NEW YORK, 22 december 2005 - 2005 was een jaar om snel te vergeten voor de Verenigde Naties (VN) en 2006 kondigt zich niet meteen aan als een verbetering. De volkenorganisatie gaat het nieuwe jaar in met een financiële kater. De Amerikaanse ambassadeur John Bolton weigert de basisbegroting 2006-2007 goed te keuren.

Het zou geen mooi nieuwjaarsgeschenk zijn voor het VN-personeel. Als er voor de deadline van 31 december geen akkoord is over de werkingsbegroting van de VN (4 miljard dollar), kan de organisatie de lonen van zijn personeel niet uitbetalen. "Ik denk niet dat het licht in die kamer nog aan gaat", zei VN-baas Kofi Annan op zijn laatste persconferentie van het jaar. Annan suggereerde dat het licht letterlijk en figuurlijk kan uitgaan in het 39 verdiepingen tellende VN-hoofdkwartier in New York. "Ik hoop dat de lidstaten de implicaties begrijpen van een begrotingscrisis en dat ze alles doen om die te vermijden."

De Verenigde Staten (VS) weigeren de basisbegroting van de VN voor 2006-2007 goed te keuren zolang de andere 190 lidstaten weigeren om de internationale organisatie te hervormen. De VS willen dat de Algemene Vergadering (het machtigste beslissingsorgaan van de VN) een deel van haar bevoegdheden afstaat aan de secretaris-generaal.

De goedkeuring van de begroting is normaal een formaliteit van het jaareinde. Maar omdat alle 191 lidstaten ze moeten goedkeuren, zit de begroting nu geblokkeerd.

John Bolton, de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, heeft een oplossing voor de crisis: een begroting van drie maanden goedkeuren, zodat de lidstaten tot 31 maart de tijd hebben om in te stemmen met zijn voorstellen.

Maar een coalitie van 132 ontwikkelingslanden, de G77, weigert zich te schikken naar het Amerikaanse voorstel. De alliantie wijst erop dat het Amerikaanse hervormingsvoorstel is opgesteld door neoconservatieve VN-haters. De VN mogen niet gerund worden als een Amerikaans bedrijf, met de secretaris-generaal in de rol van almachtige CEO, vinden ze.

De patstelling lijkt niet op te lossen. Vorige maand liet Bolton al verstaan dat zijn voorstel te nemen of te laten is. Tijdens een toespraak aan de Wingate University universiteit in North-Carolina zei Bolton. "Ofwel hervormen we de instelling (de VN), ofwel kiezen we een ander mechanisme om internationale problemen op te lossen." Vorige week ging Bolton nog een stap verder: "Een VN-hervorming botst op een cultuur van inertie bij de VN-lidstaten."

De sfeer is totaal verzuurd, bevestigt Annan. "Het gevoel overheerst (bij de lidstaten) dat ze moeten werken in een sfeer van intimidatie en dreiging. Om eerlijk te zijn: de enige keuze die ze hebben is rond te tafel gaan zitten. Maar ze moeten de belangen van de VN voorop stellen en niet het kleingeestige eigenbelang."

Auto

De secretaris-generaal worstelde op zijn laatste persconferentie van het jaar ook nog met de demon die hem al een jaar achtervolgt: het olie-voor-voedselschandaal. Kofi Annan verloor zijn typische kalmte toen een journalist een vraag stelde over de Mercedes van zijn zoon Kojo, één van een talrijke namen die opduiken in het schandaal. Die auto staat op naam van Kofi Annan, maar Kojo rijdt er mee rond in Ghana - op die manier omzeilde de zoon van de VN-baas waarschijnlijk de invoertaksen.

"Ik weet dat jullie allemaal geobsedeerd zijn door de wagen", beet Annan de journalisten toe. "Mijn zoon en zijn advocaten zijn ermee bezig. Als je er meer over wil weten, richt de vraag dan aan hen. Ik ben zijn advocaat niet, en ook niet zijn woordvoerder." En toen journalist James Bone de VN-baas erop wees dat zijn versie van de feiten mank loopt, ging Annan helemaal door zijn dak. "U stelt zich verwaand op, James Bone. U gedraagt zich al jaren als een overjaarse schooljongen. U bent een schande voor uw beroep en uw collega's."

Jim Wurst, de voorzitter van de vereniging van VN-correspondenten (UNCA), nam de geviseerde journalist in bescherming. "Namens de UNCA kan ik u zeggen dat James Bone het beroep niet ten schande brengt. Hij is een gerespecteerd lid van de UNCA en heeft elk recht om de vraag te stellen." U heeft gelijk, zei Annan. "En ik heb het recht om niet te antwoorden op bepaalde vragen." (IPS)