NEW YORK, 21 februari 2007 - Na wereldwijde kritiek van de Groep van 77, het grootste economische blok van ontwikkelingslanden, heeft de nieuwe secretaris-generaal van de VN Ban-Ki-moon enkele van zijn controversiële voorstellen voor een hervorming van de VN ingetrokken of grondig aangepast.

De plannen van Ban-Ki-moon bestaan er onder meer uit om het bestaande Departement voor Ontwapeningszaken om te vormen tot een “Bureau voor Ontwapeningszaken”. Dat nieuwe departement zou geleid worden door een speciale afgevaardigde van de secretaris-generaal of een hoge vertegenwoordiger, die de rang heeft van een ondersecretaris-generaal. Na bezwaar van enkele ontwikkelingslanden zou Ban-Ki-moon ermee hebben ingestemd dat de post naar de Singaporese gezant Vanu Gopala Menon gaat, die daarvoor een apart budget krijgt.

Het is niet de eerste verzuchting waarvoor Ban-Ki-moon zwicht. Eerder dit jaar liet hij al zijn deadline voor de goedkeuring van zijn hervormingsplannen (5 februari) onder druk van de ontwikkelingslanden vallen. Zij noemden deze datum “een kunstmatige deadline”.

De 130 leden tellende Groep van 77, het grootste economische blok van ontwikkelingslanden, waarschuwde vorige maand dat het “geen openbaar conflict wilde hebben met de secretaris-generaal”. Op de vraag of de G77 vandaag nog altijd op confrontatiekoers met de secretaris-generaal ligt, antwoordde de Pakistaanse voorzitter Munir Akram dinsdag: “De G77 wil de secretaris-generaal steunen en hem zien slagen in zijn herstructurering.”

Akram legde er wel de nadruk op dat de ontwikkelingslanden hun eigen prioriteiten hebben. “Onze prioriteiten zijn ontwikkelingsprioriteiten”, zei hij. Akram zei tevreden te zijn over het feit dat de secretaris-generaal enkele van zijn voorstellen had gewijzigd in het licht van de discussies met lidstaten, politieke, economische en regionale groepen.

Ban-Ki-moon heeft zich duidelijk verslikt in de harde politieke realiteit dat de VN-lidstaten niet zomaar zijn hervormingsplannen zonder slag of stoot willen goedkeuren. Zijn idee om zijn plannen snel door te duwen in de 192 tellende Algemene Vergadering van de VN – zonder overleg met de lidstaten – stuitte op een categoriek neen. Het leverde hem de opmerking op van de Indiase gezant Nirupam Sen dat hij “geen koning” is en dat “het VN-Secretariaat geen koningshuis” is.

Ban hoopt nog altijd het VN-departement voor Vredesoperaties te splitsen in een Departement voor Vredesoperaties en een Departement voor Logistiek. Beide departementen zouden worden geleid door een ondersecretaris-generaal, de op twee na hoogste post binnen de VN.

De Cubaanse gezant Malmierca Diaz heeft echter aan de Algemene Vergadering gevraagd om dit voorstel verder te bespreken in de Speciale Commissie voor Vredesoperaties, het enige orgaan van de VN dat het mandaat heeft om het vraagstuk van de vredesoperaties te herzien. De vraag kwam er in naam van de Beweging van Niet-Gebonden Landen (NAM), omdat die meer dan 80 procent van de troepen levert voor vredesoperaties van de VN.

De plannen van Ban-Ki-moon moeten ook nog worden goedgekeurd door de Administratieve en Budgettaire Commissie en de Raadgevende Commissie voor Administratieve en Budgettaire Vragen. Beide commissies hebben de macht om de voorstellen van de secretaris-generaal te wijzigen op financiële gronden. Ban wil nu snel een kaderresolutie over zijn herstructureringsplannen klaar hebben. Maar een definitieve beslissing over zijn plannen door de verschillende commissies wordt niet voor de maand mei verwacht. (IPS, Thalif Deen)