WASHINGTON, 9 februari - De hoop van de Verenigde Staten (en Israël) om in de Arabische wereld soennitische bondgenoten te vinden die het sjiitische Iran willen isoleren, lijkt misplaatst. Onderzoek in zes Arabische landen toont namelijk aan dat tachtig procent van de Arabische publieke opinie Amerika en Israël als de grootste bedreigingen ziet, en niet Iran. Bush is ook de meest gehate buitenlandse leider.

Het onderzoek werd gehouden bij 3.850 mensen in zes Arabische landen: Egypte, Jordanië, Libanon, Marokko, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Tachtig procent van de Arabieren beschouwt de Verenigde Staten en Israël als de twee grootste bedreigingen voor hun veiligheid. Slechts zes procent noemde Iran. Minder dan een op de vier Arabieren vindt ook dat Iran onder druk moet worden gezet om af te zien van zijn nucleaire programma. Zes op de tien Arabieren zeggen zelfs dat Iran het recht heeft om kernwapens te produceren.

De poll werd uitgevoerd in november en begin december, voor de controversiële terechtstelling van ex-dictator Saddam Hoessein in Irak. Dit laatste feit heeft de tegenstelling tussen sjiieten en soennieten in de regio groter gemaakt en speelt in de kaarten van de Verenigde Staten. Die proberen een alliantie op touw te zetten tussen Israël en soennitische Arabische staten, zoals Egypte, Jordanië, Saudi-Arabië en de Golfstaatjes om de groeiende invloed van Iran in Irak, Syrië, Libanon en de Palestijnse Gebieden te stoppen.

Midden-Oostenexpert Shibley Telhami betwijfelt echter of de sektarische spanningen tussen sjiieten en soennieten de houding van de Arabieren tegenover de Verenigde Staten zullen doen veranderen. ,,De Arabische publieke opinie bekijkt de grote conflicten in de regio niet vanuit de tegenstelling sjiiet en soenniet. Ze bekijken die eerder door de lens van het Israëlisch-Palestijnse conflict en hun woede om de Amerikaanse politiek in de regio. De meeste soennitische Arabieren kiezen de kant van de sjiieten in belangrijke kwesties.”

De onvrede die de Verenigde Staten in het Midden-Oosten hebben gevoed, lijkt te groot om nog te kunnen keren. Meer dan drie op de vier Arabieren beschrijft zijn gevoelens tegenover Amerika als “een beetje” (21 procent) of “zeer” (57 procent) negatief, vooral in Jordanië, Marokko en Saudi-Arabië. Bijna vier op de tien Arabieren duiden Bush aan als de buitenlandse leider die ze het meeste haten. Zelfs in Libanon wordt Bush meer gehaat dan de Israëlische premier Olmert, die de oorlog aan Libanon heeft verklaard en het zuiden van het land heeft platgebombardeerd.

De populairste buitenlandse leider volgens de ondervraagde Arabieren is Hassan Nasrallah, de leider van Hezbollah. Hij wordt op de voet gevolgd door de Franse president Chirac, de Iraanse president Ahmadinejad en de Venezolaanse president Hugo Chavez. ,,Allemaal mensen die zijn opgestaan tegen de VS”, zegt Telhami. ,,Niet een van hen is een soennitische Arabier.”

Weinig Arabieren geloven dat Bush oprechte bedoelingen heeft in de Arabische wereld. Drie op de vier Arabieren menen dat hij de olievelden wil controleren, 69 procent denkt dat hij de moslimwereld wil verzwakken. Bijna evenveel Arabieren geloven dat Bush er alleen op uit is om de regio te domineren. Slechts negen procent hecht geloof aan zijn opzet om de democratie in de Arabische wereld te verspreiden.

De cijfers maken de hoop van Bush om een bondgenootschap te sluiten met Arabische landen tegen Iran, wel heel onwaarschijnlijk. Als hij zijn imago wil bijschaven, moet hij volgens de Arabieren dringend kiezen voor een allesomvattende vrede tussen Israël en Palestina op basis van de landsgrenzen van 1967. Andere eisen die hoog op het verlanglijstje van de Arabische wereld staan: de Amerikaanse troepen uit Irak en het Arabische schiereiland terugtrekken, hulp aan Israël stoppen, democratie promoten en meer economische hulp verlenen aan de regio. (IPS, Jim Lobe)