AMSTERDAM, 28 februari 2001 - „Hebben ze Netelenbos gearresteerd. Het werd een keer tijd.” Dit was het antwoord van een taxichauffeur op een vraag van een reportageploeg van NOVA. Het tekent de sfeer in de Amsterdamse taxiwereld. Ruim een jaar loopt het conflict met de gemeente als uitvoerder van het ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Een andere reactie: „Voor criminelen moet je op het stadhuis wezen; allemaal witte boorden”, geeft aan hoe de sfeer onder de taxichauffeurs was na het arresteren van de top van de Taxi Centrale Amsterdam (TCA). Uitgerekend op de dag dat wethouder Köhler van Groen Links juist van plan was een akkoord met de centrale te tekenen. Dit liep uit op een publiciteitsstunt voor concurrent Taxi Direkt. Na het niet tekenen van het akkoord, verliet Taxi Direkt het gerechtshof gevolgd door een horde journalisten. Het bedrijf was na de arrestatie van de TCA-top weer gesterkt in haar opvattingen over het openbreken van de Amsterdamse taximarkt. De rol als katalysator van de liberalisering was weer overduidelijk: VVD politicus Hooymaakers lachte in zijn vuistje.

Het door Köhler voorgestelde akkoord tussen beide taxicentrales in Amsterdam draait om het behoud van een monopoliepositie van sommige standplaatsen, andere worden vrij toegankelijk. Door extra vergunningen te verstrekken heeft de gemeente Amsterdam een situatie geschapen waarin de taxichauffeurs onvoldoende werk hebben. De gemeente moet vanwege een dictaat uit Den Haag een einde maken aan de situatie dat het taxibedrijf door haar georganiseerdheid, regulering en marktbescherming (die in het verleden met strijd is bevochten) een machtsfactor vormt, iets waarmee de gemeente in het verleden al diverse malen in botsing is gekomen.

Is er ooit wel sprake geweest van een monopoliepositie? Immers, de taxistructuur in Amsterdam is opgebouwd uit een taxicentrale, die in de vraag naar taxivervoer bemiddelt, en uit ongeveer 1800 zelfstandige ondernemers, die op basis van een samenwerkingsovereenkomst met TCA, het aanbod vormen. De standplaatsen worden dus gedeeld door circa 1800 verschillende bedrijven. Niet bepaald een monopolie. Daarbij komt nog dat door het gebruik van de mobiele telefoon de taxichauffeurs veel meer elkaars concurrenten zijn geworden. De liberalisering die men voor ogen heeft dient dit proces te bevorderen.

Zoals we bij veel kwesties in ons land kunnen constateren, worden tegenstanders van politieke beleidsmakers en uitvoerders in de media volslagen neergesabeld. Terwijl ‚de rijken en machtigen der aarde’ door corrupte praktijken hun belangen veilig stellen, worden kleine ondernemers en werknemers bij bedrijven die het wagen zich te verzetten gecriminaliseerd om de publieke opinie in de gewenste richting te krijgen. Dit heeft zijn beslag gekregen in de arrestatie van de drie topmannen van TCA, directeur Dick Grijpink en de bestuursleden Hans Janmaat en Gerard van Gelderen. Terwijl de kwestie draait om werk en inkomen voor een paar duizend gezinnen, worden in de media ook chauffeurs meteen afgeschilderd als criminelen.

De arrestatie van de TCA-top heeft vooralsnog niet tot acties geleid. „Ik ben beledigd. Ik voel me aangesproken. Alsof ik deel uitmaak van een criminele organisatie. Passagiers spraken mij er vanmorgen vroeg al op aan. Denkt u nou echt dat Grijpink crimineel is?, zeg ik dan. Die man komt van de politie! Die man is jurist!”, aldus een taxichauffeur in het Parool.

De drie wordt onder andere het aanzetten tot geweldpleging ten laste gelegd. De Amsterdamse taxichauffeurs zijn oud en wijs genoeg om te bepalen wat voor actievorm gebruikt wordt. De verwachting is dat Grijpink zo weer vrij komt. De taxicentrale bleef na de inval van justitie gesloten.