In schril contrast met genoemde spontane acties van medeleven en solidariteit door de bevolkingen van vele landen staat het volgende. Volgens de Belgische geoloog Mark Moens van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, Departement Beheerseenheid Mathematisch Model Noordzee, zijn er wereldwijd tientallen instituten die de oceanen constant per satelliet bewaken. Computermodellen maken zeer nauwkeurige voorspellingen over de grootte van golven en de snelheid waarmee deze zich verplaatsen. Dat is vrijwel overal in de westerse wereld de gewoonste zaak. De technologie is dus voorhanden en werkt voortreffelijk. Ongetwijfeld heeft een aantal wetenschappers het fenomeen van de recente Tsunami in het oosten van de Indische Oceaan zeer snel opgemerkt en hebben ze getracht de bedreigde landen te verwittigen. ‘Maar de geëigende communicatiekanalen ontbraken.’ Aldus de officiële uitleg.

Bijna alle landen echter, ook vele derdewereldlanden, beschikken onder de paraplu van de VS over militaire waarschuwingssystemen die perfect hadden kunnen worden gebruikt voor een snel alarm. Seconden nadat bijvoorbeeld een Chinees jachtvliegtuig de Westerse invloedzone (waartoe ook Indonesië, India en Sri Lanka, de sterkst getroffen landen, behoren) zou binnendringen, zou in die zone internationaal alarm zijn geslagen.

Al enkele minuten na de aardbeving wist de Amerikaanse Oceanografische en Atmosferische Dienst (NOAA) dat er een verschrikkelijke vloedgolf over de Indische Oceaan raasde. De bazen van deze Amerikaanse regeringsinstelling stelden binnen een kwartier de basis van de US Navy op het eiland Diego Garcia, ten zuiden van India, op de hoogte. Het redden van een militaire basis is kennelijk veel belangrijker dan het lot van vele tienduizenden Aziaten… Toen de natuur eenmaal bedaard was werden de lijken van duizenden Aziaten als kadavers met bulldozers in haastig gegraven gaten gedumpt. De lichamen van Europese en Amerikaanse toeristen werden ‘uiteraard’ menswaardig behandeld.

Als de NOAA de regeringen van de landen rond de Indische Oceaan had gewaarschuwd ‘hadden we ontelbare levens kunnen redden’, aldus regeringswoordvoerders in o.a. Thailand en Sri Lanka. Het cynische is dat er al meer dan 50 jaar een systeem bestaat van tientallen drijvende seismometers (apparaten die richting, kracht en duur van aardbevingen en trillingen in de aardkorst registreren) op drijvende boeien. Volgens mensen die het weten kunnen zouden vier of vijf boeien in de Indische Oceaan hebben volstaan om het gevaar te detecteren. Een boei inclusief sensor kost ongeveer 250.000 dollar (ca. 185.000 euro).

Een miljoen dollar (nog geen 750.000 euro!) zou dus genoeg zijn geweest om zeker tienduizenden mensenlevens te redden. Maar wat is het leven van een goedkope arbeidskracht waard? Bijna niets. Hij is zo vervangen. Dat is de harde realiteit van de houding van met name Amerika.

Eén miljoen dollar… De beëdiging van president Bush kostte meer dan veertig miljoen dollar. Datzelfde Amerika besteedt jaarlijks vele honderden miljoenen aan bewapening en voert de 'oorlog tegen het terrorisme' op. Het zal ongetwijfeld investeren in de getroffen landen en zo zijn greep op hun economieën versterken. De dood van een kwart miljoen mensen als bron van nog meer overwinsten... Als ooit het misdadige karakter van het imperialisme zichtbaar was, dan wel nu.

(Bronnen: o.a. Solidair nr. 1, 5 januari 2005).

Jan Bontje