SYDNEY,12-02-'01 - De hevige overstromingen en bosbranden die Australië deze zomer hebben geteisterd, zijn maar een voorafspiegeling van wat het land in de toekomst te wachten staat, als de klimaatwijziging zich verder zal doorzetten. Vooral de landbouw zal hard te lijden hebben onder de veranderende weerspatronen tengevolge van de geleidelijke opwarming van de aarde. Dat staat te lezen in een rapport dat de Organisatie voor Wetenschappelijk en Industrieel Onderzoek van de Commonwealth (CSIRO) afgelopen week in Sydney heeft voorgesteld.

Het rapport draagt de titel 'Klimaatwijziging en Landbouw in New South Wales: de uitdaging voor plattelandsgemeenschappen'. Het beschrijft de mogelijke gevolgen die de klimaatwijziging de komende vijftig jaar kan hebben: stijgende temperaturen, slinkende watervoorraden, inkrimpende landbouwgronden, teruglopende veeteeltproductie en verminderde kwaliteit van de oogsten. De ruim 187.000 eigenaars van landbouwbedrijven en de meer dan 300.000 mensen die in de landbouw werkzaam zijn, zullen het eerst worden geconfronteerd met de negatieve gevolgen van de temperatuurstijgingen, een verminderde toegang tot water, verzilting en regelmatige periodes van intense droogte en hevige overstromingen.

De landbouw is erg belangrijk voor de Australische economie. In 1998-'99 produceerde de sector volgens het Australische bureau voor de Statistiek een bruto waarde van 28,8 miljard Australische dollar (bijna 17 miljard euro). De belangrijkste gewassen in Australië zijn tarwe, gerst, sorghum, maïs, haver en rijst. Verder is er fruit, oliehoudende zaden, suikerriet, katoen, aardnoten, tabak, peulvruchten en hooi. "De klimaatwijziging zal leiden tot een grotere concurrentie tussen landbouwers om slinkende watervoorraden en landbouwgrond," stelt Kathy Ride van de Nationale Raad voor Natuurbescherming van New South Wales, in het zuidoosten van Australië. "Dat zal de kosten van de landbouwproducten opdrijven en de druk verhogen op rivieren en grondwatersystemen nabij landbouwgronden."

Ook vroegere rapporten, bijvoorbeeld van het Intergouvernementeel Panel voor Klimaatverandering (IPCC), hebben er al op gewezen dat de Australische landbouw bijzonder kwetsbaar is voor problemen tengevolge van de temperatuurstijgingen door de overmatige productie van broeikasgassen. Het IPCC voorspelt een temperatuurstijging van 0,8 tot 3,9 graden tegen 2050 en voorziet ook twintig procent minder neerslag. Het waterpeil in het belangrijke bekken van de Murray Darling kan tegen 2050 met 35 procent dalen. Dat zou tot 30 procent verlies in de grootste Australische landbouwgebieden kunnen leiden. Verder valt ook nog een verlies van 6 tot 23 procent te verwachten voor de landbouw in het bekken van de Macquarie-rivier. Er zullen vooral verliezen optreden in de productie van rundvlees, wol, tarwe en katoen. Naar verwachting zal de toename van het koolstofdioxidegehalte in de atmosfeer het proteïnegehalte in tarwe met tien procent verminderen. Door de drogere omstandigheden zullen de koeien vier procent minder melk leveren, zal de opbrengst van de weidegronden met vijftien procent teruglopen en zal de gewichttoename van vee twaalf procent lager liggen.

Australië moet dus dringend ingrijpen om de emissie van broeikasgassen terug te dringen, ook al heeft de regering tijdens de laatste klimaatgesprekken nogal koel gereageerd op het stellen van streefcijfers voor reductie. "Als de fossiele brandstoffen niet worden vervangen door hernieuwbare energie zoals zonne- en windenergie, zal de landbouwproductiviteit de komende dertig jaar aanzienlijk dalen tengevolge van de klimaatwijzigingen", waarschuwt Peter Mullins, landbouwer en directeur van Greenpeace Australië. Tijdens de klimaatonderhandelingen in november vorig jaar probeerde Australië zich net als de Verenigde Staten, Japan en Canada te onttrekken aan zijn verantwoordelijkheid voor het bepreken van de emissie van broeikasgassen door te verwijzen naar de 'koolstofreservoirs' op zijn grondgebied - bomen, landbouwgrond en planten die koolstofdioxide opslorpen. De landen met veel bossen en akkers stellen het gebruik van deze reservoirs voor als een methode om de opwarming van de aarde tegen te gaan, zodat hun industrie haar emissie niet echt hoeft te verminderen.

Dr. Gerhard Berz, hoofd geo-wetenschappelijk onderzoek bij Munich Re, de grootste herverzekeraar ter wereld, waarschuwt dat Australië één van de landen is die het zwaarst zal worden getroffen door de opwarming van de aarde. Volgens Berz zal de wereldwijde kost voor verzekeringen tegen extreme weeromstandigheden en de stijging van het zeeniveau tegen 2050 vertienvoudigen. Als extreme weeromstandigheden zoals de hagelstorm die in april 1999 Sydney heeft geteisterd vaker beginnen voor te komen, zullen bepaalde delen van het land onverzekerbaar worden. De impact van het El Niño-fenomeen, bosbranden, wervelstormen en hagelbuien en de enorme schade die zij veroorzaken, zouden wel eens de financiële capaciteit van de verzekeringssector te boven kunnen gaan. (IPS)