“De rijke landen hebben de bankiers en de grote banken gered. Ik weet niet exact meer hoeveel dat gekost heeft, maar het was in elk geval een astronomisch bedrag. Ik heb al verschillende mensen horen zeggen: ‘Mocht het klimaat een bank zijn, hadden ze het al lang gered.’ Ik denk dat ook. Was het klimaat een grote kapitalistische bank, dan waren de rijke landen al lang in actie geschoten.”

“Obama heeft nog een hele weg af te leggen. Hij kreeg de Nobelprijs voor de Vrede op de dag waarop hij 30.000 soldaten naar Afghanistan stuurde om er onschuldige burgers te vermoorden. We kunnen hier duidelijk spreken van een imperialistische dictatuur, en wij zullen die blijven aanklagen. Van democratie is geen sprake. Het destructieve model van het kapitalisme vernietigt alle leven.”

“We moeten minder consumeren en de rijkdom beter verdelen. De opwarming van de Aarde is de grootste ecologische ramp ooit, met droogte, orkanen, overstromingen, stijging van de zeespiegel, hittegolven, enz. tot gevolg. Wij willen hier dan ook niet uit Kopenhagen vertrekken zonder een tekst, waarin alle wettelijke middelen zijn vastgelegd om tot een oplossing te komen. Laten we met z’n allen druk uitoefenen opdat deze klimaattop een bindend akkoord oplevert, waarin we onze verantwoordelijkheid tegenover de planeet opnemen.”

“We zouden kunnen zeggen, om de grote Karl Marx te parafraseren, dat er hier in Kopenhagen een spook rondwaart. Het schrijdt in stilte door de gangen en zalen van dit congrescentrum: het spook van het kapitalisme. Met hun kapitalistische model richten de rijken de planeet ten gronde. Hebben ze misschien al plannen om naar een andere planeet te emigreren?”

Hieronder vindt u enkele lange passages uit de toespraak die de Venezolaanse president Chávez hield op 18 december 2009, tijdens de slotzitting van de uitermate teleurstellende klimaattop van Kopenhagen.

Obama kwam, sprak en verdween langs een kleine deur. Langs een verborgen deurtje, dat naar ik vermoed, gebruikt wordt door het dienstpersoneel, door de logistieke diensten en door de medewerkers van het Voorzitterschap. Door die deur is hij vertrokken, langs de achterdeur. Het keizersdom kwam aan midden in de nacht en in de donkerte, achter de rug van de meerderheid bekokstoofde hij op een ondemocratische manier een document dat wij niet aanvaarden, dat wij nooit zullen aanvaarden.
(…)

Gisteren namen wij hier in een gymnasium deel aan een bijeenkomst van duizenden mensen uit sociale bewegingen. Ze betoogden in de sneeuw door de straten, met plakkaten. Bewegingen die vechten voor sociale gerechtigheid en ook politieke partijen. We ontmoetten hier in Kopenhagen landgenoten uit Zuid-Amerika, uit de Caraïben, van allerlei landen. We waren heel tevreden.

Vandaag zijn we hier zeer ongerust, omdat we hoorden dat er verschillende vergaderingen plaatsvonden, onder andere van een kleine groep landen die goed bevriend zijn met het Voorzitterschap van de Conferentie. Wij zijn vriend van iedereen, maar ons hebben ze niet uitgenodigd, ze hebben ons niets gevraagd. Zelfs onze mening niet. Wij willen hier heel duidelijk zeggen dat voor ons alle landen gelijk zijn en dat wij, staatshoofden en regeringsleiders, allemaal hetzelfde niveau hebben. Er bestaat hier niet zoiets als presidenten van eerste en van tweede rang, er bestaat niet zoiets als volken van eerste klasse en volken van tweede klasse, we zijn allemaal gelijk. Dat willen we hier heel duidelijk doen begrijpen.

Ik denk dat dit een duistere manier van handelen was. Ik spreek hier niet alleen in naam van Venezuela, ik ben ook gemandateerd door de vertegenwoordigers van de hier aanwezige landen van de Bolivariaanse Alliantie, van de volkeren van Amerika, dat wil zeggen van de regering en het volk van Bolivia, van de regering en het volk van Cuba, van de regering en het volk van Ecuador, van de regering en het volk van Nicaragua, van de regering en de volkeren van de Caraïben, van Dominica, van Saint Vincent en de Grenadines, van Antigua en Barbuda en van Venezuela. We protesteren, alleen al omdat we dat document niet kennen. Er circuleerden hier verschillende versies en weinig transparante documenten, zoiets moeten we aan de kaak stellen.

We zijn ervan overtuigd dat geen enkele vorm van bedrog hier zal passeren, want dat zou een bedrog zijn tegen de volkeren van de wereld. Als er iets is dat zich in heel de wereld moet verspreiden, dat zich overal in de wereld opnieuw moet versterken, dan is het onderling vertrouwen. Want we hebben er genoeg van dat sommigen zich beter achten dan wij, indianen van het Zuiden, dan wij de zwarte inboorlingen van Afrika, dan de volkeren van het Zuiden. We zijn allemaal gelijk.

Wel, wij vertrekken met achterlating van een protest: dit is een verkrachting van de manier van werken van de Verenigde Naties.

Lula heeft het al gezegd, het Kyoto protocol mag niet dood of uitgedoofd verklaard worden, zoals de Verenigde Staten doen. Daarom is wat Evo (Morales, n.v.d.r.) zei een grote waarheid: als Obama, de Nobelprijs voor de Oorlog, zegt dat hij naar hier kwam om te handelen, wel, mijnheer de president, bewijs dat dan. En verdwijn niet via de achterdeur, doe al wat nodig is om de VS te doen instemmen met het Kyotoprotocol. Dan zullen wij Kyoto respecteren en Kyoto overal verdedigen, en de wereld een helder en transparant antwoord bieden.
(…)

Neen, wij willen van hier vertrekken met de herinnering aan een blij volk, een volk dat wij niet kennen, een stad, een land: Denemarken. Wij willen Kopenhagen in ons hart sluiten, niet als een bron van frustratie maar als een teken van hoop. We zegden het gisteren al: Kopenhagen stopt niet vandaag. Kopenhagen heeft zijn deuren open gezet opdat wij zouden doorgaan met een wereldwijd groot debat over de vraag hoe we de planeet kunnen redden, hoe we het leven op de planeet kunnen redden. Kopenhagen is geen einde, Kopenhagen is een begin, zodat we komen tot het akkoord dat we moeten bereiken en dat, zoals Evo al zei, evenwicht brengt voor moeder Aarde: la Pachamama.

Wat Obama zegt, is ronduit belachelijk, de Verenigde Staten hebben machines om dollars te fabriceren, de Verenigde Staten hebben, geloof ik, 700 miljard dollar uitgegeven om de banken te redden... Ze hebben gelijk, zij die op straat zeggen: als het klimaat een bank was, dan hadden ze het al gered. Nu komt hij zeggen dat hij 10 miljard dollar per jaar zal bijdragen, dat is een belachelijk bedrag. Het is om te lachen wat de president van de Verenigde Staten zegt: de militaire uitgaven van de Verenigde Staten, wel, die bedragen 700 miljard dollar per jaar.

Als ze hun militaire uitgaven met nog maar de helft zouden verminderen, dan zouden de Verenigde Staten er al zijn. Ze stoten vandaag het meeste broeikasgassen uit, zij zijn de grootste vervuilers. Het Yankee-imperium is de grote schuldige aan de opgelegde invasies, de oorlogen en bedreigingen, de moorden en zelfs de kapitalistische genocide in de wereld. De Verenigde Staten en hun bondgenoten zijn de grootste schuldigen. Zij zouden dat met waardigheid moeten erkennen, maar in alle eerlijkheid, we geloven niet deze VS-regering dat zal erkennen, want ze is niets meer dan de voortzetting van de vorige regering, Obama zal de geschiedenis ingaan als een van de grootste teleurstellingen, voor velen die geloofden in hem in de Verenigde Staten en in andere delen van de wereld, want daar zorgt hij heel duidelijk voor veel frustratie.

Maar nu komt het erop aan, nu is het van het grootste belang dat de volkeren van de wereld en de regeringen die deze wereld waard zijn, zich in meerderheid akkoord verklaren en dat we echte oplossingen in gang zetten.

Wij komen hier niet om een aalmoes vragen, wij komen hier op voorwaarden van gelijkheid, we komen onze bescheiden ideeën brengen om een oplossing te vinden. En dat niemand het vergeet, dat niemand het vergeet, de fout ligt bij het kapitalisme en wij moeten de oorzaken aanpakken. Vanuit Venezuela zeggen we in alle bescheidenheid: de enige manier om evenwichtige maatschappijen te bereiken, om het leven te redden, om hogere levensniveaus te bereiken, om het menselijk leven naar condities te brengen die het leven waard zijn, loopt via het socialisme. Dat is een bij uitstek politiek debat, een bij uitstek moreel debat, een bij uitstek noodzakelijk debat, het is absoluut noodzakelijk; het kapitalisme is de weg naar de vernietiging van de planeet.

Mevrouw de voorzitter, we willen dat dit duidelijk is, wij vertrekken omdat we niet kunnen blijven hopen, wij vertrekken, maar de landen van de ALBA maken heel duidelijk dat we vanaf nu protest aantekenen tegen elk document dat Obama onder de deur zou schuiven, of dat van ergens anders zou komen, zoals gisteren sommigen zegden, die dat als de zaligmakende oplossingen probeerden voor te stellen.

Er zijn geen zaligmakende oplossingen, we vertrekken simpelweg omdat we weten dat een akkoord hier in Kopenhagen niet mogelijk was. En het was niet mogelijk omdat, zoals we gisteren al zegden, er een gebrek aan politieke wil is bij de meest ontwikkelde landen van deze aarde, te beginnen bij de Verenigde Staten. En dat is een echte schande. Het is het egoïsme van de hoogste verantwoordelijken, in de eerste plaats om onredelijke redenen van productie en consumptie van zijn overontwikkelde kapitalisme.
(…)

En laten we er vertrouwen in hebben dat uw harde werk niet verloren zal gaan, dat is een bijdrage. We vertrekken van hier met een groter inzicht in het probleem en meer vastbesloten om onze bevolking bewust te maken van het klimaat en van het thema van het onevenwicht in het milieu.

Wat we vandaag meemaken is, zoals Fidel het noemde, een afsluiting zonder glorie. Ik zeg niet dat dit een pijnlijke zaak wordt, neen, de pijnlijke afsluiter van vanmiddag wordt een afsluiting die tegelijk de deur opent voor die hoop, de hoop dat we erin zullen slagen beslissingen te nemen om de mensheid te redden. We zullen die maar bereiken door het egoïstische eigenbelang aan de kant te zetten en dat geldt vooral voor de meest ontwikkelde landen.

Video: Toespraak Chavez in Kopenhagen
Tekst: Zie volledige speech (in het Engels)