AMSTERDAM, 25-02-'01 - Met het leggen van bloemkransen en een defilé langs het beeld van de Dokwerker, symbool van verzet, is zondagmiddag in Amsterdam de Februaristaking herdacht die zestig jaar geleden in Amsterdam en omgeving uitbrak tegen de vervolging van de joden door de Duitse bezetter.

Commissaris van de koningin Van Kemenade zei in een toespraak dat de moed van deze stakers ook nu nog nodig is. „Het onrecht, de onderdrukking en de discriminatie zijn de wereld nog niet uit. Ver van ons bed, maar ook dicht bij huis.” Hij verwees onder meer naar discriminatie van minderheden, zinloos geweld, harteloosheid of haat tegen asielzoekers en verwaarlozing van eenzame mensen of zorgbehoevenden.

Zondagochtend is in de Mozes en Aäronkerk een tentoonstelling geopend met foto's van de razzia's die aan de staking voorafgingen. In het Verzetsmuseum werden onder meer films over de staking vertoond. Maandag onthult burgemeester Vreeman van Zaanstad een maquette ter herdenking van de Zaankanters die aan de staking meededen.

In Amsterdam, de Zaanstreek, het Gooi, Utrecht en Kennemerland werd op 25 en 26 februari 1941 massaal gehoor gegeven aan de oproep om te staken.

Hoewel de staking de deportatie van de joden naar de vernietigingskampen niet heeft kunnen tegenhouden, is zij van grote historische betekenis. Zij verhinderde dat op collaboratie gerichte politieke krachten in ons land een ‚Nederlands’ bewind onder Duitse controle konden instellen en ons land zou worden ingelijfd bij Duitsland.

De Februaristaking was de eerste politieke staking tegen de Duitse bezetting en terreur in Europa waaraan, door de afschuw en woede over de jodenvervolging en het besef van de noodzaak van strijd voor de verdediging van onze nationale belangen en soevereiniteit, vrijwel de gehele Amsterdamse werkende bevolking en omgeving deelnam. De Februaristaking is sindsdien het symbool geworden van de strijd tegen fascisme en onderdrukking. Jaarlijks komen duizenden mensen uit het hele land op 25 februari naar de Dokwerker als blijk van waakzaamheid en verzet tegen oude en nieuwe vormen van fascisme.

De Februaristaking is niet alleen historisch vanwege de grote massaliteit, moed en uiting van woede over de misdadige nazi-praktijken, maar ook door hoe zij door de toenmalige illegale Communistische Partij van Nederland (CPN) werd geleid en georganiseerd. De staking was geen spontaan verzet, maar het resultaat van de organiserende kracht van de CPN, die als partij diep geworteld was in de bevolking, in het bijzonder de arbeidersklasse.

Haar principiële stellingnamen tegen fascisme en antisemitisme, tegen de nazi-bezetting en haar consequente strijd voor de belangen van de bevolking, maakten dat deze partij als enige tot zo'n roemrijke daad in staat was. (Bronnen: ANP / VCP)