Ernst Wolff

6 juli 2012 wsws [1] In Karsruhe Noord ontstond afgelopen woensdag op de vijfde verdieping van een appartementengebouw een bloedbad. De werkloze 53-jarige Bernard K. schoot tijdens de gedwongen ontruiming van de woning van zijn partner vijf mensen dood: de deurwaarder, een slotenmaker, de nieuwe eigenaar van de woning, de partner en zichzelf.

Bernard K. woonde met zijn eveneens werkloze partner in de woning, maar ze woonden tijdelijk in de Elzas. De woning was eigendom van de vrouwelijke partner. Zij had een betalingsachterstand. In april van dit jaar werd de woning gedwongen geveild.

Ondanks dat er maar weinig over het leven van de dader bekend is, waren de media er als de kippen bij de persoonlijke motieven van de dader in het middelpunt van de belangstelling te plaatsen. Bernard K. werd omschreven als wapenfanaat die zijn daad lang tevoren had gepland.

Bij zo'n verschrikkelijke misdaad spelen natuurlijk bepaalde persoonlijke omstandigheden een rol. Uit de tot nu bekend geworden feiten voortkomend uit de reconstructie blijken er aanwijzingen te zijn dat de individuele gruwelijke daad van Bernard K. mede zijn ingegeven door de groeiende sociale ellende.

Tegen acht uur 's ochtends verscheen een gerechtsdeurwaarder in gezelschap van een sociaal werker en een slotenmaker bij de woning van Bernard K.'s vriendin. Toen de slotenmaker de woning wilde openbreken opende Bernard K. de deur en verzocht de mannen plaats te nemen. De gerechtsdeurwaarder weigerde dat en beval Bernard K. de woning te verlaten. Daarop ging Bernard K. een kamer binnen, kwam terug met een pistool en schoot op de gerechtsdeurwaarder. Toen hij de slotenmaker beval beide andere mannen te boeien, probeerde deze het wapen te bemachtigen, waarop Bernard K. hem met meerder schoten uitschakelde.

Nadat de sociaal werker meer dan een uur op Bernard K. had ingepraat liet Bernard K. hem bij verrassing gaan. De sociaal werker informeerde de politie, die onmiddellijk een speciale eenheid liet uitrukken. Toen de agenten even later de woning bestormden waren Bernard K. en zijn gijzelaars al dood. In de woningen werden een oefengranaat, een geladen geweer, een jachtgeweer, twee pistolen en veel munitie gevonden, waarmee Bernard K. zoals de politiechef verklaarde, een "extreem vuurgevecht" met de politie had kunnen leveren.

De details van de daad wijzen er op, dat het hier om een wanhoopsdaad van een mens ging die zijn situatie als uitzichtloos beschouwde. Uitgeput door zijn jarenlange werkloosheid werd Bernard K. die woensdag op keiharde wijze geconfronteerd met de sociale realiteit in Duitsland.

De nieuwe eigenaar kwam in het gezelschap van justitie vertegenwoordigd door de gerechtsdeurwaarder op deze dag naar de woning en eiste toegang tot zijn nieuwe eigendom. Beiden waren niet geïnteresseerd in de persoonlijke omstandigheden en de duidelijk moeilijke leefomstandigheid van Bernard K.

Het drama van Karlsruhe staat niet op zich. In december 2011 schoot een 68-jarige man na de executieverkoop van zijn woning in Rastatt (Baden Württemberg) de nieuwe eigenaar dood. In juni 2011 viel een dertigjarige in Berlijn een gerechtsdeurwaarder die voorzien van een dwangbevel aanbelde, met een bijl aan. In maart 2011 stak een werkloze met schulden voor de gedwongen ontruiming van zijn woning in Halle (Sachsen-Anhalt) zijn echtgenote neer.

Deze gebeurtenissen en de geweldsexcessen zijn vooral terug te voeren op het steeds maar dalende levenspeil van grote delen van de bevolking in "Welvaartsmotor Duitsland". Steeds meer mensen zijn niet in staat aan hun in het verleden aangegane financiële verplichtingen te voldoen.

Daarbij komt, dat het aantal executies van woningen in eigendom ruim wordt overtroffen door het aantal uitzettingen uit huurwoningen. Het betreft gewoonlijk mensen die als gevolg van werkloosheid of transitie naar onzekere arbeidscontracten aangewezen zijn op een lage werkloosheiduitkering (Hartz IV) en schulden moeten verhogen wegens de telkens verhoogde huurprijzen welke door de overheid worden toegestaan. Alleen al in Berlijn zijn er, voor zover bekend, 60.000 van zulke huishoudens.

Vóór de huisuitzetting worden de getroffenen geconfronteerd met ontmoedigende maatregelen van verhuurders of nutsbedrijven. Zo werden alleen al in het afgelopen jaar in Duitsland 600.000 huishoudens van stroom afgesloten en bijna anderhalf miljoen mensen in het economisch sterkste land in de EU het elementaire grondrecht van nutsvoorzieningen ontzegd.

Het is echter niet allen de groeiende sociale ongelijkheid die ten grondslag ligt aan de wanhoopsdaden als die in Karlsruhe. Het is ook het gevoel om in uiterste nood helemaal alleen te moeten staan en in de steek gelaten te worden door de maatschappij en de politiek, dat tot wanhoop leidt.

Het waren de SPD en de Groenen die Hartz IV (uitkering langdurige werklozen) hebben ingevoerd en door de uitbreiding van lagelonen-sectoren, de fundamenten voor deze massale ellende hebben gelegd. Ook de Linkspartij heeft tijdens tien jaar regeren in Berlijn door het redden van banken en de verkoop van woonruimte aan grote investeerders, getoond aan wiens zijde zij in geval van executies en ontruimingen staat.

[1] http://www.wsws.org/de/2012/jul2012/karl-j06.shtml