Rotterdam, 28-02-'01 - Het wil maar niet lukken met het nieuwe scholingsfonds voor de Rotterdamse haven. Een maand geleden leek het erop dat het potje, bestemd voor de om-, her- en bijscholing van havenwerkers, er daadwerkelijk zou komen.

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam had besloten dertig miljoen te storten, waarvan 10 miljoen als een achtergestelde lening voor de noodlijdende havenpool SHB. De resterende twintig miljoen zou volgens de opzet later volgen. In vier jaar tijd en in vier tranches; acht, zes, vier en twee miljoen gulden. Een deel was snel nodig voor het eind vorig jaar ontslagen personeel van het failliete stukgoedbedrijf HRS.

FNV bondgenoten, de initiatiefnemer van het fonds, was van mening dat naast het Havenbedrijf ook de werkgeversorganisatie AWVN een bijdrage zou moeten leveren. Immers, de werknemers in de Rotterdamse haven wordt om een offer gevraagd. Bij het afsluiten van de CAO's voor 2002 zullen de havenwerkers een half procent van hun loonsom, die normaal wordt aangewend voor 'goede doelen', in de scholingspot inbrengen. Het zag er op papier prachtig uit.

Directeur Willem Scholten van het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam was zo enthousiast dat hij zelfs niet op de AWVN wenste te wachten, maar direct aan de slag wilde gaan. Dan maar zonder de werkgeversorganisatie, die alleen voelde voor een klassiek model. Niet voor een variant waarbij het scholingsgeld mogelijk zou worden als een aanvulling op de WW-uitkering van werkloze havenwerkers. Bovendien, had Scholten laten weten, is de AWVN eigenlijk nauwelijks representatief te noemen voor de Rotterdamse haven. De belangrijkste bedrijven ontbreken in het orgaan.

Begin deze maand was er een afrondend gesprek tussen FNV-Bondgenoten en haven directeur Scholten, waarin de puntjes op de i werden gezet. Naast het fonds zou er ook nog een mobiliteitscentrum komen. Verder werden er afspraken gemaakt over de bestuursvertegenwoordiging in de Stichting Haven Mobiel, zoals het fonds was gedoopt. Naast FNV-Bondgenoten zouden ook het havenbedrijf en de gemeente Rotterdam er een zetel gaan bezetten. Er was grote haast geboden, realiseerden de betrokken partijen. Haven Mobiel had al contact gehad met de uitkeringsinstantie GAK en ex-werknemers van HRS hadden de eerste formulieren ingevuld om met behulp van de SHB aan de slag te kunnen.

Nog geen week later ging het mis. Het begon met wat gezeur over de inhoud van een artikel over het fonds in het vakbondsblad FNV Magazine. Later liet het Havenbedrijf weten de eerste acht miljoen gulden niet over te maken aan Haven Mobiel, maar te storten op de rekening van het O & O (opleiding en ontwikkeling) fonds, dat in een aparte stichting is ondergebracht. FNV Bondgenoten was daarover zeer verbaasd en noemde de stap onacceptabel. Ook de kaderleden reageerden deze week laaiend. Met deze opstelling zette het Havenbedrijf het hele fonds op de tocht. De bond dreigde helemaal alleen komen te staan. FNV-bestuurder Niek Stam probeerde dagen achtereen in contact te komen met Willem Scholten, die echter onbereikbaar bleef. „Het Havenbedrijf geeft geen geluid”, zegt Stam, die het bedrijf verantwoordelijk stelt voor de nieuwe onrust in de Rotterdamse haven. Hij wijst onder meer op de honderdtwintig ontslagen werknemers van HRS, die al twee maanden hun hoop hebben gevestigd op het fonds. Stam voorzag twee opties. Of het veelgeroemde beleid van geen gedwongen ontslagen in de Rotterdamse haven is definitief van de baan of „de messen worden nog een keer goed geslepen” om met andere middelen (acties richting het havenbedrijf) de voortgang van het scholingsfonds te garanderen. „De toekomst van de haven bepalen wij zelf”, heeft Stam geschreven aan de kaderleden in de Rotterdamse haven, die op maandag 12 maart in zalencentrum Rustburcht vergaderen over de nu te nemen stappen.

Vanmorgen kwam het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam dan toch met een reactie. Die allereerste acht miljoen gulden wordt zo spoedig mogelijk overgemaakt, werd vermeld in een brief aan FNV Bondgenoten. En het scholingsfond gaat beslist door. Daarbij werd wel de voorwaarde gesteld dat ook de werkgevers en werknemers financieel moeten meedoen. Ook moet de effectiviteit bewezen worden naar aanleiding van de nog op te stellen criteria.

Het Havenbedrijf liet wel weten dat het fonds in eerste aanleg een zaak is van de sociale partners. De tijdelijke deelname van het bedrijf moet dan ook worden opgevat als strikt uitzonderlijk. „De levensvatbaarheid moet uiteindelijk worden aangetoond door de sociale partners zelf”, schrijft directeur Scholten. Volgens de brief wil het Havenbedrijf net zo min als FNV-Bondgenoten de rol vervullen van werkgever. „Bovendien kunnen en willen we niet verworden tot een speelbal tussen werknemers en werkgevers.”

Of de soap, die zich tot dusverre rond het scholingsfonds heeft afgespeeld, hiermee echt ten einde is lijkt onduidelijk. (RD)