Door Katrien Demuynck *
(12 januari 2005)

De Cubaanse revolutie omver werpen is na 45 jaar mislukte pogingen door 11 VS-presidenten een ware obsessie geworden. Reeds gedurende de eerste ambtstermijn van Bush werd de spanning tot gevaarlijke hoogten opgedreven. Op een bepaald moment leek een gewapende agressie zelfs nabij.

Sommige analisten gaan ervan uit dat dit een strikt electorale politiek was. Het stemgedrag van de Miami-Cubanen is doorslaggevend want Florida is een zogenaamde kantelstaat. Nu blijkt dat Bush zijn overwinning in de eerste plaats behaalde dankzij de agrarische sectoren in het zuiden en het westen van de VS, terwijl 10% minder Cubano-Amerikanen voor de Republikeinen stemden. Diezelfde agrarische sectoren zijn geïnteresseerd in de Cubaanse afzetmarkt. Bovendien zijn ze vanuit hun conservatieve ideologie weinig geneigd om de interventionistische politiek van Bush op basis van waarden als mensenrechten en democratie te ondersteunen.

Maar de uiterst rechtse Cubaans-Amerikaanse elite van Miami beschikt nog steeds over een stevige machtsbasis. Hun congresleden zijn opnieuw verkozen, Mel Martínez, één van hun boegbeelden, is senator geworden. De herverkiezing van Carlos Alvarez als burgemeester van Miami bevestigt de dominante politieke positie van deze groep in het Zuiden van Florida. Uiteraard blijven zij pressie uitoefenen op de nationale politiek tegenover Cuba. Daarin vinden ze direct aansluiting bij de neoconservatieve fundamentalisten die met Bush aan de macht zijn: een interventionistische politiek tegenover Cuba past perfect in hun filosofie van globale dominantie. (1)

Het is dan ook niet onverwacht dat George W Bush aankondigt in zijn tweede ambtstermijn werk te zullen maken van een “regimewissel” in Cuba.

Het rapport van de VS overheidscommissie ‘voor steun aan een vrij Cuba’, dat dateert van 6 mei 2004, windt er geen doekjes om: de VS zullen actief ingrijpen om een regimewissel te bewerken in Cuba. Hoofdwapen daartoe is het verhogen van de desinformatiecampagne. Het blijkt inderdaad al 45 jaar uiterst moeilijk bij Cubaanse bevolking steun los te weken voor zo’n regimewissel.

Cuba: schitterende resultaten en goede vooruitzichten

Eén van de concrete voorstellen van de commissie is bijvoorbeeld het afschaffen van de gratis gezondheidszorg en het verlagen van het aantal artsen per inwoner op Cuba. Dat terwijl Cuba in 2004 met 5,8 per 1000 haar laagste kindersterftecijfer ooit behaalde. De VS haalt amper 7 per 1000 en laat 44 op 270 miljoen van haar burgers zonder medische zorgen. Met dit cijfer zit Cuba bij de beste resultaten ter wereld. Dat heeft alles te maken met factoren als de hoge scholingsgraad van de Cubaanse bevolking, een gratis en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg en de uitstekende kwaliteit van de gezondheidswerkers. Een commissie van de Wereldgezondheidsorganisatie die Cuba recent bezocht beoordeelt de zorg voor de kinderen die de revolutie aan de dag legt als ‘indrukwekkend’. In haar rapport legt ze er de nadruk op dat de uitstekende opleiding van de gezondheidswerkers en het eenvormig gezondheidssysteem grote troeven zijn waarover het eiland beschikt. (2)

Ook op vlak van de voedselvoorziening werd in 2004 grote vooruitgang geboekt. Het problematisch karakter van de voedselveiligheid is definitief voorbij. De Cubaan beschikt vandaag gemiddeld over 3000 calorieën, een vierde meer dan wat nodig is om een goede voeding te garanderen. (3)

De Cubaanse economie groeide in 2004 met 5%. De vooruitzichten zijn identiek voor 2005. De toeristische sector groeide met meer dan 7%. De werkloosheid daalde tot 1,9%, cijfer waar geen enkele neoliberale economie kan aan tippen. Dat alles werd gerealiseerd ondanks de verscherpte economische blokkade en zware klimatologische tegenslagen. De verliezen ten gevolge van de orkanen Charley en Ivan bedragen respectievelijk 1,2 miljard dollar en 900 miljoen dollar. De orkanen kosten het land dus bijna 10% van het BNP! Tengevolge van de droogte in de oostelijke provincies van het eiland gingen 28.160 hectaren gewassen verloren, terwijl nog eens 39.972 schade opliepen. Dit betekende nog eens een verlies van ruim 800 miljoen dollar op jaarbasis (4). Daarnaast had Cuba ook te kampen met zware problemen in het opwekken van elektriciteit, wegens verouderde installaties en fouten in het onderhoud, en het verhogen van de petroleumprijzen met ondermeer het verhogen van de kosten voor maritiem transport als gevolg.

De perspectieven voor 2005 zijn veelbelovend. In joint-venture met de Cubaanse overheid ontdekte de Canadese maatschappij Sherritt-Peberco een nieuw olieveld ten noorden van Santa Cruz op ongeveer 55 km van Havana. Het is de eerste ontdekking sinds 1999. De olie is van een uitstekende kwaliteit (minder dan 5% zwavel). Volgens de eerste prognose zou dit olieveld minimum 100 miljoen vaten of ongeveer 14 miljoen ton olie bevatten. Ook twee andere vindplaatsen, Tarará en Guanabo zullen onderzocht worden, met vermoedelijk identieke productiecapaciteit. Deze vondsten zullen de eigen petroleumproductie van Cuba fors verhogen in de komende jaren.

Cuba kon tot voor kort enkel peperdure, korte termijnleningen krijgen aan minimum 15% interest. “Zachte” leningen via IMF of Wereldbank zijn uitgesloten wegens het veto van de VS. Eind 2004 kende China Cuba een krediet van 6,1 miljoen dollar toe op 15 jaar, waarvan de eerste vijf jaar interestloos, voor de aankoop van wegwerpmateriaal voor ziekenhuizen en poliklinieken, vervangstukken voor medische equipes en materiaal voor tand- en oogheelkundige zorgen. Daarnaast schenken de Chinezen 6,1 miljoen dollar voor de aankoop van stoffen voor confectie. De Chinese banken lenen verder 500 miljoen dollar voor het oprichten van een gemengd Cubaans-Chinees nikkelontginningsbedrijf met een productiecapaciteit van 22.500 ton nikkel gedurende een periode van 25 jaar. Deze lening loopt over 12 jaar, met 5 jaar vrijstelling van interesten. De verkoop van een totaal van 20.000 ton gesinterde nikkel aan China tussen 2005 en 2009 werd overeengekomen. Een studie voor een investering door China van niet minder dan 1,3 miljard dollar in een nieuwe nikkelontginning wordt aangevat.

"De relaties tussen China en Cuba zijn vandaag een voorbeeld van transparantie en vreedzame samenwerking tussen twee landen die de ideeën van het socialisme onderschrijven", zei Fidel tijdens de ceremonie waarbij de Chinese president Hu Jintao gedecoreerd werd met de José Martí medaille, de hoogste Cubaanse onderscheiding, in het Paleis van de Revolutie. (5)

De voorziene jaarproductie is 50.000 ton nikkel. Daarnaast investeert China in Cubaanse weginfrastructuur, haveninfrastructuur, spoorwegen, telecommunicatie, scheepsbouw en petroleum.

Met Brazilië werd een overeenkomst gesloten over het leveren van voedingsproducten om de schade, aangericht door de orkanen en door de droogte, voor 2005 op te vangen. De Braziliaanse overheid biedt hiervoor een krediet aan met een interest van amper 2.5%, terugbetaalbaar over 3 jaar. (6)

De relaties met Venezuela lopen uitstekend. Een akkoord rond petroleumvoorziening voor 2005 wordt momenteel afgerond. Samen met de verhoogde nationale productie zal het de oliebevoorrading van Cuba veilig stellen. Beide landen leveren elkaar diensten op preferentiële basis, zodat de kosten minimaal blijven. Venezuela investeert eveneens in Cubaanse weginfrastructuur. Het land zal bovendien de Cubaanse haveninfrastructuur gebruiken voor de distributie van petroleum in het Caribische gebied.

Cuba sloot zich aan bij het Venezolaans eenheidsproject voor Latijns-Amerika, ALBA: ‘Alternativa Bolivariana para las Américas’. 2005 wordt voor Cuba het ‘Jaar van het Bolivariaans Alternatief voor Latijns America’. Met ALBA willen Cuba en Venezuela een alternatief aanbieden voor ALCA, ‘Area de Libre Comercio de las Américas’ (Amerikaanse Vrijhandelszone), het project dat van Latijns-America een exclusief wingewest voor de VS wil maken. ALBA is meteen het eerste overheidsproject om tegenwind te bieden aan ALCA. Tot op heden was het protest tegen ALCA hoofdzakelijk afkomstig van de Latijns-Amerikaanse volksbewegingen en organisaties.

ALBA vertrekt van de stelling dat handel en investeringen geen doelstelling op zich kunnen zijn, maar als instrument moeten dienen voor een rechtvaardige en duurzame ontwikkeling. (7)

VS-provocaties in Havana

Het plan van de ‘Commissie voor Steun aan een Vrij Cuba’ voorziet een supplementaire 29 miljoen dollar op de momenteel 7 miljoen, om werk te maken van het bewerken van de geesten van zowel de Cubaanse bevolking als de wereldopinie. Tegelijkertijd herneemt de VS-overheid de financiering van de opleiding van huurlingen. In het kielzog van een militaire inval door zo’n groepen is een militaire actie van de VS niet uitgesloten. Het risico van een tweede Irak op Cubaanse bodem blijft actueel.

James Cason, vertegenwoordiger van de VS in Cuba zit intussen niet stil. Hij zet de reeks provocaties die hij opstartte bij het begin van zijn mandaat ongestoord verder. Hij onderneemt verschillende buitenlandse missies om de contrarevolutionaire beweging zuurstof in te blazen. In Tsjechië woont hij de bijeenkomst bij van het zogenaamd ‘Comité Internacional para la Democracia en Cuba’ waar hij zijn anti-Cubaanse hysterie kan uitleven samen met de ex-president van Spanje Aznar en de ex-president van Tsjechië Vaclav Havel. Hij onderhoudt verder gelijkaardige contacten in Brussel en Madrid. In Miami verschijnt hij op de contrarevolutionaire zender TV Martí om er uitgebreid tekeer te gaan tegen de Cubaanse revolutie.

Op twee november 2004 organiseert hij in zijn residentie een symbolische stemming voor de presidentsverkiezingen in de VS. De genodigde Cubaanse ‘dissidenten’ mogen er hun stem uitbrengen. Tot groot jolijt van de aanwezigen wint Bush met glans - 83% - deze nepverkiezingen (8). Dat zegt veel over de bekommernissen van deze zogenaamde dissidenten, op een moment dat een resem nieuwe anti-Cubaanse maatregelen o.a. het opsturen van dollars aan familieleden in Cuba en het bezoekrecht aan het eiland van Cubaanse immigranten in de VS tot een minimum limiteren. Pijnlijk was evenwel dat er in deze ‘geheime en democratische’ stemming ook een aantal stemmen voor Fidel Castro opdoken. Het schrikbeeld van de aanwezigheid van ‘mollen’ van de Cubaanse staatsveiligheid onder de dissidenten blijft reëel!

Op zes december hangt Cason zijn kerstversiering uit: een grote lichtkrans die het cijfer 75 vormt. Daarmee alludeert hij op de 75 zogenaamde dissidenten die in april 2003 zware straffen kregen voor landverraad en collaboratie met de vijand. Dat intussen een tiental van hen gratie kregen schijnt overigens bij de zaakgelastigde van de VS nog niet te zijn doorgedrongen.

Op 10 december – internationale dag van de mensenrechten - begraaft Cason, onder ruime belangstelling van Cubaanse ‘dissidenten’ en de bijeengeroepen buitenlandse pers, een koffer met een aantal documenten waaronder een speech van Bush betreffende de mensenrechten op Cuba en de internationale verklaring van de Rechten van de Mens. De ‘dissidenten’ mochten er kleine briefjes aan toevoegen met hun verlangens en voornemens rond mensenrechten. Als de koffer onder de aarde verdwijnt belooft Cason plechtig: “de koffer terug te openen de dag dat op Cuba democratische verkiezingen doorgaan”. (9) Tegelijk stelt hij in de tuin van de handelsvertegenwoordiging een zogenaamde Cubaanse gevangeniscel ten toon, om de buitenwereld duidelijk te maken in welke afgrijselijke omstandigheden Cubaanse gevangenen volgens hem hun straf uitzitten. Dat terwijl op de illegaal door de VS bezette basis van Guantanamo honderden gevangenen in complete rechteloosheid in kooien opgesloten zitten!

Om het geheugen van de VS-delegatie wat op te frissen besluit de Cubaanse overheid enkele dagen later om een aantal panelen tegenover het VS-consulaat te plaatsen. Ze bestaan uit enorme foto’s van de folteringen in Abu Graib, met daarnaast de vermelding ‘fascistas’ en ‘made in USA’. Toevallig een plaats, de Malecon van Havana, waar niet alleen Cubanen maar ook heel wat toeristen passeren...

Bron: www.cubanismo.net

Noten:

(1) www.progresosemanal.com
(2) José A. De La Osa, Mortalidad infantil en Cuba, Granma.
(3) FAO, The State of Food Insecurity in the World 2004, p. 37
(4) Jaarverslag van José Luís Rodríguez, minister van economie en plan, Granma.
(5) www.granma.cu
(6) granma.co.cu
(7) Francisco Forteza, Alba versus Alca, World Data Service, 05-01-05
(8) www.nodo50.org
(9) “el cofre será abierto cuando Cuba celebre elecciones democráticas”, Trabajadores.