WASHINGTON, 9 augustus 2006 - ‘Met de verzwakking van de Hezbollah in Libanon probeert Israël meteen het pad te effenen voor een aanval tegen de Iraanse nucleaire installaties.’ Verschillende experts zien een verband tussen de twee strategische doelstellingen.

Israël zegt dat zijn offensief in Libanon de bedreiging van Israëlische burgers door het rakettenarsenaal van de Hezbollah moet wegnemen. Maar er zijn aanwijzingen dat de aanvallen op de islamitische militie deel uitmaken van een veel ambitieuzer plan.

Analisten in de VS gingen ervan uit dat de Hezbollah Israël de volle laag zou hebben gegeven in geval van een Amerikaanse aanval tegen de nucleaire installaties in Iran. Medewerkers van het Witte Huis oordeelden dat daarbij duizenden slachtoffers konden vallen in Israël, en dat was een belangrijke reden om geen militair geweld te gebruiken tegen Iran, zegt Edward Luttwak, een Israël-expert en adviseur van het Centrum voor Strategische en Internationale Studies in Washington.

De Hezbollah zijn met de steun van Teheran groot geworden en krijgen hun wapens ook uit Iran. Het Iraanse regime kan rekenen op de Hezbollah voor eventuele vergeldingsacties als het zelf aangevallen wordt, luidt de redenering.

Volgens Luttwalk zien Israëlische beleidsmakers het offensief tegen de Hezbollah als een middel om de Amerikaanse regering een hardere koers te doen inslaan tegen Iran. Ze gingen ervan uit dat het aantal burgerslachtoffers in Israël bij een goed geplande preventieve aanval tegen de arsenalen van de militie binnen de perken zou blijven.

Gerald M. Steinberg, een Israëlische veiligheidsspecialist aan de Bar Ilon-universiteit die dicht bij de Israëlische regering staat, legt het verband niet direct. Maar in een interview met Bernard Gwertzman van de Council on Foreign Relations in New York vorige week zei hij wel dat er in Israël "enige verwachting" leeft dat de Amerikaanse president Bush na de komende parlementsverkiezingen "zal beslissen dat hij moet doen wat hem te doen staat”. Volgens Steinberg wil Israël inschatten of de VS een militaire actie tegen de nucleaire installaties in Iran "als enige optie" overhouden. Hij suggereerde dat Israël anders zelf overweegt in actie te komen.

Iran-kenners gaan er al langer van uit dat het indrukwekkende aantal raketten dat Iran aan de Hezbollah heeft geleverd, expliciet bedoeld waren als afschrikkingsmaatregel om een Israëlische aanval tegen Iran te vermijden. Ephraim Kam, een Iran-specialist van het Israëlische Jaffe Centrum voor Strategische Studies, schreef dat eind 2004 al. Vorige maand nam Ali Ansari, een professor aan de St. Andrews-universiteit in Schotland en de auteur van een nieuw boek over de confrontatie tussen de VS en Iran, die stelling over in kranteninterviews.

Iran zelf heeft Israël nooit gedreigd met vergelding vanuit Libanon. Maar er zijn wel aanwijzingen dat Iran dat element incalculeert. Op 25 juli citeerde de New York Times een hooggeplaatste Iraanse ambtenaar die opperde dat Israël "één van Irans armen wil amputeren". In hetzelfde artikel opperde Mohsen Rezai, het voormalige hoofd van de Iraanse Revolutionaire Wacht, dat Israël en de VS "eerst de bondgenoten van Iran in Palestina en Libanon willen uitschakelen" voor ze Iran aanpakken.

Officieel liet Teheran Israël alleen weten dat het bij een eventuele aanval direct kan terugslaan met geavanceerde Shahab-3 rakketten die van Iraans grondgebied vertrekken. Maar Iran moet vrezen dat het Israëlische afweersysteem met Arrow- en Patriotraketten de meeste van die langeafstandsraketten kan onderscheppen. De weliswaar oudere raketten die vanuit Libanon worden afgevuurd, vliegen te laag en zijn door de geringe afstand te snel bij hun doel om door die systemen onschadelijk te worden gemaakt.

Volgens de Israëlische veiligheidsdiensten beschikte de Hezbollah bij het begin van het conflict over meer dan 12.000 raketten. Waarschijnlijk plande Israël het offensief tegen het arsenaal van de Hezbollah al lang. Matthew Kalman stelde op 21 juli in een vanuit Tel Aviv geschreven bijdrage in de San Francisco Chronicle dat een Israëlische officier al een jaar geleden al geheime PowerPoint-presentaties gaf over de actie aan Amerikaanse diplomaten, journalisten en medewerkers van denktanks.

De aanleiding die de Hezbollah bood door de ontvoering van twee Israëlische soldaten, was allicht welgekomen voor de regering in Jeruzalem. Israël maakt zich grote zorgen over de mogelijkheid dat Iran in de nabije toekomst over kernwapens kan beschikken. Volgens de Israëlische veiligheidsdiensten kan Iran al binnen een jaar de nodige technologie daarvoor op punt stellen. (IPS, Gareth Porter)