BROOKLIN, Canada, 1 mei 2006 - Canadese topwetenschappers maken zich grote zorgen omdat hun land zich niet langer wil houden aan de Kyotonormen. Canada stoot nu al 30 procent meer broeikasgassen uit dan in 1990, terwijl het land volgens de afspraken in het protocol van Kyoto tegen 2008 minder moet vervuilen dan 18 jaar geleden.

Negentig Canadese wetenschappers eisten op 18 april in een open brief aan premier Stephen Harper een nationale strategie tegen de klimaatverandering. Maar met die vraag lijken ze bij hem aan het verkeerde adres. De nieuwe conservatieve regering van Canada sneed onlangs 40 procent weg van het budget van overheidsprogramma's om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. En milieuminister Rona Ambrose veklaarde dat Canada "onmogelijk" zijn Kyoto-verplichtingen kan nakomen.

Die stugheid is opmerkelijk, want Canada ondervindt de klimaatverandering duidelijker dan veel andere landen. "In het poolgebied lijden we al erg onder de gevolgen", zegt Gordon McBean van de Universiteit van West-Ontario.

"Er zijn steeds meer onaanvechtbare bewijzen dat het klimaat in Canada en in de rest van de wereld verandert", schrijven de wetenschappers in hun brief. Tussen de negentig ondertekenaars zitten ook heel wat medewerkers van openbare instellingen. Nog veel meer vorsers hebben sindsdien hun diensten aangeboden aan de regering-Harper om een nieuwe klimaatstrategie uit te werken.

"Kyoto is maar een eerste stap", zegt McBean. "We moeten tegen 2050 wereldwijd 80 procent minder broeikasgassen uitstoten om het klimaat te stabiliseren. Ik weet niet of deze regering dat al begrijpt."

In het protocol van Kyoto hebben Canada en 33 andere industrielanden zich ertoe verplicht hun uitstoot tegen de periode 2008-2012 met 5,2 procent te verminderen in vergelijking met 1990.

Voor Canada maakt de snelle groei van de olie- en de aardgassector die doelstelling steeds moeilijker haalbaar. Maar het kan nog altijd, zeggen de wetenschappers: politieke wil is alles wat er nodig is.

Daaraan schort het wel in de regering van Stephen Harper. De Canadese bewindsploeg staat dicht bij de Amerikaanse regering, die het protocol van Kyoto weigert te ratificeren. Milieuminister Ambrose heeft ook haar steun uitgesproken voor het Asia-Pacific Partnership on Clean Development and Climate, een door de VS gesteund initiatief dat het klimaatprobleem via nieuwe uitvindingen en technologieoverdracht onder controle hoopt te brengen. Tegenstanders bestempelen het partnerschap als een slecht alternatief voor Kyoto. Premier Harper heeft wel verklaard dat Canada zich niet zal terugtrekken uit het protocol van Kyoto.

Ambrose heeft ook aanvaard dit jaar de VN-Klimaatconferentie in Bonn voor te zitten. Milieuorganisaties vinden dat ongepast. "Welke rol kan ze daar spelen om Kyoto te doen naleven of bij de onderhandelingen over nog verdergaande emissiebeperkingen na 2012?" vraagt Matthew Bramley van het Canadese Pembina Instituut. Ambrose heeft zelf verklaard dat Canada geen engagementen zal aangaan voor de periode na 2012 tot het land een nieuw klimaatplan klaar heeft. De regering zegt dat ze daarvoor nog zeker een jaar nodig heeft.

Milieuactivisten legden de regering vorige maand een hel lijst met maatregelen voor die meteen kunnen worden uitgevoerd. Canada kan burgers en bedrijven aansporen zuiniger met energie om te springen, meer in hernieuwbare energiebronnen investeren en de industrie strengere uitstootnormen opleggen. Aan publieke steun voor zo’n beleid ontbreekt het niet: een grote meerderheid van de Canadezen staat nog altijd achter Kyoto. (Stephen Leahy, IPS)