over het bestaan van Iraakse massavernietigingswapens. Hannah werkte op dat punt nauw samen met het American Enterprise Institute, een Amerikaanse neoconservatieve denktank die na de invasie van Irak ook een militaire interventie in Syrië, Iran en zelfs Saudi-Arabië predikt. Hij was in de jaren 80 en 90 onderdirecteur bij het Washington Institute for Near East Policy, een denktank opgericht door AIPAC, de machtigste pro-Israelische lobbygroep in de VS.

Met de benoemingen legt Cheney de kritiek op zijn kabinet naast zich neer. De Democraten vroegen het ontslag van alle topambtenaren in Cheneys kabinet zodat die kunnen meewerken aan het onderzoek naar Libby. Dinsdag vroegen de Democraten in de Senaat een buitgewoon debat aan over het misbruik van geheime informatie in de vooroorlogse dagen. Het kabinet-Cheney heeft daar volgens veel waarnemers een sleutelrol in gespeeld.

"De zaak-Libby biedt een venster op waar het hier echt om gaat: hoe deze regering informatie gefabriceerd en gemanipuleerd heeft om de oorlog in Irak te verkopen", zei Harry Reid, de fractieleider van de Democraten in de senaat. (IPS)