De film laat op indringende wijze de strijd zien van Lumumba en zijn landgenoten voor politieke en economische vrijheid en het ongelijke gevecht dat zij hiervoor moeten aangaan met de machtige, imperialistische landen uit het westen. Het verhaal begint met de onafhankelijkheidsverklaring in 1960 en de vorming van de nieuwe Kongolese regering.

Het vuile spel tegen Lumumba begint dan pas echt en hij wordt door middel van vele medialeugens, verspreid door met name België, Frankrijk en de Verenigde Staten, in een steeds kwader daglicht gesteld. De door Mobutu aangerichte slachting in Katanga wordt hem in de schoenen geschoven en de Verenigde Staten halen weer eens hun favoriete stokpaardje van stal door hem af te schilderen als een communistische marionet van de Russen.

De kijker is getuige van de volledige machteloosheid van Lumumba tegen de hetze van het westen, waarin hij wordt bestempeld als een wrede dictator.

Uiteindelijk moet Lumumba zijn strijd voor vrijheid en gerechtigheid opgeven en wordt hij in opdracht van het westen door zijn eigen leger gearresteerd. Zijn gewelddadige dood in Katanga en de machtsovername van Mobutu als marionet van de Verenigde Staten maken in feite een definitief einde aan de daadwerkelijke onafhankelijkheid van Kongo.

Lumumba is een meeslepende maar zeker geen optimistisch stemmende film, die wederom aantoont hoever de machtige imperialistische arm reikt. De film is een absolute aanrader mede ook door zijn hoge actualiteitswaarde, als we kijken hoe de geschiedenis zich de afgelopen jaren in Kongo heeft herhaald met als dieptepunt de moord op de voor vrijheid strijdende Laurent Kabila.