Een interessant boek, die biografie over Albert Hahn van Koos van Weringh! De ondertitel luidt 'Tekenen om te ontmaskeren'. Kunst in dienst van de arbeidersstrijd. Albert Hahn (1877-1918) werd bekend en bij sommigen berucht als politiek tekenaar. Eén van zijn bekendste en invloedrijkste tekeningen is die van een spoorwegarbeider die met zijn armen de treinen tot stilstand brengt. Twee kapitalisten trekken aan zijn broek en proberen hem tegen te houden. Het onderschrift luidt: 'Gans[ch] het raderwerk staat stil als uw machtige arm het wil…'

Aan deze prent en aan de roemruchte spoorwegstaking van 1903 waar de tekening over gaat, moet ik denken als ik aan komende 20 september denk. Op die dag zullen tienduizenden het werk stilleggen uit protest tegen de ronduit asociale maatregelen van de bende van Balk 2 van Afbrakistan. Uiteraard praat de rechtse pers de regering naar de mond en gilt moord en brand: "het prille herstel van de economie wordt schade toegebracht." Om een industriearbeider te citeren: "Rot op met je prille herstel! Van wiens 'economie' dan wel!?" Inderdaad: wát herstelt er nou eigenlijk? "De winstgevendheid van het bedrijfsleven" roept vooral rijk Nederland in koor. Ze hebben gelijk: de winsten worden groter door al die maatregelen. Dáárom tekende Hahn en tekenen nú politieke cartoonisten. Dáárom schrijven (sommige) columnisten. Dáárom strijden (sommige, en steeds meer) arbeiders. De winsten van de multinationals worden inderdaad groter. Over de winsten van de kleine ondernemer doen andere verhalen de ronde… De inkomens van de arbeiders – d.w.z. van iedereen die in loondienst is, hand- én hoofdarbeiders dus in alle soorten en maten – staan onder grote druk. Om over mensen met een uitkering of AOW maar te zwijgen. Daarom wordt er op 20 september gestaakt en gedemonstreerd. Niet omdat ze "opgehitst worden", zoals de-krant-die-in-de-oorlog-ook-al-fout-was liegt. Die is vast de bouwvakkers in Amsterdam vergeten! Nee, mensen staken omdat ze inzien dat alle mooie schijn van de laatste halve eeuw leugens zijn. Van "de arbeider heeft het goed" en "het kapitalisme is sociaal geworden" tot "de klassentegenstellingen zijn verdwenen". Als het zo uitkomt worden deze 'verworvenheden' met het grootste gemak op de vuilnisbelt van de sociale geschiedenis gemieterd. Het kapitalisme (zoek maar op in het het woordenboek wat dat betekent!) toont zijn ware gezicht. Zolang het 'goed' gaat mogen de werkers profiteren van… hun eigen arbeid!!! Zíj produceren immers met elkaar alle rijkdom!!! Als er ook maar de geringste tegenwind is volgen loonsverlagingen, langere werktijden, massaontslagen, bezuinigingen op zorg, openbaar vervoer, onderwijs en gezondheid, maar ook censuur, wetten die de bevoegdheden van politie en justitie verdacht dicht in de buurt van die eerdere crisisjaren brengen, het verzieken van het kunst- en cultuur klimaat… te veel om op te noemen.

Op 20 september 2004 zijn twee bruggen in Rotterdam – de Erasmusbrug en de Willemsbrug – éven van de werkende mensen. Als hun machtige arm het wil, staat het hele raderwerk dat uitbuit en kleineert, inderdaad stil! Ze hoeven zich 'alleen maar' van hun macht bewust te worden. De geschiedenis leert dat ze dan zelfs regeringen omver kunnen werpen. Waarom ook niet!? Het zou een schitterend alternatief zijn voor weer een afbraakprinsjesdag…

© Jan Bontje 2004