Den Haag, Zoetermeer, Utrecht, 5 juni 2001 - Het personeel in de ziekenhuizen voert sinds 7 mei jl. actie voor een goede loonsverhoging, meer collega's erbij en betere arbeidsomstandigheden. De werkgevers, vertegenwoordigd door de NVZ (Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen) hebben de bonden gedwongen in actie te komen, omdat zij nog steeds weigeren een goede CAO af te sluiten.

Dat is onbegrijpelijk, omdat in andere delen van de zorg de bonden wel afspraken met de werkgevers hebben kunnen maken voor nieuwe CAO's. Voor de Thuiszorg, de Geestelijke Gezondheidszorg en de Verpleeg- en Verzorgingshuizen zijn voor enkele honderdduizenden werknemers goede resultaten bereikt. De bonden ABVAKABO FNV, CFO CNV, FHZ, NU'91 en de Unie Zorg & Welzijn willen ook voor de 170.000 werknemers in de ziekenhuizen een akkoord in de geest van de andere zorg-CAO's, Maar de werkgevers geven niet thuis; zij spelen hard spel door niet te willen onderhandelen.

Personeel wil goede zorg verlenen
Een goede CAO-Ziekenhuizen is niet alleen belangrijk voor het personeel. Het conflict tussen de bonden en de NVZ heeft ook direct met de kwaliteit van de zorg te maken. Natuurlijk hebben ook patiënten hier belang bij. De werknemers willen goede zorg verlenen, maar op dit moment kan dat vaak niet omdat er te weinig personeel is. De medewerkers zijn overbelast en kunnen alleen het uiterst noodzakelijke werk doen. Tijd voor een praatje met een patiënt bijvoorbeeld is er al jaren niet meer bij.

De CAO moet er toe leiden dat het weer aantrekkelijk wordt om in het ziekenhuis te werken. Door het slechte imago van de ziekenhuizen is er weinig animo bij schoolverlaters om voor een opleiding in de ziekenhuiszorg te kiezen. Steeds meer werknemers in ziekenhuizen geven er de brui aan. Werknemers verlaten de ziekenhuizen door gebrek aan salarisperspectief, hoge werkdruk en het gemis van collega's die ziek zijn geworden of arbeidsongeschikt zijn geraakt. Daarom is het personeel overal in het land in actie gekomen.

Patiënten niet in de kou door acties
Het personeel in ziekenhuizen voert nu al ruim vier weken actie. Er wordt volop gestaakt op afdelingen in het ziekenhuis en ook wordt het werk enkele uren onderbroken. Niet-spoedeisende operaties worden uitgesteld, maaltijdvoorzieningen moeten anders worden geregeld en er zijn heel veel zondagsdiensten op gewone werkdagen. Die acties zijn gericht tegen de werkgevers, want met hen moeten de bonden een CAO afsluiten. Partijen zijn dus tot elkaar veroordeeld. Het kan helaas niet anders dan dat patiënten last hebben van deze acties. Bonden en personeel vinden dat niet leuk; actie voeren doe je niet zomaar. Het kan nu even niet anders, omdat ook de kwaliteit van de zorg moet worden verbeterd. Patiënten begrijpen dat heel goed.

De bonden gaan met acties zorgvuldig te werk. Juristen geven vooraf groen licht voor acties op basis van door actiecomités in de ziekenhuizen ingevulde draaiboeken. Altijd is in een actievoerende instelling een calamiteitenteam aanwezig voor spoed- en noodgevallen. Het personeel gaat haar verantwoordelijkheid niet uit de weg. De bonden informeren de patiënten ook over het hoe en waarom van de acties en krijgen daarvoor veel begrip. Immers, patiënten weten als geen ander hoe het met de zorg is gesteld. Zij worden dagelijks geconfronteerd met te weinig aandacht door een tekort aan personeel, waardoor de kwaliteit van de zorg afbladdert.

Voor de werknemers is deze situatie hoogst frustrerend. Zij hebben bewust gekozen voor een baan in de ziekenhuizen. Maar geconfronteerd met de werkelijkheid doet het pijn dat zij de patiënt niet de nodige aandacht kunnen geven. Directies hebben hier vanuit hun ivoren torens volstrekt onvoldoende oog voor. Zij handelen als boekhouders en zijn het contact met de professionals in de zorg kwijt geraakt.

Is het einde van het conflict al in zicht?
De vakbonden in de ziekenhuizen gaan onderhandelingen met de werkgevers niet uit de weg. De bonden vinden dat de werkgevers met een goed bod voor een eenjarige CAO moeten komen: 4 procent loonsverhoging en een flinke plus daarop van 2,4 procent in de vorm van een eindejaarsuitkering. Dan wordt het weer aantrekkelijker om in de ziekenhuizen te werken. In andere delen van de zorg is het ook gelukt CAO's te bereiken, dus in de ziekenhuizen moet dat ook kunnen. De werkgevers zijn aan zet. De stoïcijnse houding van de werkgevers in de ziekenhuizen om de onrust te laten voortduren leidt tot steeds meer kritiek uit de samenleving. De NVZ heeft onlangs anonieme advertenties geplaatst met veel te hoge salarisbedragen voor het personeel. Hierdoor is de woede van de werknemers alleen maar toegenomen. Directies en afdelingen Personeelszaken van ziekenhuizen zijn bedolven onder salarisstroken met het verzoek het verschil ten opzichte van de inhoud van de advertenties over te maken.

Minister Borst van Volksgezondheid heeft zich ook in de rij van critici geschaard door openlijk uit te roepen dat zij de impasse over de CAO (en de acties) zat is. De minister zegt dat de werkgevers voldoende geld hebben ontvangen om een goede CAO-Ziekenhuizen te kunnen afsluiten. De werkgevers blijven zich verschuilen. Zij bewegen niet en weigeren tot op heden met nieuwe voorstellen te komen die kunnen leiden tot een oplossing van het CAO-conflict.

De bonden en de werknemers in de ziekenhuizen beschikken over een lange adem. De werknemers blijven actie voeren om een goede CAO af te dwingen. Voor de tweede en derde week van juni is weer een nieuwe actiegolf aangekondigd. Overal in het land is ziekenhuispersoneel dan in actie voor een goed loon en goede arbeidsomstandigheden om kwalitatief goede zorg te kunnen verlenen. De werknemers verdienen dubbel en dwars dat de werkgevers over de brug komen. Het is de hoogste tijd voor goede zorg. De bal ligt bij de NVZ.

De CAO-onderhandelaars voor de CAO-Ziekenhuizen van de vakbonden
ABVAKABO FNV, CFO CNV, FHZ, NU'91 en De Unie Zorg en Welzijn.