DEN HAAG, 14 december 2005 - Minister Verdonk van Integratie en Vreemdelingenbeleid heeft de Tweede Kamer in het afgelopen jaar ruim honderd keer verkeerd geïnformeerd. Dat stelde Tweede Kamerlid De Vries van de PvdA woensdag aan het begin van een door hemzelf aangevraagd spoeddebat over de verstrekking van asielgegevens aan Congo en andere landen.

Hij had vrijdag naar aanleiding van het rapport van de commissie-Havermans, die de gang van zaken rond Congo onderzocht, al gezegd dat Verdonk moet opstappen. De Vries hield Verdonk nu onder meer voor dat ze al op 23 november vorig jaar in de Kamer heeft gezegd dat "nimmer aan de Congolese immigratieautoriteiten gemeld wordt dat het om ex-asielzoekers gaat".

Maar volgens De Vries is dat wel gebeurd en heeft Verdonk dit herhaaldelijk en "met veel aplomb" ontkend. Hij vroeg zich af hoe Verdonk kan beweren dat ze de Kamer niet onjuist heeft geïnformeerd. "Dan staat mijn verstand dus stil", zei het Kamerlid.

Verboden

Volgens de commissie is er geen inhoudelijke informatie over de achtergrond van uitgeprocedeerde asielzoekers in Congo aangetroffen, maar zijn er in zeker twintig gevallen wel gegevens doorgegeven waaruit blijkt dat een betrokkene een voormalige asielzoeker was. Het is verboden dergelijke informatie te geven, omdat het betrokkenen na terugkeer in gevaar kan brengen.

Uit een intern onderzoek van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bleek vrijdag ook dat in de afgelopen jaren bij ruim honderd uitgeprocedeerde asielzoekers uit 31 andere landen aan de autoriteiten van hun herkomstland duidelijk is gemaakt dat ze hier asiel hadden aangevraagd.

Aftreden

GroenLinks wil dat Verdonk aftreedt. "Mijn fractie heeft niet langer het vertrouwen in deze minister. Hier past maar een sanctie: vertrekken", zei GroenLinks-Kamerlid Vos.

Volgens haar bedrijft Verdonk "struisvogelpolitiek". Vos stelt dat het onderscheid dat Verdonk maakt tussen inhoudelijke asielinformatie en de "administratieve slordigheden" die zijn begaan door op formulieren het aangevinkte hokje 'asiel' niet af te plakken, "niet relevant" is.

Vos: "De minister heeft de Tweede Kamer onjuist geïnformeerd en ze is politiek verantwoordelijk voor de uitvoering van internationale verplichtingen en de dure plicht om mensenlevens te beschermen".

Gelogen

Ook de SP vindt dat de minister moet aftreden. "De minister heeft gelogen", zei Tweede Kamerlid De Wit van de SP woensdag. Daarmee is de bewindsvrouw volgens hem volstrekt ongeloofwaardig geworden. Het zou haar sieren als ze zou aftreden, zei De Wit.

CDA

Het CDA wil dat Verdonk uitlegt hoe het kan dat er toch asielgerelateerde informatie naar Congo is gegaan, terwijl de minister eerder in de Kamer "met grote stelligheid" had gesteld dat dat niet gebeurde. Ook moet Verdonk uitleggen waarom ze vindt dat ze de Kamer niet onjuist heeft geïnformeerd.

Dat zei CDA-Kamerlid Van Haersma Buma in het debat. Hij vroeg zich af hoe de eerdere stellige beweringen van de minister met elkaar te rijmen zijn. "Het is nu aan de minister om het uit te leggen. Bij haar ligt de bewijslast, ik wacht haar antwoord af."

Dat er documenten naar landen van herkomst zijn gegaan waarop het aangekruiste vakje 'asiel' niet was afgeplakt, noemde Van Haersma Buma "ernstige slordigheden die nooit hadden mogen voorkomen".

D66

D66 vindt dat Verdonk ruiterlijk moet erkennen dat ze de Tweede Kamer verkeerd heeft geïnformeerd over het doorgeven van de asielstatus van uitgeprocedeerde asielzoekers aan herkomstlanden. Dat zei Tweede Kamerlid Lambrechts van regeringspartij D66 woensdag in het spoeddebat.

Ze is min of meer opgelucht dat uit onderzoek van de commissie-Havermans is gebleken dat Nederland geen inhoudelijke informatie over asielzoekers aan Congo heeft verstrekt. Maar de asielstatus van ex-asielzoekers uit Congo en 31 andere landen is in ruim honderd gevallen wel degelijk doorgegeven.

Administratieve slordigheden

Verdonk mag dat niet bagatelliseren door de fouten af te doen als administratieve slordigheden, aldus Lambrechts. Een "iets meer oprecht mea culpa" is volgens haar op z'n plaats. Dat zou "zeer betekenisvol" zijn. Lambrechts vroeg zich af hoe het heeft kunnen gebeuren dat Verdonk er zolang van uit is gegaan dat de asielstatus niet werd verstrekt.

Parlementair onderzoek

D66 pleitte verder voor een parlementair onderzoek naar de gang van zaken bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in de afgelopen tien jaar. Ook in de kwestie-Congo is volgens Lambrechts gebleken dat het administratief een rotzooitje is bij de IND. Er zijn al vaker pogingen ondernomen om de IND te verbeteren, maar dat heeft volgens haar nog altijd niet geleid tot een snelle, goedwerkende en effectieve organisatie.

VVD

Volgens de VVD heeft Verdonk de Kamer niet verkeerd geïnformeerd. Dat zei VVD-Kamerlid Visser woensdag.

Volgens Visser gingen alle aantijgingen van het televisieprogramma Netwerk in februari en juni van dit jaar over geheime afspraken tussen Nederland en Congo waarbinnen inhoudelijke asielinformatie zou zijn verstrekt. Daarvan zei Verdonk altijd dat dat niet gebeurde. De commissie-Havermans geeft de minister daarin gelijk, aldus Visser.

Niet professioneel

Dat er desondanks formulieren naar Congo gingen waarop het aangevinkte hokje 'asiel' niet was afgeplakt, noemde Visser "ernstig" en "bepaald niet professioneel". Verdonk is daarvoor verantwoordelijk en daarop aanspreekbaar. Het beleid hoeft echter niet veranderd, maar de uitvoering moet beter en daarvoor moet Verdonk de aanbevelingen van de commissie-Havermans overnemen. (Bron: Nu.nl)

Spoeddebat over Congo-affaire: liegende Verdonk moet opstappen

SP, 14-12-2005 - Op 23 november 2004 stelde minister Verdonk in antwoord op Kamervragen van de SP: “Nimmer wordt aan de Congolese immigratieautoriteiten gemeld dat het om ex-asielzoekers gaat.” Deze bewering herhaalde zij meer dan tien keer. Voor Tweede-Kamerlid Jan de Wit is het glashelder: “Verdonk heeft de Kamer meermaals en met grote stelligheid verkeerd geïnformeerd en is volstrekt ongeloofwaardig en ongeschikt gebleken voor het uitoefenen van zo’n gevoelig en belangrijk ministerschap.”

In het debat met de Kamer van 23 februari 2005 zei de minister: “Ik benadruk dat er geen informatie uit het asieldossier, in welke vorm dan ook, naar de autoriteiten van landen van herkomst gaan.” Zij zei vervolgens ook dat daarover bij haar uitvoerder “nooit enig misverstand over heeft bestaan.” En daarna zei ze: “Door de IND-medewerker wordt aan de Congolese autoriteiten niets anders kenbaar gemaakt dan dat de vreemdeling in kwestie geen rechtmatig verblijf heeft.” En tenslotte zei ze het nog een keer: “Er wordt nimmer meer gezegd dan dat een vreemdeling geen rechtmatig verblijf heeft in Nederland.”

Justitie-woordvoerder Jan de Wit: “Deze minister heeft meermaals en met grote stelligheid gezegd, dat er nooit aan de Congolese autoriteiten of aan welk land van herkomst dan ook wordt gemeld, dat een persoon die door Nederland wordt uitgezet, een ex-asielzoeker is. Deze minister heeft gezegd, meermaals en met grote stelligheid, dat er geen enkele informatie uit het asieldossier, in welke vorm dan ook, wordt doorgegeven aan het land van herkomst. Uit het rapport van de Commissie Havermans en uit het interne onderzoek van de IND hebben wij allen moeten concluderen dat dit níet juist is. De minister heeft de Kamer dus meermaals verkeerd geïnformeerd.”

De afgelopen dagen zijn er veel bagatelliserende woorden gesproken over de betekenis van het melden dat iemand een ex-asielzoeker is. Dat zou geen ‘inhoudelijke’ informatie zijn, daar zou de minister het niet over gehad hebben. De SP vindt dat hier geen enkele vergoelijking past. De uitspraken van de minister: er wordt nooit gemeld dat iemand een asielzoeker is. Dat blijkt volgens het onderzoeksrapport van de commissie-Havermans echter alleen al sinds 1 februari 2005 102 keer te zijn gebeurd, waarvan 5 keer bij asielzoekers uit Congo.

Naar de aantallen van vóór 1 februari 2005 kunnen we vanwege de administratieve puinhoop bij de IND alleen maar gissen, maar dat moet in de honderden keren lopen. Dat de minister het dan over ‘administratieve slordigheidjes’ heeft, is onbegrijpelijk. Dat zij stelt de Kamer niet verkeerd te hebben geïnformeerd, nog meer. De Wit wil er geen misverstand over laten bestaan: “Mijn fractie is van mening dat de minister de Kamer wel degelijk meermalen onjuist en onvolledig heeft geïnformeerd. Deze minister tolereert geen onjuiste en onvolledige verhalen van asielzoekers. Die worden daar keihard op afgerekend. De minister noemt dat streng maar rechtvaardig. Ik verwacht dat deze minister dat ook is voor zichzelf.”

“Zowel door de minister als door een enkele fractie in de Kamer is ‘opluchting’ getoond over het feit dat er geen ‘inhoudelijke’ asielgegevens zouden zijn doorgegeven. Ik moet zeggen dat dat mij verbaast. Ik heb de stenografische verslagen van de twee debatten die wij over Congo hebben gevoerd nauwkeurig doorgenomen. In februari 2005 is gesproken over de suggestie dat Nederland het rapport van het eerste of het nader gehoor zou doorgeven aan Congo. Dat is toen door de minister ontkend en daar heeft de Kamer genoegen mee genomen.”

“In juni 2005 is gesproken over de documenten die door Netwerk waren aangetroffen in Congo. Over documenten waaruit bleek dat mensen in Nederland asiel hadden gevraagd. En naar aanleiding van die vondst heeft de minister de Commissie Havermans ingesteld. En die Commissie heeft geconcludeerd dat het zeer aannemelijk is dat die documenten inderdaad in handen van de Congolese autoriteiten zijn aangetroffen en dat ze daar door verkeerd handelen van de ketenpartners bij uitzetting terecht zijn gekomen. Bovendien is door eigen onderzoek van de IND, overigens ook naar aanleiding van een uitzending van Netwerk, vast komen te staan dat nog aan veel meer landen en in veel meer gevallen is gemeld dat bepaalde vreemdelingen in Nederland asiel hebben gevraagd. Er is, met andere woorden, geen enkele reden om opgelucht te zijn. De Commissie heeft immers precies bevestigd waar wij tijdens het debat van juni 2005 bang voor waren.”

“Al dat gepraat over ‘inhoudelijke’ gegevens creëert ruis die maar één doel heeft, namelijk deze minister vrijpleiten van haar verantwoordelijkheid en haar plicht om niet te liegen tegen de Kamer. Het ging niet om de vraag of er complete asieldossiers lagen in Congo. Het ging om de vraag of die documenten van Netwerk inderdaad daar waren aangetroffen en het ging om de vraag of de Congolese autoriteiten te horen krijgen of het om ex-asielzoekers ging. Het antwoord op beide vragen luidt ja. Dat er verder geen gegevens aan Congo verstrekt zijn, weten we trouwens niet eens. De chaos bij de IND is namelijk dusdanig dat de Commissie daar niet eens uitspraken over heeft kunnen doen. Wie weet wat er allemaal nog te vinden is in de archieven van de geheime diensten van Congo?” De Wit vraagt de andere partijen in de Tweede Kamer om een onderzoek in te stellen naar de puinhoop bij de asielkant van de IND.

De heer Havermans, voorzitter van de onderzoekscommissie, heeft er geen misverstand over laten bestaan dat het feit dat iemand asiel heeft gevraagd, informatie is die volgens nationale en internationale wet- en regelgeving vertrouwelijk behandeld moet worden. De minister heeft in haar uitlatingen over het rapport en het eigen onderzoek van de IND duidelijk gemaakt dat ze het weliswaar betreurt dat dat alleen al sinds 1 februari 2005 102 keer wél is gebeurd, maar dat ze het niet echt ernstig kan vinden. Een beetje slordig misschien, maar geen zaak van leven of dood.

De Wit: “De minister stelt dat het feit dat iemand asiel heeft gevraagd van een andere orde is dan het vrijgeven van inhoudelijke informatie over het asielrelaas van betrokkene. Met dat standpunt keert zij zich tegen de nationale en internationale regelgeving. Het rapport van de Commissie is buitengewoon uitvoerig over alle regels hierover. Ik wijs de minister verder op de standpunten van de UNHCR, Vluchtelingenwerk Nederland, INLIA en Amnesty International. Zij stellen unaniem dat het feit dat iemand asiel heeft gevraagd nooit of te nimmer aan de landen van herkomst mag worden doorgegeven. De UNHCR stelt zelfs met zoveel woorden dat óók als een asielzoeker zelf contact heeft gezocht met de media over zijn of haar zaak, de overheid gebonden blijft aan de eis van vertrouwelijkheid. Waarom? Omdat het gevaarlijk kan zijn.”

De Wit wijst de minister op de recente uitspraak van de rechtbank Den Haag, waarin de rechter oordeelde dat een Soedanese ex-asielzoeker moest worden vrijgelaten uit vreemdelingenbewaring, aangezien het niet verantwoord is de man terug te sturen naar Soedan, zolang niet met zekerheid kan worden gesteld dat het definitief tot het verleden behoort dat ambassades van het land van herkomst te horen krijgen of iemand in Nederland asiel heeft gezocht of niet. De rechter zegt met zoveel woorden: “Het verkondigen dat iemand gewezen asielzoeker is, levert een niet acceptabel nieuw risico op.” Met andere woorden: zelfs al is iemand terecht afgewezen als asielzoeker en zou hij veilig terug kunnen: als het land van herkomst weet dat iemand asielzoeker was, kan hij tóch gevaar lopen.

De Wit besluit zijn betoog met een zeer duidelijk oordeel: “De minister moet volgens de SP aftreden omdat ze de Kamer meermaals onjuist heeft ingelicht, omdat er onder haar verantwoordelijkheid grote fouten zijn gemaakt in de uitvoering van het terugkeerbeleid, waardoor vertrouwelijke asielgegevens terecht zijn gekomen in de landen van herkomst. De minister heeft gelogen en kan blijkbaar geen onderscheid maken tussen een leugen en de waarheid. Zij lijkt geen aanstalten te maken om deze beerput écht tot de bodem uit te willen zoeken. Daardoor is zij volstrekt ongeloofwaardig en ongeschikt is gebleken voor het uitoefenen van zo’n gevoelig en belangrijk ministerschap.”