|
Rijstpap, Tulpen & Jihad.
Boek van Lucas Catherine.
De geschiedenis van de Nederlanden en
van België herschreven.
Vanaf de kruistochten tot de Tweede Wereldoorlog
lagen Arabieren en Turken ons nauwer aan het hart dan pakweg
Polen of Letten. Het was niet altijd grote vriendschap,
maar toch. Keizer Karel veroverde dan wel Tunis met onze
hulp, maar we leerden ook de Ottomanen op een andere manier
schilderen.
Vanuit Brugge, Brussel, Antwerpen en
Amsterdam gingen we op bezoek bij Moren, Saracenen en Ottomanen.
En natuurlijk was ook het omgekeerde het geval: de Bei van
Tunis kwam in het Terkamerenbos jagen. Turkse tulpen zorgden
voor de eerste beurskrach in Amsterdam. Marokkanen verdedigden
in de Tweede Wereldoorlog zowel Brussel als Breda.
Een inburgeringscursus voor AUTochtonen!
Rijstpap, Tulpen & Jihad.
[Verhalen uit onze gemeenschappelijke geschiedenis met Arabieren
en Turken]
Lucas Catherine.
De geschiedenis van de Nederlanden en
België herschreven van Karel de Grote tot de Tweede
Wereldoorlog.
Dezer dagen wordt veertig jaar immigratie
van Turken en Marokkanen gevierd. Je zou de indruk krijgen
dat we die twee volkeren pas dan van nabij hebben leren
kennen. Niets is minder waar, stelt Lucas Catherine in zijn
nieuwste boek. Om u dit duidelijk te maken vertelt hij verhalen
uit onze vaderlandse geschiedenis die u meer
dan waarschijnlijk niet kende. Of hij vertelt ze op een
andere manier.
Natuurlijk begint het verhaal in Poitiers
en Roncevaux, twee mythische veldslagen, maar ook met de
ambassades die Charlemagne uitwisselde met Bagdad. U krijgt
onder meer een verslag hiervan door twee Arabische gezanten
die iets teveel zwaar bier hadden gedronken.
Het verhaal van de kruistochten kan niet
ontbreken. Maar kende u al het verhaal van de Dietsers die
eerst de Arabieren uit Lissabon joegen, eer ze verder trokken
naar Jeruzalem? Of hoe Leonora van Aquitanië in Palestina
niet alleen sexy kledij ontdekte, maar ook sexy liedjes.
Onze eerste grote stad met internationale
uitstraling was Brugge. De handelaars leerden er niet alleen
rekenen met Arabische cijfers, maar Van Eyck leerde er fotografisch
schilderen dankzij een boek van Ibn Haitham dat hij in de
abdij van Ter Duinen vond (in het Latijn natuurlijk). Lucas
Catherine ging het voor u inkijken.
Wij Flamencos, en daar waren toen
ook de Hollanders bij, gaan samen met Keizer Karel vechten
in Tunis en Algerije. En we kiezen er de verkeerde bondgenoten,
toen al! Eentje ervan, de Bey van Tunis ontvangen wij vorstelijk
in Brussel en voldoen aan al zijn grillen, onder meer culinair:
hij vraagt en krijgt pauw met ambersaus opgediend.
Een Brussels tapijtfabrikant sponsert
Pieter Coecke, de schoonvader van Breugel en de gezant van
Keizer Karel op hun tocht naar Istamboel. Het levert mooie
prentjes op, maar geen tapijtverkoop. De volgende gezant,
Boesbeke zal dan weer een Tulpengekte te weeg brengen, waarbij
in Amsterdam twee bollen volstaan om een huis aan de Grachten
te kopen. Deze windhandel stort kort daarna in. Al wie belegde
in Lernout & Houspie had dit verhaal moeten kennen.
De Portugees-Antwerps-Amsterdams-Turkse
jood Josef Nasi organiseert een bondgenootschap tussen de
Nederlanden, de Ottomanen en de Turken. Vele Falamanki blijven
in Noord-Afrika plakken en maken er carrière als
admiraal.
De Noordelijke Nederlanden gaan nu voorgoed
scheep met de Ottomanen en Arabisch wordt een belangrijke
taal aan onze universiteiten, maar vooral bij onze diplomaten.
Het eerste Arabisch-Nederlandse woordenboek verschijnt vijfhonderd
jaar voor zijn Russiche tegenhanger.
Kortom contacten en invloeden alom. Zelfs
Spinoza heeft in zijn filosofie nog een Arabische slag.
Arabië bezorgt ons ook koffie. Het
eerste koffiehuis in Amsterdam is ouder dan dit in Wenen.
En die koffiehuizen nemen ook de Ottomaanse gewoonte over
om hun tafels met tapijtjes te bedekken. Ze staan nu oer-Hollands
in de bruine kroegen van Amsterdam.
België zal Kongo voor een deel moeten veroveren op
Zanzibari Arabieren, maar eerst vrijen we hun sultan op
met een spiegel uit Val St Lambert en geweren van FN. De
wapenexport hing toen niet van de regios af, maar
van Leopold II himself.
Datzelfde kleine België investeert
meer in het Midden-Oosten, vooral Egypte, dan in zijn zwarte
kolonie. Het zal tijdens de eerste wereldoorlog zelfs Palestina
claimen.
En dan is er de tweede wereldoorlog waarbij 2.200 Marokkanen
in Gembloux sneuvelen om België van de Nazi-bezetting
te sparen. Op 15 mei 1940 stuiten zij voor de eerste maal
de Duitse Blitz-krieg. Wie kent hun verhaal?
Als je zo de geschiedenis van onze relaties
met Noord-Afrikanen en Turken overloopt ga je je afvragen
of zij eigenlijk niet meer hebben deelgenomen aan de vorming
van de Europese cultuur dan orthodox (of zelfs katholiek)
Slavisch Europa, dat als erfgenaam van Byzantium altijd
een vreemde wereld is gebleven. Dit was zo in den beginne,
ten tijde van Karel de Grote die liever een alliantie sloot
met Arabisch Bagdad dan met christelijk Byzantium, en dit
bleef zo tot en met de val van de Muur.
Op basis van een gemeenschappelijke geschiedenis
en eeuwenlang cultureel contact zou je gaan stellen dat
een Marokkaan meer Europeaan is dan een Litouwer of een
Let. Lucas Catherine denkt het.
Een boek in de stijl die de lezer van
Lucas Catherine kent: met fragmenten uit teksten van toen
en onvermoede etsen en schilderijen.
Een inburgeringscursus voor AUTochtonen!
Meer info: www.epo.be
|