LA PAZ, 25 januari 2006 - Bolivia krijgt vrouwen, indianen en actieve vakbondsleden op de hoogste politieke functies. De onuitgegeven bezetting van de regering moet een vernieuwende politiek mogelijk maken in het arme Zuid-Amerikaanse land. De kersverse president Evo Morales, zelf een Aymara-indiaan, wil dat zijn ministers onder meer een alternatief vinden voor "het neoliberale model" en "een einde maken aan de corruptie in het land."

Bolivia is het armste land van Zuid-Amerika; zeven op tien inwoners leven onder de armoedegrens. Meer dan vijf miljoen van de negen miljoen Bolivianen zijn indianen, die nog veel armer zijn dan de rest van de bevolking. Maar hun politieke marginalisatie is na de verkiezingsoverwinning van Morales op 18 december in één klap voorbij.

De nummer één in de nieuwe Boliviaanse regering wordt Juan Ramón Quintana, een voormalige majoor in het Boliviaanse leger en professor sociologie. Hij is één van de toonaangevende denkers van de inheemse beweging in Bolivia.

Minister van Buitenlandse zaken David Choquehuanca, ook een socioloog en een sociaal activist, sprak tijdens zijn eerste persconferentie Aymara en niet alleen Spaans. Volgens hem krijgt de inheemse bevolking nu de kans terug te keren naar haar wortels en kan ze de koers bepalen van de diepgaande veranderingen waarvoor het land staat.

Omdat de partij van Morales, de Beweging naar het Socialisme (MAS), de meerderheid in het parlement heeft, hoeft Morales niet met coalitiepartners rekening houden bij de verdeling van de ministerportefeuilles. Ook de vrouwen profiteren daarvan.

De voormalige senator Alicia Múñoz legde maandag de eed af als eerste vrouwelijke minister van Binnenlandse Zaken in Bolivia. Ze is nu onder meer verantwoordelijk voor de politie, de inlichtingendiensten, de migratieproblematiek en de strijd tegen de drugs. Bolivia is een belangrijke cocaproducent en Morales heeft aangekondigd dat hij de teelt van dat gewas, dat de grondstof voor cocaïne levert, verder wil legaliseren.

Universiteitsprofessor en mensenrechtenactiviste Nila Heredia wordt minister van Gezondheid; de antropologe en vrouwenrechtenactiviste Casimira Rodríguez minister van Justitie. Ook aan het hoofd van het ministerie van Economische Ontwikkeling komt een vrouw: Celinda Rosa.

De zakenman Salvador Riera vertegenwoordigt als minister van Openbare Werken de Boliviaanse ondernemers en de relatief rijke provincie Santa Cruz in de regering. Maar ministers met een duidelijke linkse signatuur overwegen in de bewindsploeg. De progressieve econoom en sociale onderzoeker Carlos Villegas moet het ministerie van Planning weer in ere herstellen. De vorige regeringen verminderden de greep van de overheid op het economisch leven, maar Morales heeft zich onder meer uitgesproken voor een hernationalisering van de energiesector. Bolivia is een grote aardgasproducent. Villegas zal moeten samenwerken met de linkse journalist Andrés Soliz Rada, die minister van Aardgas en Petroleum wordt.

De voormalige vakbondsleider Walter Villaroel krijgt het ministerie van Mijnbouw, de activist Abel Mamani het nieuwe ministerie van Water. Mamani speelde in 2004 een belangrijke rol bij betogingen tegen de privatisering van de drinkwaterdistributie.

Nog voor zijn ambtsaanvaarding had president Morales al aangekondigd dat de ministeries voor inheemse en vrouwenaangelegenheden verdwijnen. Volgens hem komt een apart beleid voor die meerderheidsgroepen neer op discriminatie. (IPS, Franz Chávez)

LA PAZ, 24 januari 2006 - Bolivia begint aan 500 jaar inheems bestuur, na 500 jaar strijd tegen het (neo-)kolonialisme. Zo ziet Evo Morales dat, de kersverse president van Bolivia. Met de linkervuist in de lucht en de rechterhand op zijn borst beloofde Bolivia's allereerste inheemse president zondag weer controle te verwerven over 's lands natuurlijke rijkdommen. Er komen ook drastische maatregelen tegen de corruptie.

"De inhuldiging van Morales is de start van een inheems bewind over dit continent. Met de oorspronkelijke bevolking aan de macht, laten we de wereld weten dat er een einde aan de discriminatie is gekomen." Dat zei vice-president Álvaro García op een volksbijeenkomst op de Plaza San Francisco in het centrum van La Paz, waar de Bolivianen de inhuldiging onder meer vierden met traditionele muziek.

Zowat een dozijn staatshoofden woonden zondag de inhuldigingsplechtigheid bij. Daaronder alle belangrijke Latijns-Amerikaanse leiders, en ook kroonprins Felipe van Spanje.

Ook Ricardo Lagos, president van Chili, bracht een historisch bezoek aan Bolivia. In 1978 verbraken de twee landen hun diplomatieke betrekkingen omwille van de al langer dan een eeuw aanslepende ruzie over Bolivia's eis voor een uitweg naar de Stille Oceaan. Morales bedankte Lagos voor zijn komst naar de inhuldigingsplechtigheid, de eerste in 51 jaar die bijgewoond werd door een Chileense president.

Bolivia's nieuwe leider kondigde een beleid aan dat zich afzet tegen het neoliberale vrije marktmodel, en beloofde publieke voorzieningen als water niet te privatiseren.

Tijdens de campagne beloofde MAS, de partij van Morales, ook de gasvoorraden in de ondergrond weer te nationaliseren. Sinds 1996 waren veel concessies verleend aan buitenlandse oliebedrijven om die gasvoorraden te exploiteren. Aan die “plundering” komt een einde, beloofde Morales.

Morales wil de komende vijf jaar Boliviaanse bedrijven stimuleren zelf voor meer toegevoegde waarde te zorgen. Er zullen ook meer jobs komen voor pas afgestudeerden, waarvan er nu veel migreren naar de VS of Europa.

Op sociaal vlak beloofde Morales een grootscheepse campagne tegen de ongeletterdheid, de lancering van een algemeen systeem van sociale zekerheid, en gezondheidszorg voor het platteland in de vorm van veldhospitalen.

De nieuwe president wil ook de grondconflicten in Bolivia oplossen. Boeren mogen de gronden die ze bewerken blijven gebruiken, maar braakliggende terreinen zullen naar landloze boeren gaan.

Morales nam in zijn eerste speech geen blad voor de mond. Hij vroeg om meer internationale ontwikkelingshulp en om kwijtschelding van de 3,7 miljard euro staatsschuld. Volgens hem hebben de armen niet geprofiteerd van de eertijds toegekende leningen.

Hij bood de VS een "effectieve" alliantie aan tegen de drugshandel, maar verduidelijkte dat het huidige plan om de cocateelt uit te roeien, in de vuilnisbak zal belanden. “De strijd tegen drugs is geen excuus om ons volk te overheersen. We willen een dialoog zonder chantage", zei Morales met een duidelijke verwijzing naar de druk uit de VS om de cocateelt verder aan banden te leggen.

De VS geven Bolivia jaarlijks 150 miljoen dollar (122 miljoen euro) voor de strijd tegen drugs. Dat geld gaat voor een deel naar sociale programma's en naar steun voor de teelt van alternatieve gewassen.

Maandag stelde Morales zijn regering samen. Onder de ministers bevinden zich veel inheemse leiders , vrouwen en mensen uit de middenklasse. Zij moeten zich houden aan een strikt "soberheidsplan", zei Morales. (IPS, Franz Chávez)