Door Sanjay Suri.

LONDEN, 20 januari 2004 (IPS) - De nieuwe foto's van mishandelingen van Iraakse gevangenen door Britse soldaten zijn slechts het topje van de ijsberg. Dat zegt 'Public Interest Lawyers' (PIL), een advocatenbureau uit Birmingham dat negen zaken verdedigt van Irakese gevangenen die gemarteld zouden zijn door andere Britse soldaten. De getuigenissen wijzen erop dat het Britse leger systematisch marteltechnieken toepaste bij het ondervragen van Iraakse gevangenen, zegt PIL.

Er is geen rechtsreeks verband met de zaak in Duitsland - het gaat om andere beklaagden en andere gevangenen op andere plaatsten. De foto's die nu in alle kranten opduiken, werden gemaakt in mei 2003, enkele maanden na de invasie van Irak, in een depot in de zuidelijke stad Basra. Er werden drie Britse korporaals op geïdentificeerd van het 'Royal Regiment of Fuseliers'. Zij staan nu terecht voor een krijgsraad in het Duitse Osnabrück omdat hun eenheid daar gestationeerd is.

De misbruiken die 'Public Interest Lawyers' aankaart bij Britse rechtbanken, vonden ook plaats in de buurt van de zuidelijke stad Basra, maar zouden gepleegd zijn door het 'Queen's Lancashire Regiment' in september 2003. "Negen van onze cliënten werden gemarteld, slecht behandeld en vernederd door Britse troepen in Irak. Drie anderen werden doodgemarteld", zegt Phil Shiner, die het vierkoppige kantoor leidt. Volgens de advocaat is er sprake van "heel duidelijke bewijs van mishandeling en marteling, veel erger dan wat er te zien is op de foto's" die nu de wereld rondgaan.

Vorige maand oordeelde het Britse hooggerechtshof dat Britse militairen wel degelijk vervolgd kunnen worden in de zaak, ook al vonden de feiten plaats in Irak. Het argument: de misbruiken vonden plaats in Iraakse gevangenissen die onder de verantwoordelijkheid stonden van de Britse troepen. De Britse regering tekende beroep aan tegen die uitspraak, die een doorbraak betekent in het humanitair recht.

"Het lijkt erop dat er een martelbeleid bestaat bij de Britse troepen. Deze incidenten zijn niet enkel de verantwoordelijkheid van soldaten met een lage rang", zegt Shiner. Onze cliënten werden "wekenlang gemarteld door ploegen van soldaten die bevelen kregen van ten minste één officier."

De Britse troepen zouden ongemeen brutale ondervragingstechnieken gebruiken, waaronder het ritueel vernederen van moslims. Shiners cliënten werden afgeranseld tijdens wrede spelletjes. Zo moesten ze Michael Jackson imiteren of namen van voetballers memoriseren.

'Public Interest Lawyers' is verwonderd dat het 20 maanden heeft geduurd voor er mishandelingen in Iraakse gevangenissen aan het licht kwamen. "Het lijkt erop dat de wereld alleen oplet als er foto's opduiken. Mijn Iraakse cliënten werden door Britse troepen gemarteld tot ze dood of bijna dood waren. De bewijzen van wat systematisch gebruik van marteling door Britse troepen lijkt te zijn, moet onafhankelijk onderzocht worden."