Door Dr. Harrie Dewitte *

15 juni 2005 - Stel je voor: de regering beslist dat je vanaf 1 januari geen ziekenfonds meer hebt en dat je op zoek moet naar een zorgverzekeraar. Daar moet je een ziekteverzekeringspolis mee afsluiten. Onwaarschijnlijk? Toch niet. Het gebeurt momenteel in Nederland. Precies zoals het ontwerp van Europese grondwet wil dat het straks in heel Europa gebeurt.

Sinds de tweede wereldoorlog heeft het grootste deel van de Nederlanders, zoals trouwens in de meeste Europese landen, een ziekenfonds. Maar met een nieuwe gezondheidswet schaft de regering Balkenende vanaf 1 januari de ziekteverzekering af. Iedereen die in Nederland woont, moet op zoek naar een "zorgverzekeraar" die met hem een ziekteverzekeringspolis wil afsluiten. Met andere woorden: de ziekteverzekering wordt in Nederland volledig geprivatiseerd. Iedereen is verplicht om een ziekteverzekering af te sluiten en betaalt hiervoor een vaste premie. Het Ministerie van Volksgezondheid liet zelf al berekenen dat deze premie zal stijgen tot 1.030 euro per jaar. Dat is drie keer de huidige ziekenfondspremie.

Voor meer dan 6 miljoen Nederlanders is dat zo'n grote financiële aderlating dat ze de eerste jaren een subsidie van de belastingen krijgen. Om deze subsidies te financieren wordt er via de werkgever, afhankelijk van het loon, nog een extra belasting afgehouden. Maar ook dit is een gemene streek van de regering om de armere inwoners, de meest kwetsbare groep, over de streep te trekken.

Mensen met een laag inkomen gaan een polis zoeken die zo weinig mogelijk kost. Zo houden ze wat van hun subsidie over. Helaas zullen ze later, als ze met hun kind in het ziekenhuis staan, te horen krijgen: "sorry mevrouw, maar deze behandeling staat niet in je polis, we kunnen je kind niet verzorgen...". En meteen hebben we de rauwe werkelijkheid van het begin van de vorige eeuw terug: geen geld, geen verzekering... geen zorgen.

Nog slechts een basiskorf

De zorgverzekeraars krijgen een aantal verplichtingen. Zo moeten ze iedereen toelaten tot het basispakket (acceptatieplicht). Ze mogen ook geen verschillende premies aanrekenen naargelang de leeftijd of het gezondheidsrisico. Een kettingroker of iemand die te dik is, moet dus geen bijkomende premie betalen.

Op het eerste zicht verandert er dus niet veel in vergelijking met de huidige situatie. Maar schijn bedriegt. Deze verplichte verzekering dekt alleen een basispakket van gezondheidszorg. De zorgverzekeraar kan het basispakket - zonder bijkomende verzekering - zeer onaantrekkelijk maken. Hij kan de patiënt allerlei beperkingen opleggen. Hij kan de patiënt bijvoorbeeld verplichten om van dokter of ziekenhuis te veranderen. Zo kan hij een patiënt verplichten om voor een oogoperatie naar een ziekenhuis aan de andere kant van het land te gaan.

De regering bepaalt wat er in dat basispakket zit. Momenteel is dat 95% van de huidige zorgverlening. Tandzorg en kinesitherapie zijn al geschrapt. Hiervoor moet je een aanvullende verzekering nemen. Iedereen weet echter dat de geneeskunde enorm snel ontwikkelt: nieuwe behandelingstechnieken, nieuwe materialen en nieuwe prothesen. En die zullen niet in het basispakket zitten.

De tweede korf... voor wie geld heeft

En hier komt er een tweede probleem: alle bijkomende zorg moet via een bijkomende verzekering gedekt worden. Die is niet verplicht. Hier gelden geen vaste premies en de zorgverzekeraar kan patiënten met een risico weigeren. Men schat dat ongeveer 30% van de bevolking een veel duurdere premie zal moeten betalen of botweg zal geweigerd worden: de bejaarden, de invaliden, de gehandicapten, personen met een bestaande ziekte...

Verzekeringsmaatschappijen zijn geen liefdadigheidsinstellingen. Ze willen zoveel mogelijk winst maken: op het einde van het jaar zoveel mogelijk overhouden van de opgestreken premies. Ze geven die liever niet uit aan medische zorg. Ze zullen dus hun uiterste best doen om mensen met een gezondheidsrisico te weren uit hun klantenbestand. Of ... deze mensen zullen een véél hogere premie moeten betalen.

Er is trouwens nog iets: de aanvullende verzekeringen zijn het rijk van de "kleine lettertjes". Je weet wel, je denkt voor alles verzekerd te zijn, maar als je een nieuwe knieprothese nodig hebt, blijkt die net niet in de verzekering te zitten. Volgens de Nederlandse consumentenbond bestaan er nu reeds duizend verschillende polissen. Geen kat die daar nog haar jongen in terugvindt.

Oud, ongezond en werkloos? Jammer!

Vanaf 1 januari geeft de Nederlandse overheid grotendeels de macht over de organisatie van de gezondheidszorg uit handen. De zorgverzekeraars worden nu de regisseur van het gezondheidsbeleid. Dat betekent dat ze de medische zorg zo gaan organiseren, dat ze zoveel mogelijk winst maken. Vooreerst zullen ze proberen de interessante klanten - jong, gezond en met werk - te vinden.

Maar de zorgverzekeraars zullen ook een grote invloed uitoefenen op de ziekenhuizen. Nu kan een patiënt naar een ziekenhuis van zijn keuze gaan. Zijn kosten worden volgens afspraak terugbetaald. In de toekomst zal de patiënt naar een ziekenhuis van de keuze van de zorgverzekeraar moeten gaan. Deze zullen immers contracten afsluiten met die ziekenhuizen die de goedkoopste zorg leveren.

Nu gebeuren er in een operatiekwartier van een ziekenhuis 23 verschillende soorten operaties. Men heeft berekend dat het 20% goedkoper is om slechts één soort operaties te doen, maar dan aan de lopende band. Zo kan een verzekering een contract afsluiten voor heupoperaties met een ziekenhuis in Groningen, helemaal in het Noorden van Nederland. Alle patiënten, ook diegene van Maastricht, helemaal in het zuiden, moeten dan voor een heupoperatie naar Groningen. Men verkoopt dat met het argument dat op die manier een betere kwaliteit kan leveren. In de Verenigde Staten heeft men al jaren ondervinding met dit systeem: het enige wat telt is de prijs. Zo goedkoop mogelijk. En als de verzekeringen de macht hebben dan daalt de prijs én de kwaliteit.

Artsen worden verplicht om het beroepsgeheim te schenden

Vanaf 1 januari zijn Nederlandse huisartsen ook verplicht om het medisch beroepsgeheim te schenden. Ze worden verplicht om hun medische informatie over de patiënten door te geven aan de verzekeringsmaatschappijen. Die gaan die informatie natuurlijk gebruiken om aan klantenselectie te doen voor hun aanvullende polissen. Hoog gezondheidsrisico, hoge premie.

Bron: Solidair.be