Rotterdam, 16 november 2006 - De Nederlandse legerleiding is bang dat de NAVO-missie in Zuid-Afghanistan in een geweldsspiraal belandt door te ‘robuust’ optreden van de VS, Groot-Brittannië en Canada.

Bronnen op het ministerie van Defensie bevestigen dat tussen Nederland en de NAVO-partners spanningen zijn ontstaan over de militaire strategie van de ISAF-missie. De bondgenoten willen de Talibaan ‘onder druk’ houden met gevechtsoperaties. Nederland is bezorgd over het escalerende geweld, en hamert op wederopbouw.

Nederlands hoogste militair, commandant der strijdkrachten Dick Berlijn, heeft „stevig stelling” genomen tegen de bondgenoten, aldus bronnen op het departement. In het militair comité van de NAVO hield hij in september zijn collega’s al voor dat het „zwaartepunt” van de ISAF-missie niet uitschakeling van de Talibaan moet zijn, maar het winnen van de hearts and minds van de Afghaanse bevolking en behoud van parlementaire steun in de NAVO-landen. „Voortdurende gevechten zijn voor zowel de Afghanen als hoofdsteden een signaal dat het niet goed gaat met de missie”, aldus een bron op het departement. „Dat signaal willen wij niet geven.” Berlijn heeft het Nederlandse standpunt op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel eergisteren opnieuw naar voren gebracht. Ingewijden spreken van „hevige discussies” in het militair comité.

Een zegsman van Defensie gaat niet in op wat in de hoogste NAVO-kringen is besproken, maar erkent „nuanceverschillen” in de „uitvoering” van de strategie van de NAVO-partners in Zuid-Afghanistan.

Nederland is met Groot-Brittannië, Canada en de VS vanaf 1 augustus verantwoordelijk voor de zuidelijke regio van ISAF, de NAVO-stabilisatiemacht in Afghanistan. De NAVO-partners gebruiken zeer uiteenlopende strategieën. Waar Nederland zich beperkt tot bezetting van een klein deel van Uruzgan, hebben de Britten zich dit voorjaar over de hele provincie Helmand verspreid en zware gevechten geleverd. Ook de Canadezen, al ruim een jaar in de provincie Kandahar, leveren voortdurend slag met Talibaanstrijders. Bij de Canadezen sneuvelden 42 man, bij de Britten 38. Nederland heeft nog geen militairen in het gevecht verloren.

De behoedzame strategie is Nederland op verwijten komen te staan van bondgenoten. Toen de Nederlandse generaal Ton van Loon deze maand het commando van de zuidelijke ISAF-regio overnam, lieten Canadese officieren weten bezorgd te zijn over het ‘verslappen’ van de NAVO-missie.

NRC, 16 november 2006

Nederland stelt NAVO-geweld Afghanistan aan de kaak

DEN HAAG, 16 november 2006 - Nederland voert binnen de NAVO stevige discussies over het effect van het militaire geweld in Afghanistan. Commandant der strijdkrachten Dick Berlijn blijft binnen de alliantie erop hameren dat de ISAF-missie bevolkingsgericht moet zijn en niet vijandgericht.

Zijn woordvoerder heeft dat donderdag gezegd naar aanleiding van een artikel in NRC Handelsblad. Hij weerspreekt echter dat er sprake zou zijn van wrijving tussen Nederland en de NAVO-partners. Dat suggereert verwijdering maar dat is niet het geval, aldus de woordvoerder. Volgens hem zijn er nuanceverschillen in de uitvoering van de missie ‘maar dat zijn geen enorme verschillen’.

De materie is volgens hem ook belangrijk genoeg om stevige discussies over te voeren, omdat er nogal wat militairen sneuvelen. Aan Britse zijde in de provincie Helmand vielen al 38 doden en bij de Canadezen in de provincie Kandahar 42. Nederland is actief in de provincie Uruzgan maar heeft nog geen enkel dodelijk slachtoffer door gevechtshandelingen. Wel verongelukten drie Nederlanders en raakte een militair ernstig gewond bij een beschieting.

Voor de NAVO liggen het doel en de koers vast, aldus Defensie. De aard van de operatie is erop gericht de steun van de Afghaanse bevolking te winnen en samen het land op een hoger plan te tillen. Nederland werkt van meet af aan via de ‘inktvlekwerking’. Dat houdt in dat de militairen in een geconcentreerd gebied veiligheid en stabiliteit proberen te realiseren waarna wederopbouw kan plaatsvinden. Van daaruit wordt het terrein verbreed.

De Britten en Canadezen volgden een andere koers en verspreidden zich over de hele provincie. Daarbij komen zij voortdurend in zware gevechten met Taliban-strijders. Critici vinden dat het geweld van de militairen zorgt voor vervreemding bij de bevolking. (ANP)

Volkskrant, 16 november 2006

ISAF-militairen doden burgers Afghanistan

KANDAHAR, 16 november 2006 - In de Afghaanse provincie Helmand hebben NAVO-militairen van de internationale vredesmacht ISAF woensdag onbedoeld twee Afghaanse burgers doodgeschoten. Een kind is zwaar gewond geraakt. (ANP

'Kamer onjuist geïnformeerd over Uruzgan'

Den Haag, 15 november 2006 - De Tweede Kamer krijgt onjuiste informatie over de omstandigheden waaronder de Nederlandse commando's in Uruzgan opereren. Dat zeggen elitesoldaten in de documentaire 'Nederlandse commando's in Uruzgan', die de NCRV komende maandag uitzendt.

De top van Defensie stelt de situatie volgens de militairen veel te rooskleurig voor. "Een wederopbouwmissie verkoopt in de Kamer beter dan onze deelname aan gevechtsoperaties." De special forces zeggen onvoldoende armslag te hebben om strijd te leveren tegen de Taliban. "Laat ons op het hoogste niveau acteren óf trek onze eenheid terug", zegt een van de militairen in de documentaire van Vik Franke, die onlangs in opspraak raakte omdat hij als journalist de wapens oppakte toen de eenheid die hij volgde in een hinderlaag van de Taliban liep.

Volgens de commando's spelen zij 'brandweer' in een gebied waar Taliban-kopstukken zich schuilhouden en aanvallen uitvoeren op de coalitietroepen. "Een militair in Den Haag bepaalt dat het niet nodig is om het gebied in te gaan omdat het allemaal best meevalt. De gegevens die wij van hieruit doorspelen worden terzijde geschoven." Daar wordt een politiek verhaal van gemaakt dat verkoopbaar is aan de Kamer. De 'leunstoelgeneraals' hebben geen idee van de dagelijkse realiteit in het onherbergzame Uruzgan, zegt Franke, die dit najaar bij hoge uitzondering toestemming kreeg om vijf weken met de commando's op te trekken.

Om iets uit te kunnen richten, lokken de commando's gevechten uit met de Taliban door zich kwetsbaar op te stellen, zo is te zien in Frankes film. Ze wenden bijvoorbeeld autopech voor om de vijandige strijders uit hun tent te lokken. De halfslachtige bevelvoering zorgt er bovendien voor dat de Afghaanse bevolking de Nederlanders liever ziet gaan dan komen, stellen de commando's. "Je moet ze laten zien wie de baas is. Voorzichtigheid is hier een teken van zwakte. Veel Afghanen willen liever niet met ons gezien worden omdat we hen op deze manier in gevaar brengen."

Een aantal militairen zal in de film onherkenbaar in beeld worden gebracht. De film is dinsdag vertoond aan defensiefunctionarissen, zegt Franke. "Ze waren niet blij met het resultaat, maar willen de uitzending niet tegenhouden. Ze zijn akkoord gegaan met mijn voorwaarde om in alle vrijheid verslag te kunnen doen en daar houden ze zich aan." Defensie heeft geen disciplinaire maatregelen tegen de betrokken militairen aangekondigd.

SP-Kamerlid Harry van Bommel heeft de NCRV gevraagd de documentaire van te voren te mogen zien. Dat gebeurt vrijdag. Hij overweegt naar aanleiding van de uitlatingen van de militairen Kamervragen te gaan stellen aan minister van Defensie Henk Kamp (VVD). (Novum)