WASHINGTON, 4 januari 2007 - De oliegigant ExxonMobil heeft tussen 1998 en 2005 bijna 16 miljoen dollar (12 miljoen euro) gepompt in 43 lobbygroepen die twijfel zaaien over het broeikasprobleem. De Amerikaanse Unie van Bezorgde Wetenschappers (UCS) vindt dat het Amerikaanse parlement de zaak moet uitzoeken.

ExxonMobil, de grootste oliemaatschappij ter wereld, heeft de voorbije jaren een "succesvolle desinformatiecampagne" gevoerd, schrijft de UCS het 63 pagina's dikke rapport 'Smoke, Mirrors and Hot Air' (Rook, spiegels en warme lucht). De organisatie vergelijkt die actie met de inspanningen van de tabaksindustrie die decennialang de band tussen roken en longkanker ontkende.

Grote bedragen gingen onder meer naar het American Enterprise Institute (AEI), het George C. Marshall Institute en het Competitive Enterprise Institute (CEI). De lobbygroepen functioneerden als een "echokamer": ze namen van elkaar wetenschappelijk twijfelachtige stellingen over die met de hulp van columnisten en conservatieve kranten als de Wall Street Journal de sterke wetenschappelijke consensus in verband met de opwarming van de aarde moesten ondermijnen

"ExxonMobil heeft onzekerheid gecreëerd over de menselijke oorzaken van de opwarming van de aarde, net zoals tabaksbedrijven ontkenden dat hun producten longkanker veroorzaakten", zegt Alden Meyer, directeur Strategie en Beleid van de UCS. "Met een bescheiden maar werkzame investering zorgde de oliegigant ervoor dat overheidsmaatregelen uitbleven".

Lee Raymond, tot vorig jaar de nummer één bij ExxonMobil, bleef anders dan de directeuren van andere oliemultinationals altijd de wetenschappelijke consensus afwijzen dat de verbranding van fossiele bandstoffen bijdraagt tot de opwarming van de aarde. Hij verzette zich tegen de druk van aandeelhouders om meer te investeren in alternatieve energiebronnen.

Maar ExxonMobil roeit tegen de stroom op. Het Amerikaanse publiek en de meeste grote media in de VS maken zich steeds meer zorgen over het broeikasprobleem. En door de overwinning van de Democraten bij de tussentijdse verkiezingen van november is er in het Amerikaanse parlement nu een meerderheid voor maatregelen die de uitstoot van broeikasgassen aan banden leggen.

De groepen bieden een forum aan wetenschappers die standpunten innemen die in de kringen van hun collega's nauwelijks steun genieten. Een voorbeeld is Sallie Baliunas, een sterrenkundige die in 2003 een artikel schreef waarin ze stelt dat de temperaturen op aarde de voorbije millennia niet significant veranderd zijn. Volgens de UCS werd het artikel met de grond gelijk gemaakt door dertien wetenschappers die Baliunas citeert. Ze vonden allemaal dat Baliunas hun conclusies verkeerd voorstelde. Toch blijven de stellingen van Baliunas opduiken in rapporten van andere groepen die door ExxonMobil gefinancierd worden.

In september pakte de Britse Royal Society al uit met gelijkluidende beschuldigingen. De prestigieuze wetenschappelijke vereniging riep ExxonMobil op te houden "verkeerde en misleidende" informatie te verspreiden en niet langer lobbygroepen te steunen die standpunten innemen die afwijken van de brede wetenschappelijke consensus over het broeikasprobleem. Een woordvoerder van de Society zei dat ExxonMobil tijdens een ontmoeting in juli beloofd had de groepen niet langer te financieren.

In een reactie op het nieuwe rapport stelde David Gardner, een woordvoerder van ExxonMobil, woensdag dat de UCS "nog eens een poging" onderneemt "om onze naam door het slijk te halen en het publiek te misleiden over de echte standpunten van ExxonMobil. Vandaag is het duidelijk dat broeikasgassen één van de oorzaken vormen die bijdragen tot de klimaatverandering, en dat het gebruik van fossiele brandstoffen een belangrijke bron is van die gassen." (IPS, Jim Lobe)