WASHINGTON, 22 februari 2007 - Vertegenwoordigers uit een veertigtal landen onderhandelen vandaag (donderdag) en morgen over een verdrag dat moet leiden tot een verbod op het gebruik van clusterbommen. In recente conflicten in Afghanistan, Irak en Libanon is gebleken dat deze wapentuigen vooral burgerslachtoffers maken. De Verenigde Staten en China nemen geen deel aan de conferentie.

De conferentie is een initiatief van Noorwegen en moet leiden tot een internationaal verbod op het gebruik van clusterbommen. Clusterbommen zijn wapens die over een grote oppervlakte kleine springtuigen verspreiden die nog lange tijd slachtoffers blijven maken. Uit een onderzoek van de Handicap International van november 2006 bleek dat 98 procent van de slachtoffers van clusterbommen burgers zijn, en 27 procent kinderen.

De conferentie over clusterbommen ligt in het verlengde van het Verdrag van Ottawa over het verbod op landmijnen. Een veertigtal landen, het Rode Kruis en de Verenigde Naties hebben in de afgelopen maanden te kennen gegeven dat ze voor zo'n verdrag gewonnen zijn. Op de bijeenkomst in Oslo moet worden uitgemaakt welke wapentuigen precies binnen de categorie "clusterbommen" vallen.

Dat gebeurt voorlopig zonder deelname van enkele belangrijke wapenproducerende landen, met name de Verenigde Staten, China, India, Israël, Pakistan, Australië en Rusland. Anderzijds nemen er enkele landen deel die de VN-conventie over conventionele wapens niet hebben ondertekend, zoals Afghanistan, Indonesië, Libanon en Mozambique.

"Het is bijzonder verontrustend dat de Verenigde Staten en China deze conferentie links laten liggen", zegt Marc Garlasco van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Volgens Garlasco heeft het Amerikaanse leger besloten zo weinig mogelijk clusterbommen te gebruiken omwille van het gevaar voor de burgerbevolking en Amerikaanse soldaten die door de gebombardeerde gebieden trekken. "Het is schandalig dat de VS-regering niet meegaat met acties van haar eigen leger en van andere regeringen", zegt Garlasco.

Het debat over de clusterbommen kwam opnieuw op de internationale agenda na berichten dat Israël clusterbommen van Amerikaanse makelij had gedropt in het zuiden van Libanon. Dat gebeurde in strijd met de afspraak dat Amerikaanse clusterbommen alleen tegen militaire doelwitten mogen worden ingezet. Human Rights Watch drong er vervolgens bij de Amerikaanse regering op aan de verkoop van clusterbommen aan Israël te verbieden.

De Verenigde Staten hebben clusterbommen gebruikt bij de oorlogen in Vietnam, Afghanistan en Irak. In Vietnam sterven elk jaar nog driehonderd mensen door onontplofte Amerikaanse oorlogsmunitie. De wapens zijn al gebruikt in 23 landen; 75 landen hebben clusterbommen op voorraad. (IPS, Eli Clifton)