Door Haider Rizvi.

NEW YORK, 7 juli 2004 (IPS) - In duizenden filmtheaters in de Verenigde Staten draaien dit jaar anti-Bushfilms, die onder meer de groeiende invloed van het bedrijfsleven op de politiek hekelen. De enorme populariteit van 'Fahrenheit 9/11', de film van Oscar-winnaar Michael Moore die vandaag in België zijn Europese première beleeft, en andere politieke documentaires, is een nieuw fenomeen in de Verenigde Staten. Het is de vraag in hoeverre ze het stemgedrag van de kiezers zullen beïnvloeden.

Moore heeft met Fahrenheit 9/11 zijn eigen kassucces 'Bowling for Columbine' overtroffen. Scoorde hij met deze laatste film over de oorzaken van de vele dodelijke schietpartijen in de VS 21 miljoen dollar aan kaartverkoop, Fahrenheit 9/11 is na de Amerikaanse première eind juni nu de 23 miljoen dollar al gepasseerd. Fahrenheit 9/11 stelt de 'dubbele moraal' van Bush aan de kaak met betrekking tot de oorlog in Irak en zoomt in op de nauwe banden tussen de familie Bush en het Saudische koningshuis en zakenleven.

Twee andere filmmakers maakten de invloed die Amerikaanse bedrijven hebben in de Iraakse politiek en media tot onderwerp van hun film. In juni ging in Amerika 'The Corporation' van Mark Achbar en Jennifer Abbot in première in de VS. De film lijkt in Amerika even goed aan te slaan als in Canada, waar hij een miljoen dollar in het laatje bracht.

Een paar dagen later volgde de première van 'Control Room', een film van Jehane Noujaim. Het verhaal van Control Room gaat over journalisten van de Arabische nieuwszender Al-Jazeera, die het nieuws coverden tijdens de oorlog in Irak. De film bevat scènes over burgerslachtoffers en schade die door het Amerikaanse leger werd aangericht. Beelden die het Amerikaanse publiek niet eerder bereikten en die bij bioscoopbezoekers in New York tot hevige emoties leidden. Bij filmopnames van Al-Jazeera, waarin te zien is hoe de lichaamsdelen van gedode Iraakse kinderen tussen de puinhopen verspreid liggen, barstten verschillende Amerikaanse bioscoopbezoekers in tranen uit.

Control Room wordt gedraaid in een aantal grote bioscopen, The Corporation draait alleen in het filmhuiscircuit. Naast deze films, zijn nog een aantal minder bekende films in roulatie, zoals 'WMD: Weapons of Mass Deception', 'Uncovered: The Whole Truth About the Iraq War' en 'The Hunting of the President'. De laatste film gaat over oud-president Bill Clinton.

De grootte van de impact van de documentaires op het stemgedrag van de Amerikanen is moeilijk te voorspellen. "Ik zou op Michael Moore stemmen, als hij in de race zou zijn voor het presidentsschap", zegt antropologiestudent James Weir, nadat hij zojuist in een bioscoop in New York Fahrenheit 9/11 gezien heeft. "Hij zet een sterk statement neer, zonder in polemiek te vervallen. Het is een feit dat alleen arme mensen bereid zijn oorlog te voeren."

In de film laat Moore zien dat vooral onder kinderen uit arme Amerikaanse gezinnen, geworven wordt voor een loopbaan in het leger, omdat hun ouders geen hoger onderwijs voor ze kunnen betalen. "Ik ben ervan overtuigd dat Bush onder deze kiezers stemmen gaat verliezen", reageert dichteres en graficus Sara Glover.

Woordvoerders van de campagneteams van Bush en Kerry gaan niet publiekelijk in op de films. "Weinig mensen geloven dat de films zoveel invloed hebben, dat ze de verkiezingsuitslag doorslaggevend kunnen beïnvloeden", zei politiek consultant Mandy Grunwald in een recent interview met de Washington Post. "Maar deze nieuwe trend zegt wel iets over de stemming waarin het land verkeert. Het lijkt erop dat Amerika democratisch aan het worden is."

Fahrenheit 9/11 beleeft vandaag (woensdag) de Europese première in België. Vanaf 22 juli draait de film in de Nederlandse bioscopen.