Bij het aanbreken van het nieuwe jaar worden een reeks nieuwe regels van kracht. De meest ingrijpende maatregelen zijn terug te vinden op de gebieden van veiligheid en zorg.

Ingrijpende veranderingen zullen ook te merken zijn in de portemonnee. De ziekenfondspremies worden hoger en veel behandelingen zijn uit het ziekenfondspakket gehaald. Daarnaast wordt de lastenverlichtende Zalmsnip afgeschaft en zorgen nieuwe regels ervoor dat bepaalde voorzieningen duurder worden. Zo moeten instellingen zoals ziekenhuizen en kinderdagverblijven kunnen concurreren en dat zorgt hoogstwaarschijnlijk voor prijsstijgingen.

In 2005 wordt ook de no-claim regeling van kracht die inhoudt dat ziekenfondsverzekerden een hogere premie betalen maar die weer terug kunnen krijgen wanneer ze niet teveel zorg vragen. De belangrijkste veranderingen staan hieronder op een rijtje.

Veranderingen in de zorg
Vanaf januari wordt een aantal behandelingen niet meer door het ziekenfonds vergoed. Het gaat bijvoorbeeld om behandelingen tegen snurken en hersteloperaties na sterilisatie. Dieetadviezen worden vanaf 1 januari wel vergoed en bepaalde zelfzorggeneesmiddelen komen weer terug in het ziekenfondspakket. Ook geldt in 2005 een no-claim regeling voor ziekenfondsverzekerden en gaat de ziekenfondspremie met 70 euro omhoog. Voor particulier verzekerden gaat een eigen risico gelden van 250 euro via de zogenoemde Wtz-bijdragen.

DBC's landelijk ingevoerd
Een nieuw systeem voor prijsonderhandelingen binnen de zorg wordt ingevoerd: de zogenoemde Diagnose Behandeling Combinatie (DBC). Verwacht wordt dat ziekenhuizen en specialisten er efficiënter door gaan werken.

Identificatieplicht
Iedereen van veertien jaar en ouder moet vanaf 1 januari een geldig identiteitsbewijs kunnen tonen. Wie geen identiteitsbewijs kan laten zien, krijgt een boete van 50 euro. Voor jongeren tussen de veertien en zestien jaar is de boete 25 euro.

Wijzigingen kinderopvang
De landelijke kwaliteitseisen voor kinderopvang vervallen met de invoering van de nieuwe Wet Kinderopvang. Kinderopvang hoeft in de toekomst niet meer plaats te vinden in vaste groepen met een eigen vaste ruimte. Aan instellingen wordt meer ruimte gegeven om kinderopvang op een eigen manier te realiseren. Dat biedt eveneens meer mogelijkheden om de kinderopvang te controleren op kwaliteit. De financiering van kinderopvang verandert ook. Ouders moeten zelf een contract sluiten en bij werkgevers en/of de belastingdienst een tegemoetkoming in de kosten aanvragen.

Wijzigingen in de WW
De WW-vervolguitkering is afgeschaft, de sollicitatieplicht voor uitkeringsgerechtigden van 57,5 jaar en ouder is heringevoerd en het feitelijke arbeidsverleden bepaalt voortaan de duur van de WW-uitkering.

WAO-premie omlaag
De WAO-premie die werkgevers moeten betalen voor de verzekering van werknemers gaat per 1 januari met gemiddeld 0,4 procentpunt omlaag. De daling heeft te maken met de lagere instroom in de WAO.

Alimentatie stijgt met 1,1%
Per 1 januari 2005 wordt de alimentatie verhoogd met 1,1%. De alimentatie wordt jaarlijks aangepast aan de hand van de loonontwikkeling.

Grijs kenteken
Het onbedoelde gebruik van een grijs kenteken door particulieren wordt tegengegaan. Op voorstel van de Tweede Kamer blijft het grijze kenteken wel behouden voor ondernemers. Datzelfde geldt voor aangepaste bestelauto's voor gehandicapten.

Zalmsnip afgeschaft
De Zalmsnip, een jaarlijks via de gemeenten verstrekte lastenverlichting van 45 euro (vroeger 100 gulden), wordt afgeschaft.

Boete voor zwartrijden verhoogd
De boete voor zwartrijden in het openbaar vervoer wordt vanaf 1 januari 2005 verhoogd van 27 naar 35 euro bovenop de ritprijs. De administratiekosten stijgen van 6,50 naar 10 euro.

Verlaging BPM-tarief voor dieselauto's
De belasting van personenauto's en motorrijwielen (het BPM-tarief) voor dieselauto's met roetfilter wordt verlaagd met 600 euro.

Spreekrecht voor slachtoffers misdrijven
Op 1 januari 2005 wordt het spreekrecht ingevoerd voor slachtoffers van misdrijven waarop een gevangenisstraf staat van acht jaar of meer. De schriftelijke slachtofferverklaring, die sinds 1 mei 2004 bestaat, gaat gelden voor dezelfde delicten.

Code Tabaksblat treedt in werking
Beursgenoteerde ondernemingen moeten vanaf 2005 in hun jaarverslag aangeven of de onderneming de code Tabaksblat hanteert. Het kabinet denkt dat de gedragscode kan bijdragen aan het herstel van vertrouwen van beleggers en burgers in het bedrijfsleven.

Hoger beroep belastingzaken
Vanaf 1 januari 2005 wordt het mogelijk om in hoger beroep te gaan tegen rechterlijke uitspraken in belastingzaken.

Elke politieregio krijgt eigen milieuteam
Per 1 januari 2005 moeten alle politieregio's een eigen milieuteam vormen voor de opsporing van milieucriminaliteit.

Veranderingen mestbeleid
Het afzetten van mest wordt duurder. Er komen gebruiksnormen voor stikstof en fosfaat op landbouwgrond. Dit vervangt het huidige systeem van verliesnormen.

Verbod mechanische kokkelvisserij Waddenzee
De mechanische kokkelvisserij is per 1 januari 2005 niet langer toegestaan in de Waddenzee. De huidige manier van vissen is zonder extra maatregelen 'onvoldoende duurzaam'.

Overzicht vermindering administratieve lasten voor bedrijven 2005
Het kabinet wil dat bedrijven en instellingen in de toekomst minder geld kwijt zijn aan verouderde wetgeving en overbodige regels. Daarom wil het kabinet de regeldruk met een kwart verminderen.

Aantal behandelingen uit ziekenfondspakket
Het ziekenfonds vergoedt vanaf januari 2005 een aantal behandelingen niet meer: - behandeling tegen snurken - flapoorcorrectie - bovenooglidcorrectie (uitgezonderd aangeboren afwijkingen en aandoeningen) - borstprothese (behalve bij – gedeeltelijke – amputatie) - buikwandcorrectie - hersteloperatie na sterilisatie (bij mannen en vrouwen) - besnijdenissen.

De overheid vindt dat de maatschappij niet vanzelfsprekend alle medische behandelingen hoeft te betalen. Soms is het redelijk dat iemand zelf de kosten op zich neemt. Het maakt hierbij niet uit of de behandeling medisch noodzakelijk is of niet, of dat de patiënt aangeeft er psychisch onder te lijden heeft. Als dit onderscheid wel zou worden gemaakt, zouden er oneigenlijke of niet-aannemelijke argumenten gebruikt kunnen worden om een behandeling wel vergoed te krijgen. Ziektekosten kunt u opvoeren als buitengewone uitgaven bij de belastingaangifte. Via de tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven kunnen mensen met weinig inkomen en hoge uitgaven aan ziektekosten geld terugkrijgen. Meer informatie bij de Belastingtelefoon: 0800-0543.

Zelfzorggeneesmiddelen soms weer vergoed
Een aantal zelfzorggeneesmiddelen komt toch weer in het ziekenfondspakket voor mensen die deze chronisch (langer dan zes maanden) gebruiken. De minister komt hiermee tegemoet aan de meest schrijnende gevallen. Het gaat om de volgende vijf groepen zelfzorgmiddelen: - kalktabletten - laxeermiddelen - middelen bij allergie - anti-diarreemiddelen - middelen tegen maagledigingsstoornissen.

Het ministerie heeft een lijst opgesteld met middelen die voor vergoeding in aanmerking komen. Sinds oktober 2004 staat op elk geneesmiddel de prijs afgedrukt. Dit dient om mensen bewuster te maken van de kosten van geneesmiddelen. Bovendien is deze informatie handig in verband met de no-claim. Geneesmiddelenkosten kunt u opvoeren als buitengewone uitgaven bij de belastingaangifte. Via de Tegemoetkomingsregeling Buitengewone Uitgaven kunnen mensen met weining inkomen en hoge uitgaven aan ziektekosten geld terugkrijgen. Meer informatie bij de Belastingtelefoon: 0800-0543.

Dieetadviezen in ziekenfondspakket
Het ziekenfonds gaat vanaf 1 januari 2005 dieetadviezen vergoeden. Nu komen deze nog uit de AWBZ. Per jaar kan iemand maximaal vier behandeluren van de diëtist vergoed krijgen. Dat kan bij een instelling zijn, maar ook bij vrijgevestigde diëtisten. Een van de argumenten voor de overheveling is dat ook andere paramedische zorg, zoals fysiotherapie, ook via de Ziekenfondswet is geregeld.

No-claim ingevoerd
Mensen die in een jaar minder dan 255 euro aan zorgkosten maken, krijgen het overgebleven deel na afloop van het verzekeringsjaar terug. Tegelijk gaat de ziekenfondspremie met 70 euro omhoog. Voor een paar voorzieningen is een uitzondering gemaakt; deze hebben geen invloed op de teruggave. Het gaat dan om zorg voor kinderen onder de 18 jaar, kraamzorg en verloskundige zorg. Ook het bezoek aan de huisarts is op aandringen van de Tweede Kamer buiten de no-claimregeling gehouden.

Vrije tarieven in fysiotherapie
De fysiotherapeuten doen in 2005 mee met een experiment met vrije tarieven. In dit experiment kunnen verzekeraars en fysiotherapeuten vrij onderhandelen over de hoogte van de tarieven. Als een fysiotherapeut betere service of kwaliteit levert, kan de verzekeraar een ander tarief met hem afspreken. Het is mogelijk dat dit hogere tarief wordt doorberekend aan de patiënt.

Diagnosebehandelingcombinaties (DBCs)
Ziekenhuizen en privé-klinieken gaan diagnoses, behandelingen en de kosten die daarmee samenhangen op een nieuwe manier registreren. Ze gebruiken hiervoor een administratieve code: de DBC. Deze aanpak heeft verschillende voordelen. Het ziekenhuis krijgt meer inzicht in de kosten van een behandeling. Zorgverzekeraars hoeven over een aantal behandelingen (waaronder staar- en heupoperaties) niet meer met elk ziekenhuis of privé-kliniek een contract af te sluiten. Daardoor kunnen verzekeraars betere afspraken maken over prijs en kwaliteit van zorg. Tot slot blijft de ziekenhuiszorg betaalbaar en kunnen de wachtlijsten voor bepaalde behandelingen korter worden of zelfs verdwijnen. Als u na 1 februari 2005 voor behandeling naar een ziekenhuis moet, kan het zijn dat uw zorgverzekeraar geen contract heeft met dit ziekenhuis of deze specialist. Als u er voor kiest om toch in dit ziekenhuis of door deze specialist behandeld te worden, kan het zijn dat u een deel van de behandeling zelf moet betalen.

Loonstrookjes
De loonstrookjes zullen in januari 2005 voor de meeste mensen lager uitvallen dan in december 2004. Op het loonstrookje staat wat iemand netto in handen krijgt. Dit staat dus los van de inflatie en eventuele andere inkomsten en kosten die mensen moeten maken, zoals belastingkortingen en ziektekostenpremies. Deze inkomsten en kosten zitten wel in de koopkrachtcijfers die minister De Geus op 7 december naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Voor werknemers op het minimumniveau valt het loonstrookje in januari gemiddeld één euro lager uit dan in december. Voor inkomens tot modaal is dit ongeveer vijf tot tien euro. Voor uitkeringsgerechtigden valt het netto inkomen gemiddeld vijf euro lager uit.

Voor ouderen is het beeld wisselend. AOW-gerechtigden zonder aanvullend pensioen krijgen netto ongeveer acht à negen euro extra in handen, als gevolg van een aantal compenserende maatregelen van het kabinet. Hoeveel een AOW'er precies krijgt uitbetaald, hangt ook af van het aanvullend pensioen. Het aanvullend pensioen kan lager uitvallen als gevolg van hogere belastingtarieven. Dit hangt ook af van de mate waarin het pensioenfonds de bruto pensioenuitkering aanpast.

Bepalen lengte WW-uitkering
Het aantal daadwerkelijk gewerkte jaren vanaf 1998 wordt geleidelijk belangrijker bij het bepalen van de duur van een WW-uitkering. De leeftijd krijgt gelijktijdig dus minder invloed op de lengte van de uitkering.

Subsidie voor langer doorwerken ouderen
In 2005 kunnen bedrijven voor 4,4 miljoen euro subsidie aanvragen voor projecten en experimenten om te stimuleren dat ouderen langer doorwerken. In totaal is tot het einde van de kabinetsperiode 21 miljoen euro beschikbaar.

Hogere boete bij illegaal werk
Vanaf 2005 gaat de boete voor werkgevers die illegale werknemers in dienst hebben sterk omhoog. De boete stijgt van gemiddeld 980 euro per illegale werknemer naar 8.000 euro voor bedrijven en 4.000 euro voor particulieren. Bovendien kan de Arbeidsinspectie de boete direct opleggen.

Wet werk en inkomen kunstenaars
Vanaf 2005 treedt de nieuwe Wet werk en inkomen kunstenaars in werking. Voortaan worden aan de speciale uitkering voor kunstenaars voorwaarden verbonden die meer dan voorheen gericht zijn op de opbouw van een renderende beroepspraktijk. Zo wordt het minimum bedrag dat de kunstenaar moet verdienen jaarlijks hoger om nog in aanmerking te komen voor de uitkering.

Subsidie voor veiliger werken
Vanaf 2005 is jaarlijks 5 miljoen euro beschikbaar voor een regeling waarmee werkgevers met subsidie machines of gereedschap kunnen aanschaffen die nieuwe oplossingen bieden om veiliger te werken. De subsidieregeling vervangt de fiscale zogeheten Farboregeling.

Wet vereenvoudiging sociale verzekeringen
Arbeidsgehandicapte werklozen worden met ingang van 2005 hetzelfde behandeld als andere werklozen als zij scholing volgen die noodzakelijk is om weer aan het werk te komen. De WW-uitkering wordt niet langer verlengd wanneer de scholing langer duurt dan de periode waarvoor de uitkering was toegekend. Dit geldt niet voor WAO'ers die als gevolg van de herbeoordelingsoperatie vanaf 1 oktober 2004 geheel of gedeeltelijk in de WW komen. Voor hen blijft de verlenging van de WW-uitkering bij scholing behouden.

Samenwerking UWV en Belastingdienst
Per 1 januari 2005 gaan het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en de Belastingdienst dezelfde definitie van loon hanteren bij de berekening van premies en belastingen. (Novum)

Kabinetsshit 2005