WASHINGTON, 6 juli 2007 - Officieel hebben de VS nog niet gereageerd op het offensief dat het Ethiopische leger uitvoert in de opstandige provincie Ogaden. Van die militaire actie wordt vooral de burgerbevolking het slachtoffer. Achter de diplomatieke schermen leeft in Washington de vrees dat de interventie in de naar autonomie strevende provincie kan escaleren tot een regionaal conflict waarin ook Somalië wordt meegesleurd.

Ogaden is een woestijnachtige provincie in het oosten van Ethiopië die sinds de 19de eeuw door Addis Abeba wordt bestuurd, maar gedomineerd wordt door de Somalische Dorad-clan. Op het einde van de jaren zeventig vochten Somalië en Ethiopië al eens een oorlog uit over het gebied, nadat de toenmalige Somalische president Siad Barre had geprobeerd de regio te annexeren als onderdeel van een "groot Somalië".

Sindsdien voerde het Nationaal Bevrijdingsfront van Ogaden (ONLF) een bescheiden guerrillastrijd. Het conflict kwam nauwelijks in het nieuws omdat het gebied erg afgelegen is en de Ethiopische regering journalisten en inspecteurs van mensenrechtenorganisaties het liefst ver weg houdt.

Nadat ONLF-rebellen in april een aanslag uitvoerden op een Chinese olie-installatie en daarbij 74 mensen doodden, is het Ethiopische leger begonnen met een grootscheeps tegenoffensief dat zich vooral richt op de burgerbevolking. "Ethiopische soldaten vernielen dorpen, nemen de veestapel in beslag en dwingen mensen om te verhuizen", zegt Peter Tikirambudde, directeur van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) in Afrika. Duizenden mensen zijn op de vlucht, ook in gebieden waar het ONLF niet actief is.

Volgens ooggetuigen is in sommige gevallen geschoten op vluchtende burgers en in de grotere steden zijn tientallen mensen opgepakt, voornamelijk familieleden van ONLF-leden. De Ethiopische regering heeft ook een voedselblokkade tegen de regio opgezet, met de bedoeling de mensen van het platteland naar de stad te doen vluchten en het voor de rebellen moeilijker te maken zich te bevoorraden.

"Op dit moment is het nog te vroeg om te zeggen of de situatie lijkt op die in Darfour", zegt Georgette Gagnon, die voor HRW de regio opvolgt, "Internationale waarnemers en de pers hebben het erg moeilijk om ter plaatse te raken. Voor de mensen in Ogaden is de situatie bijzonder ernstig. De regering moet haar troepen terugroepen en stoppen met de huizen van burgers plat te branden."

De Amerikaanse regering, die de situatie in Darfour als “genocide” heeft veroordeeld, houdt voorlopig haar mond over de toestand in Ogaden. Ethiopië is met Amerikaanse steun buurland Somalië binnengevallen om een einde te maken aan de heerschappij van de Unie van Islamitische Rechtbanken (ICU) in en rond de hoofdstad Mogadishu en grote delen van het land. Momenteel heeft Ethiopië 10.000 soldaten in Somalië, die er de vrede proberen te bewaren op een moment dat het verzet tegen de Ethiopische aanwezigheid aan kracht lijkt te winnen.

Off the record maken Amerikaanse diplomaten zich wel degelijk zorgen over het Ethiopische tegenoffensief in de opstandige provincie. Niet alleen omwille van de mensenrechtensituatie, maar ook omdat ze vrezen dat het conflict strijders van de ICU en andere anti-Ethiopische krachten naar het gebied kan lokken. Op die manier zouden twee afzonderlijke conflicten kunnen uitgroeien tot een enkele grensoverschrijdende oorlog.

De Ethiopische regering van premier Meles Zenawi beweert al langer dat er banden zijn tussen de ICU en het ONLF. Onafhankelijke experts en ook het ONLF zelf betwisten dat. Vorige maand verklaarde het ONLF in een communiqué dat het "op geen enkele manier betrokken is bij het conflict in Somalië en dat ook in de toekomst zo wil houden, uit politieke overwegingen en uit principe."

De New York Times had het twee weken geleden in een voorpagina-artikel over een waar "terreurregime" door Ethiopische soldaten en omschreef het ONLF als een inheemse organisatie die op brede populaire steun kan rekenen. Na publicatie van het artikel vloog de reporter die het stuk had gemaakt, Jeffrey Gettleman, samen met twee collega’s de Ethiopische gevangenis in. Hun materiaal werd in beslag genomen. (IPS, Jim Lobe)