Wie leest komt ‘van alles’ tegen. Ook teksten met weinig woorden. Wat dacht u van een gedicht dat uit niet meer dan het abc bestaat, verdeeld over vijf regels? De dichter beweerde het beste én het laatste gedicht te hebben geschreven. De lezer kon met deze 26 letters immers élk gedicht maken dat hij of zij zich wenste? Daar is geen speld tussen te krijgen.

Nog bonter maakte een zeventiende-eeuwse schrijver het. Deze schreef over een zeker iemand die opstond, het hele abc opzei en beweerde dat daarin álle gebeden waren begrepen, want Onze Lieve Heer kon dat Zelf beter dan wie ook en bovendien juist díe gedichten samenstellen die Hij het liefst hoorde. ‘Hoe goed ik dat ook kan, Hij kan het altijd nog beter.’ Ook hier is met geen mogelijkheid een stopnaald tussen te wringen. Ook deze schrijver had gelijk, maar we zullen dus nooit weten welke gedichten hijzelf zou hebben gemaakt… En juist naar die gedichten en gedachten ben ik nieuwsgierig.

‘Words, words, words’, schreef Shakespeare. Woorden zijn mooi (nou ja, meestal), maar iedereen legt er zijn eigen betekenis in. Gewoon naast, of in plaats van, de werkelijke betekenis. Wat voor de één mooi is, vindt de ander lelijk. ‘Mooi’ bestaat niet buiten degene die kijkt of leest, luistert of denkt. We kunnen wel afspraken maken over ‘mooi’ of ‘lelijk’. En ons daar dan al dan niet aan houden. Ook kunnen we afspraken maken over wat ‘gepast’ is en wat ‘onbehoorlijk’. En ons daar dan aan houden. Of niet. Ook kunnen we afspreken wat ‘rechtvaardig’ is en wat niet. Dat kan zelfs in wetten worden vastgelegd waaraan iedereen zich te houden heeft. Zo is, toen de Tweede Wereldoorlog was afgelopen, dit jaar zestig jaar geleden, afgesproken dat 'we' nóóit meer oorlog zouden voeren. Maar ja, als de 'belangen' van een land in het geding komen… Dus werden en worden er nog steeds oorlogen gevoerd. Terwijl het Handvest van de VN oorlog - zeker een aanvalsoorlog - verbiedt. Hoewel het Internationale Recht het voeren van een aanvalsoorlog uiteraard niet toestaat. Maar het land dat de meeste macht heeft, bepaalt wat ‘recht’ is. Zo kan het recht praten wat krom is. Want met woorden zeg je alles. Of niets. Nietwaar, Mr. Bush!?

© Jan Bontje 2005