UTRECHT, 19 januari 2007 - Na het Braziliaanse Porto Alegre en het Indiase Mumbai is vanaf morgen (20 januari) de beurt nu aan de Keniaanse hoofdstad Nairobi om de tienduizenden bezoekers van het Wereld Sociaal Forum (WSF) te verwelkomen. Nederlandse maatschappelijke organisaties verwachten veel van de zevende editie van het forum.

Voor veel Afrikaanse organisaties is dit de eerste keer dat het enorme evenement bereikbaar is. Meer dan ooit kunnen Afrikaanse thema's daardoor op de agenda komen. “Dat was hoog tijd”, zegt Pim Verhallen van de interkerkelijke ontwikkelingsorganisatie Icco, die sterk betrokken is bij de organisatie. “We gaan dezelfde mondiale problemen bespreken, maar de concrete kwesties kunnen nu echt een Afrikaanse expressie krijgen. En dat maakt uit, als je discussieert over oliehandel of migratieproblemen.”

Icco gaat onder meer een programmaonderdeel organiseren over de bilaterale handelsverdragen tussen de EU en Afrika. “Die zijn meestal buitengewoon onvoordelig voor Afrikaanse landen. Diepvrieskippen zullen de markt in West-Afrika overspoelen. Wij besteden aandacht aan dit probleem, als onderdeel van het brede programma dat we samen met tachtig mensenrechtenorganisaties aanbieden.”

Longgena Ginting gaat zich namens Friends of the Earth International richten op EU-investeringen in Afrika. De Europese Investeringsbank is volgens de voormalige directeur van Friends of the Earth Indonesië de grootste financiële instelling in Afrika. “Wat zij doen heeft niets met ontwikkeling te maken, zij zijn er om geld te lenen aan Europese bedrijven, vooral voor infrastructurele megaprojecten. In hun concurrentie met de Chinezen gaat dat er heel agressief aan toe.”

Hanna Jongepier organiseert met vijftien andere afgevaardigden van Friends of the Earth verschillende activiteiten op het gebied van olie, investeringen en handel. “Vooral het terugwinnen van de controle over natuurlijke grondstoffen is een centraal thema. Ik houd me bezig met de campagne Stop Shell, om zoveel mogelijk handtekeningen te verzamelen voor een paginagrote advertentie op 1 februari waarmee we Shell oproepen hun winst te gebruiken om de rotzooi op te ruimen.”

Eenheid en diversiteit

Het Forum mondt niet uit in één verdrag of een actieplan, want het programma wordt georganiseerd door de deelnemers zelf, of dat nu katholieke vrouwengroepen uit Brazilië zijn, jongeren uit Somaliland, Bengaalse vakbonden of een Zweedse ontwikkelingsorganisatie. “Het WSF is een platform, een open ontmoetingsplek, om maatschappelijke bewegingen die tegen neoliberalisme en imperialisme in willen werken aan een menselijke maatschappij, bijeen te brengen voor democratisch debat en uitwisseling van effectieve acties”, aldus het handvest dat in 2001 in Porto Alegre is opgesteld.

“Een prachtig kruispunt dus, een soort marktplaats waar duizenden organisaties uit meer dan 140 landen bij elkaar komen”, verwacht Verhallen. Zijn organisatie neemt vijftien partners uit Azië, Afrika en Zuid-Amerika mee. “Dat komt zelden voor, dat zij elkaar kunnen ontmoeten en onderling hun ervaringen kunnen uitwisselen.”

“Het is wel de uitdaging om de diversiteit zo aan te wenden dat het WSF toch een tegenwicht biedt aan het World Economic Forum in Davos”, zegt Longgena Ginting. “In dat Zwitserse kuuroord komen binnenkort weer 300 mensen bij elkaar om te bepalen wat er gebeurt met de wereld.”

Het WSF is zes jaar geleden opgezet met de bedoeling een alternatief voor de neoliberale globalisering van Davos te bieden. Daarom zullen er in Nairobi op de vierde dag voorstellen worden gedaan voor gezamenlijke vervolgactiviteiten, die dan over een jaar moeten geëvalueerd op regionaal of nationaal niveau. Na het zogenaamde “polycentrische” WSF in 2006, waarbij zowel Venezuela, Mali als Pakistan een deel van het forum organiseerden, is dit weer een nieuw experiment. Naar verwachting wordt er in 2008 wel weer één Wereldforum georganiseerd.

Voor René Danen, projectleider van het Nederlands Sociaal Forum, maakt de vorm van het wereldwijde forum niet zo veel verschil. “We gaan hier toch wel verder. Op 20 mei organiseren we de Top van Onderop in Amsterdam en in mei 2008 komt er weer een Nederlands Sociaal Forum.”

Volgens Danen is er altijd een balans nodig tussen eenheid en diversiteit. “Het belangrijkste doel is natuurlijk om andersglobalisten bijeen te brengen, en om samenwerking tussen organisaties te stimuleren. Je ziet ook dat dit moment vaak wordt aangegrepen om brede campagnes te initiëren. De wereldwijde coalitie tegen de oorlog in Irak bijvoorbeeld, of de start van de Live 8-campagne. Ik heb nu nog niet van zulke initiatieven gehoord, dus ik ben benieuwd naar wat er gaat gebeuren.”

Op woensdag 7 februari organiseert het Nederlands Sociaal Forum een bijeenkomst in het Emotive-gebouw, Spuistraat 239, over de uitkomsten van het WSF. Deelnemers zullen debatteren over hun ervaringen en er worden filmpjes vertoond. (IPS, Frank Mulder)