MEXICO-STAD, 15 november 2006 - Mexico geniet internationaal aanzien als verdediger van de mensenrechten, maar weigert het politiegeweld in eigen land onder ogen te zien. Dat stellen mensenrechtenorganisaties die een balans opmaken van de regeerperiode van ontslagnemend president Vincente Fox. Tegelijk is in Mexico de transparantie inzake mensenrechten vergroot.

De aanleiding voor de kritiek is een rapport van de Nationale Mensenrechtencommissie (CNDH), een autonoom regeringsorgaan, over het politiegeweld bij een operatie tegen straatverkopers in San Salvador Atenco, een stad 15 kilometer ten oosten van de hoofdstad. Volgens minister van Openbare Veiligheid Eduardo Medina vermeldt het rapport incidenten die niet plaatsvonden en zal de regering geen rekening houden met de aanbevelingen van de commissie. De minister geeft toe dat er “excessen” zijn geweest, maar ontkent dat er sprake was van marteling of seksueel geweld. De verantwoordelijke agenten zouden al zijn gestraft.

Een jonge vrouw die in San Salvador Atenco werd gearresteerd, zegt dat de politiemannen haar sloegen en haar borsten en vagina betastten. “Het is schandalig dat de regering de misbruiken ontkent en de daders niet heeft gestraft. Ze hebben me getekend voor het leven en dat zal ik ze nooit vergeven. De wereld moet weten dat deze regering de mensenrechten met voeten heeft getreden”, verklaarde de getuige, die anoniem wenste te blijven.

De situatie in San Salvador Atenco liep uit de hand toen mensen de straten blokkeerden uit protest tegen de politieactie tegen de straatverkopers. De politie greep hardhandig in: ze arresteerde 200 betogers, viel vrouwen seksueel lastig en doorzocht huizen zonder huiszoekingsbevel, melden de CNDH, Amnesty International en het lokale mensenrechtencentrum Miguel Agustin Pro Juarez.

De Mexicaanse regering reageerde op net dezelfde manier na een gelijkaardig rapport van de Mensenrechtencommissie over politiegeweld tijdens de derde Europees-Latijns-Amerikaanse top in 2004 in Guadalajara. Volgens de CNDH werden toen 73 betogers illegaal vastgehouden, 19 van hen mishandeld en 55 onderworpen aan vernederingen. Ook toen in mei van dit jaar twee mensen omkwamen bij de ontzetting van een door mijnwerkers bezette fabriek in de staat Michoacan, deed de regering alsof haar neus bloedde.

“De regering van Vincente Fox voert een dubbele standaard”, zegt Liliana Velazquez van de Mexicaanse afdeling van Amnesty International. “Internationaal wordt Mexico gerespecteerd voor zijn voortrekkersrol, maar in eigen land worden ernstige mensenrechtenschendingen onder de mat geveegd”. Mexico werd in juni unaniem verkozen tot voorzitter van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties.

Ook voor Human Rights Watch blijft het politiegeweld een probleem, maar de organisatie kwam in een rapport in mei ook tot een positieve vaststelling. Sinds Fox in 2000 aan de macht kwam, heeft Mexico zich opengesteld voor onderzoek door de Verenigde Naties en mensenrechtenorganisaties. De Partij van de Geïnstitutionaliseerde Revolutie (PRI), die in Mexico de lakens uitdeelde van 1929 tot 2000, beriep zich steeds op de “nationale soevereiniteit” om onderzoekers buiten te houden. (IPS, Diego Cevallos)