BRUSSEL, 14 november 2008 - De steun van de Europese Unie aan onderzoek naar tuberculose is maar een vijfde van wat het zou moeten zijn, zegt een nieuwe studie van Artsen zonder Grenzen.

Tuberculose (TB) kost jaarlijks aan 1,7 miljoen mensen het leven. Gezondheidsexperts schatten dat er elk jaar 1,45 miljard euro uitgegeven moet worden om de ziekte in te dijken. In 2007 spendeerde de Europese Unie er volgens Artsen zonder Grenzen (AzG) echter amper 19 miljoen euro aan, terwijl ze minstens 101 miljoen euro zou moeten uitgeven om haar deel van het werk te doen.

Spring Gombe, de auteur van de AzG-studie, noemt de bijdrage van de EU “beschamend laag” aangezien de Unie goed is voor 31 procent van het bruto globaal product en een aantal van de sterkste economieën ter wereld verenigt.

In veel westerse landen wordt tuberculose geassocieerd met het verleden, maar uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat er elk jaar negen miljoen nieuwe gevallen opduiken. Bovendien krijgt TB nieuwe gezichten volgens Gombe en sluipt de ziekte stilaan weer Europa binnen, met name via de Baltische staten.

Het rapport roept de EU op om minstens 409 miljoen euro per jaar aan het onderzoek naar nieuwe medicijnen te besteden. AzG klaagt ook het feit aan dat geen enkele steun van de Commissie erop gericht is om goedkope middelen te ontwikkelen die de ziekte opsporen, hoewel een groot deel van de medische gemeenschap daartoe oproept.

“Het gebrek aan geld voor TB-diagnose zorgt ervoor dat, hoe goed nieuwe geneesmiddelen ook zullen zijn, het een verloren zaak is, want we zullen gewoon niet weten of iemand tuberculose heeft of niet”, zegt Gombe. Volgens haar collega, Tido von Schoen-Angerer, is de epidemie bovendien snel erger aan het worden, met name in Afrika. Het onderliggende probleem is dat nieuwe varianten van de ziekte resistent geworden zijn voor verschillende geneesmiddelen.

Volgens Von Schoen-Angerer moeten dringend nieuwe middelen ontwikkeld worden, omdat mensen die besmet zijn met een resistente variant anders niet meer geholpen kunnen worden. Hij pleit voor publieke middelen voor nieuw onderzoek, omdat medische firma’s weigerachtig staan tegenover investeringen in geneesmiddelen voor armen waar ze weinig winst uit kunnen halen.

Geld uit ander onderzoek?

De Europese Commissie zelf vindt het “wat ongelukkig” dat AzG data uit 2007 geanalyseerd heeft, omdat dat het eerste jaar was van een zevenjarig programma van wetenschappelijk onderzoek. Er was volgens de Commissie 20 miljoen euro voorzien voor het onderzoek, maar er was “geen tijd” om het hele bedrag nog in 2007 te besteden. Een deel van het geld is dit jaar uitgegeven, onder meer aan diagnose, aldus Hannu Laang van de Commissie.

Het kan volgens Laang wel mogelijk zijn om de steun voor TB-onderzoek te verhogen. “Er is altijd de mogelijkheid om geld te onttrekken aan ander onderzoek, bijvoorbeeld naar kanker of diabetes”, zegt hij. “Maar dat is een zeer gevoelig onderwerp”.

Carl Schlyter, europarlementslid voor de Zweedse groene partij, vindt dat larie. Er is meer dan genoeg geld in het onderzoeksbudget van de EU, zegt hij, alleen gaat de helft van dat bedrag naar nucleair onderzoek. Volgens Stewart Cole, professor aan het Global Health Institute in Genève, mogen regeringen van rijke landen de huidige financiële crisis niet aangrijpen om de steun voor TB-onderzoek te verminderen.

“Elke economische crisis wordt gevolgd door een toename van TB”, zegt hij. “Armoede is de echte drijvende kracht achter de ziekte. Het is nu niet het moment om de steun terug te schroeven, integendeel. We eisen een hoger budget.” (David Cronin, IPS)