BAGDAD, 2 maart 2007 - Irak zou vanaf 3 maart beginnen met de executies van vier jonge Iraakse vrouwen. Drie van de vrouwen, waarvan er één onlangs in de gevangenis beviel van een dochtertje, werden veroordeeld op beschuldiging van lidmaatschap van de Iraakse verzetsbeweging en terroristische daden. Mensenrechtenorganisaties vrezen dat meer executies van vrouwen zullen volgen.

De executies van Wassan Talib (31), Zaineb Fadhil (25) en Liqa Omar Muhammad (25) staan ingepland vanaf 3 maart. Dat zegt een lid van het BRussells Tribunaal dat verder anoniem wil blijven. Het BRussells Tribunaal is een groep intellectuelen en opiniemakers vanuit de hele wereld die zich samen uitspreken tegen de Amerikaanse inval en bezetting van Irak en in april 2004 voor het eerst samenkwamen in Brussel.

Dochtertje

Eén van de drie vermeende terroristen, de vijfentwintigjarige Muhammad, geeft nog steeds de borst aan het dochtertje waarvan ze onlangs beviel. Een tweede, Talib, verblijft in de gevangenis samen met haar dochtertje van drie, volgens Amnesty International.

Talib en Fadhil werden ter dood veroordeeld door de Centrale Misdaadrechtbank van Irak (CCCI) op 31 augustus 2006 voor de moord het jaar voordien op meerdere leden van Iraakse veiligheidskrachten in het Hay al-Furat-district van Bagdad. Beide vrouwen ontkennen elke betrokkenheid. Volgens Amnesty zegt Fadhil dat ze ten tijde van de moorden in het buitenland verbleef.

Muhammad werd op 6 februari 2006 door dezelfde rechtbank veroordeeld. Zij wordt naar verluidt beschuldigd van de ontvoering van een functionaris in de 'Groene Zone' in 2005, zeggen bronnen in de Iraakse Advocatenunie. Haar echtgenoot zou voor dezelfde misdaad zijn aangehouden.

Ook een vierde vrouw, Samar Sa'ad 'Abdullah, schuldig bevonden aan de moord op vijf familieleden, zou vanaf 3 maart kunnen geëxecuteerd worden. Haar beroep werd afgewezen en ze riskeert spoedige executie, bevestigt Amnesty. De vier vrouwen verblijven allemaal in de Khadamiya-vrouwengevangenis in noordelijk Bagdad.

Het is onzeker of de drie vermeende terroristen in beroep zullen gaan. Maar hoewel dat mogelijk is, is de kans klein dat hun beroep zal aanvaard worden zonder dat de vrouwen een eigen wettelijke vertegenwoordiging hebben, zeggen bronnen.

Geen verdediging

Onafhankelijke juristen hebben scherpe kritiek geuit op de rechtszaken. Ze bestempelen die als onrechtvaardig en ingaand tegen internationale conventies. De beschuldigden kregen geen recht op een wettelijke verdediging, zegt advocaat Walid Hayali. Hij vroeg maar kreeg geen toestemming om de drie te vertegenwoordigen in de rechtbank. "Geen enkele advocaat kreeg de kans zijn taak te doen", bevestigde een goede vriend van Talib aan IPS. Dat recht is nochtans voorzien in internationale wetgeving. Daarenboven stelt een specifieke VN-regel dat de moeder van een pasgeborene niet geëxecuteerd mag worden.

Veel advocaten in Irak interpreteren de terdoodveroordeling van de drie vrouwen als een poging van het Iraakse regime om opstandelingen te intimideren.

Maar Irakezen op straat in Bagdad zeggen dat ze geloven dat de executies, als ze inderdaad doorgaan, het geweld nog verder zouden doen opflakkeren. "Dit zal niet ongestraft voorbijgaan", zegt Fadhil Aziz (40), uit het Amiriya-district in Bagdad. "De VS en hun Iraakse collaborateurs moeten betalen voor de misdaden die ze aan het bedrijven zijn tegen onze eer", waarschuwt hij.

Twee van de vrouwen - Fadhil en Muhammad - werden ervan beschuldigd mee te werken met hun echtgenoten en twee andere familieleden bij de misdaden waarvoor ze veroordeeld werden, zegt de Iraakse Advocatenunie. Sommige Irakezen in Bagdad hebben openlijk hun verrassing en ongeloof geuit dat deze vrouwen bij enige opstand betrokken zouden kunnen zijn. Ze zeiden tegen IPS dat het een kwestie van eer voor Iraakse mannen is dat hun vrouwen niet deelnemen in enige vorm van geweldpleging.

De nakende executies zullen waarschijnlijk ook de exodus van Irakezen nog verder aanzwengelen. "Ik neem mijn familie liever mee naar eender waar in de wereld dan hier te blijven en dit mee te maken", zegt Abi Muhannad, een leraar uit het Kadhamiya-district in Bagdad.

235 mensen ter dood veroordeeld in 2006

De doodstraf werd door de Amerikaanse bezettingsautoriteiten afgeschaft na de omverwerping van het regime van Saddam Hoessein. Maar in augustus 2004 voerde de Iraakse overgangsregering haar opnieuw in voor misdaden als moord, ontvoering en bedreiging van de nationale veiligheid. In oktober 2005 kwam er een strenge nieuwe antiterrorismewet die de ultieme straf invoerde voor het "plannen, financieren en mogelijk maken van terrorisme".

Vorig jaar veroordeelden Iraakse rechtbanken 235 mensen ter dood en meer dan 6.000 tot levenslange opsluiting, zegt de Londense krant al-Sharq al-Awsat. Ze citeert ene Mohamed Khorshid, die zegt dat meer dan 2.000 vrouwen bestempeld zijn als "veiligheidsgevangenen".

Het is niet duidelijk hoeveel Iraakse mannen en vrouwen er sinds augustus 2004 al door de overheid geëxecuteerd werden, maar in 2006 zouden het er minstens 65 geweest zijn, waaronder de voormalige president Saddam Hoessein. (IPS, Dahr Jamail en Ali al-Fadhily)