WASHINGTON, 8 december 2008 - "Wij willen een volledige opheffing van alle handels- en reisbeperkingen tegenover Cuba." Dat schrijven de belangrijkste belangengroepen uit de Amerikaanse bedrijfswereld aan Barack Obama, de volgende president van de VS. Onder de ondertekenaars van de donderdag (4 december) verstuurde brief bevinden zich de Amerikaanse Kamer van Koophandel, de American Farm Bureau Federation en de Business Roundtable, die heel wat politiek gewicht in de schaal leggen. Volgens experts zal het zo'n vaart niet lopen, maar komt er onder Obama wel een geleidelijke ontmanteling van het Amerikaanse embargo tegen Cuba.

Het Amerikaanse bedrijfsleven verwacht bij het aantreden van Obama onmiddellijk bilaterale gesprekken met Havana over migratie, milieu en de illegale drugshandel. In hun brief dringen de belangengroepen verder aan op een onmiddellijke opheffing van alle beperkingen op reizen en een verdere versoepeling van de handel in voedsel en medicijnen. Verder moeten alle "landbouwapparatuur en zware machines uit het embargo geschrapt worden, net als andere exportartikelen die de nodige technologie kunnen leveren om de schade van de recente stormen te boven te komen."

'Hefboom' voor politieke verandering

Tijdens zijn verkiezingscampagne heeft Obama verschillende keren verklaard dat hij onvoorwaardelijk gesprekken zou aanknopen met de Cubaanse regering. Hij beloofde het embargo te versoepelen om het voor Cubaanse Amerikanen weer mogelijk te maken naar hun land van herkomst te reizen en geld naar hun familie te sturen. De regering van George W. Bush had dit onmogelijk gemaakt als onderdeel van een nieuw politiek offensief tegen Havana.

Obama wil het embargo op zich wel aanhouden als 'hefboom' voor politieke hervormingen. Die noemt hij "een voorwaarde voor het normaliseren van de relaties". Toch is dat standpunt veel progressiever dan dat van John McCain of Hillary Clinton. Die namen tijdens de verkiezingscampagne beiden een sterk conservatieve positie in om de hardliners in de Cubaans-Amerikaanse gemeenschap in de strijdstate Florida te bekoren.

Belangrijke precedenten

Obama kan het handelsembargo versoepelen zonder daarvoor een politieke strijd te moeten leveren. Zijn voorganger Bush keurde immers zelf bijvoorbeeld de handel in mobiele telefoons en draagbare computers goed nadat het persoonlijk bezit van dergelijke toestellingen eerder dit jaar gelegaliseerd was door Cuba. Bush verleende bovendien licenties aan farmaceutische bedrijven uit de VS om biomedische producten uit Cuba te importeren voor tests.

Deze precedenten kunnen door Obama ingeroepen worden om verdere veranderingen door te voeren. Volgens William LeoGrande, een specialist van de American University in Washington, kan Obama zich beter niet wagen "aan een krachtmeting met het Congres" om het embargo op te heffen. "Het is veel makkelijker het embargo stukje bij beetje te ontmantelen", zegt hij.

"We weten dat de veranderingen niet voor morgen zijn", staat te lezen in de brief van de belangengroepen uit de bedrijfswereld, "maar ze kunnen niet langer op zich laten wachten." De brief vermeldt verder dat het handelsembargo en de pogingen om Havana politiek te dwarsbomen overblijfselen zijn van de Koude Oorlog en nu "helemaal voorbijgestreefd zijn."

De brief volgt op andere belangrijke publicaties die aandringen op een herziening van het VS-beleid tegenover Cuba. Een rapport van de Raad voor Buitenlandse Zaken dat in mei werd uitgegeven, riep op tot een herziening van alle economische sancties en restricties op reizen, en stelde een uiteindelijke opheffing voor van het embargo.

Twee weken geleden gaf het Brookings Institute, een invloedrijke diplomatieke denktank, een rapport uit dat de onmiddellijke verwijdering van Cuba eiste van de lijst van landen die het terrorisme steunen. Bovendien zou Cuba geïntegreerd moeten worden in globale en regionale samenwerkingsverbanden. Volgens Brookings, een instituut dat het merendeel van de buitenlandse staf van Obama zal leveren, heeft Washingtons vijandigheid tegenover Havana "constructieve samenwerking met andere landen in de regio steeds in de weg gestaan." (Jim Lobe, IPS)