KATHMANDU, 26 juli 2006 - Ze heten niet langer rebellen, en ook niet terroristen. De maoïstische rebellen die de Nepalese monarchie haar macht hielpen ontnemen, heten nu in het officiële jargon partners. Met de campagne 'help dorpelingen' proberen de maoïsten ook de gewone Nepalezen te overtuigen van hun nieuwe vredelievende imago.

Zuid-centraal Nepal is een streek van glooiende heuvels, uitgestrekte rijstvelden en dichte wouden. In en rond Harnamadi, een dorp 60 kilometer ten zuiden van de Nepalese hoofdstad Kathmandu, zijn honderden maoïsten druk in de weer om de boeren bij te staan op de velden en met het vee. Tegelijk voeren ze propaganda voor hun idee van een republikeinse staat ter vervanging van de monarchie. Met hun ‘help dorpelingen’-campagne proberen ze steun te winnen voor de toekomstige verkiezingen.

"We vertellen de dorpelingen over de ongelijkheden in de Nepalese maatschappij en hoe we die situatie kunnen veranderen", zegt Sita, een 18-jarige maoïste. "Bewustmaking is ons voornaamste doel."

Dorpelingen merken de verandering in het gedrag van de maoïsten. "Vroeger eisten ze voedsel en onderdak. Dat was echt een probleem", zegt Vikas Khatiwada*, een winkelier. "Nu doen ze dat niet. Ze lijken erg gedisciplineerd en behandelen ons met respect. Dat is een welkome verandering."

Maar veel Nepalezen bekijken de maoïsten nog altijd als de rebellengroep die moordde, ontvoerde en afperste. "Het is niet zo erg als vroeger, maar we vrezen de maoïsten nog altijd", zegt Jongbu Lama*, een frêle 64-jarige inwoner van Harnamadi. "Ze kunnen ons dorp nog altijd op stelten zetten, en dat mogen we niet vergeten."

De maoïsten kennen hun reputatie, maar praten er niet over. "Dorpelingen hebben ons behandeld als hun eigen zonen en dochters. Ik denk niet dat iemand ons vreest, het is eerder zo dat ze ons respecteren omwille van de zaak waarvoor we strijden", zegt Jwala (die zoals velen hier maar één naam gebruikt), een 25-jarige maoïste.

"We zijn altijd tussen de mensen geweest, dit is niets nieuws", zegt Sunil, lid van het centrale comité van de maoïsten en de regionale chef van de strategische regio rond de vallei van Kathmandu. "We hebben de plattelandsbevolking altijd geholpen en we doen dat opnieuw om iedereen te tonen dat we een goedmenende kracht zijn, geen bedreigende."

Als ze in de dorpen zijn, laten ze hun wapens achter in hun kampen verderop, zegt Sita. "Omdat het nu vrede is, moeten we niet zoals vroeger voortdurend verder trekken. We kunnen uitrusten in het kamp en traag voorttrekken."

Voorheen verborgen de maoïsten zich voor de legerpatrouilles en militaire helikopters die de regering van koning Gyanendra achter hen aan stuurde. Dat ze nu openlijk kampen inrichten is "een boodschap naar Kathmandu", zegt Pratap Bista, een plaatselijke journalist in het district Makwanpur. "Ze tonen hun kracht. Ze zijn nog altijd een kracht om rekening mee te houden. Als de vredesbesprekingen niet naar hun zin verlopen, kunnen ze de wapens weer opnemen."

Het vredesproces haperde de laatste weken. De maoïsten willen dat het parlement ontbonden wordt, en weigeren voorlopig hun wapens in te leveren. Het afgelopen decennium vielen bij het bloedige conflict tussen de maoïsten en het regeringsleger meer dan 13.000 doden.

"We willen dat het vredesproces slaagt. Maar als dat niet gebeurt, zijn we klaar om de strijd weer aan te vatten. We zijn voorbereid op elke mogelijkheid." "Wij beschikken over onze wapens en dat zullen we blijven doen", zegt Sunil. "Er kan alleen een permanente oplossing komen als iedereen ingaat op de eis van het volk, en dat is een volwaardige republiek."

Maar onder die stoere taal verlangen ook de maoïsten naar vrede. Terwijl ze met de dorpelingen werken, genieten Sunil en zijn strijders evenveel van de vrede als de rest van de Nepalezen. Sita: "Ook wij willen tijd hebben om bij onze familie te zijn, en niet de hele tijd vechten." (IPS, Suman Pradhan)

* De namen van sommige mensen werden gewijzigd.