BAGDAD, 17 april 2006 - Het centrale lijkenhuis in Bagdad kan de toestroom van levenloze lichamen niet meer aan. De moordpartijen tussen sjiieten en soennieten eisen steeds meer slachtoffers.

Drie bestelauto's van de politie met elk een tiental lijken arriveren voor de poort van het gebouw. Er staan mensen te wachten die op zoek zijn naar hun verwanten. In het lijkenhuis kunnen ze digitale foto's bekijken van alle vermoorde mensen die er werden binnengebracht.

In februari moest ook de vijftigjarige Aziz dat vreselijke identificatieproces doorlopen. Zijn neef, Ashraf, werd op 16 februari gearresteerd door de politie. Op de foto's waarop Aziz zijn neef terugvond, was een lichaam te zien met talrijke kogelgaten in het hoofd en in de borst. Het gezicht vertoonde ook kneuzingen, en beide armen waren gebroken.

De politie had het lichaam van Ashraf op 18 februari naar het lijkenhuis gebracht. "Zijn twee zoons werden gedood bij zijn arrestatie" zegt zijn oom. "Ashraf was een metselaar die gewoon zijn werk probeerde te doen."

Het grote lijkenhuis van Bagdad krijgt op sommige dagen meer dan 100 lichamen binnen. Het gemiddelde ligt waarschijnlijk hoger dan 85, schatte een medewekerker afgelopen woensdag. De directie van de instelling wilde "om veiligheidsredenen" niet met IPS praten

Lichamen die niet opgeeïst worden door verwanten, worden na 15 dagen naar een begraafplats in Najaf gebracht. Daar weet men dat er van 1 februari tot 31 maart 2.576 lijken uit Bagdad begraven zijn.

Ook de lijkenhuizen van grote steden als Basra, Mosul, Ramadi, Kirkuk, Irbil, Najaf en Kerbala liggen geregeld overvol.

Iraqiyun, een humanitaire groep die banden heeft met de partij van de voormalige interim-president Ghazi al-Yawir, schatte in juli vorig jaar dat er in Irak sinds de Amerikaanse invasie van 2003 128.000 mensen door geweld om het leven zijn gekomen. Op 29 oktober verscheen in het medische vakblad The Lancet een onderzoek dat het aantal slachtoffers van de Amerikaanse invasie in Irak op 100.000 schatte. Dat zijn niet alleen slachtoffers van geweld, maar ook van ondervoeding, vuil drinkwater en het gebrek aan goede geneeskundige verzorging. Les Roberts, de belangrijkste auteur van de studie, sprak begin februari zelfs van 300.000 mogelijke sterfgevallen. (IPS, Dahr Jamail en Arkan Hamed)

Irakezen vluchten massaal voor godsdienstmoorden

BAGDAD, 14 april 2006 - Minstens dertigduizend Irakezen zijn weggevlucht uit hun huizen sinds het bombardement op het sjiitische heiligdom in Samarra op 23 februari. Soennieten gaan in soennitische wijken wonen en sjiieten in sjiitische.

Ook Osama Bahnam uit Bagdad denkt aan vertrekken: "We kunnen niet slapen 's nachts, we zijn doodsbenauwd. Er wordt elke dag gemoord, alleen omdat iemand soenniet is of sjiiet.

“Vroeger was er in deze wijk nooit geweld. Ik heb veel vrienden, en we hadden het nooit over ons geloof. Maar een week geleden zeiden mijn soennitische vrienden dat ik Adhamiya voor een paar dagen moest verlaten, omdat ze voor mijn veiligheid vreesden", zegt Uday Dakhil. Hij is een sjiiet die samen met zijn soennitische vrouw in de soennitische wijk Adhamiya in Bagdad woont.

"Verscheidene vreemde groepen vermoorden sjiieten die in Adhamiya wonen. Anderen doen hetzelfde in de sjiitische wijken, daar doden ze de soennieten", zegt Dakhil.

De oom van Ammar Hussein, een soenniet, werd doorgeschoten toen hij aan het winkelen was in Shula, een grotendeels sjiitisch deel van Bagdad. Volgens Hussein is de wijk in handen van milities. "Vele soennitische mensen worden gedood in mijn wijk, gewoon omdat ze soennieten zijn. Milities hebben de controle over onze wijk, en ze werken aan sektarisme."

Niet alleen rijke families

Het aantal vluchtelingen neemt toe naarmate steeds meer mensen zich niet meer op hun gemak voelen door het geweld, zegt de Internationale Organisatie voor Migratie, die nauw samenwerkt met de Verenigde Naties. Hun schatting dat sinds de aanslag in Samarra nog geen twee maanden geleden dertigduizend mensen hun huizen verlieten, wordt bevestigd door het Iraakse Ministerie voor Migratie. Vele Irakezen geloven dat de werkelijke cijfers nog veel hoger liggen.

Dat Irakezen op de vlucht slaan, is niet nieuw. Naar schatting trokken meer dan een miljoen mensen onder het regime van Saddam Hussein naar het buitenland, zowel om economische als om politieke redenen. Maar nu is het vooral de onveiligheid die mensen uit hun huis en land drijft.

Tot nog toe waren het vooral rijke families die hun biezen pakten. Maar sinds de aanslag op het belangrijke sjiitische heiligdom beginnen vele minder gegoede Irakezen te verhuizen naar wijken waar vooral mensen van hun eigen religieuze stroming wonen.

Irakezen die naar het buitenland vluchten, trekken meestal naar de Jordaanse hoofdstad Amman. Volgens officiële schattingen wonen daar intussen meer dan een half miljoen Iraakse vluchtelingen. Officieuze schattingen spreken van één tot twee miljoen.

Een van hen is de 35-jarige Sundus al-Mashdani, moeder van drie. "We verlieten Bagdad tijdens de oorlog omwille van de hevige bombardementen", zegt ze. "Toen de oorlog eindigde keerden we terug naar ons huis in Bagdad, maar daar bleken Amerikaanse soldaten te zitten, en die weigerden weg te gaan." Vorig jaar keerde Sundus met haar drie kinderen weer terug naar Amman.

De arm van Iran

Dakhil, de sjiiet met de soennitische echtgenote, gelooft dat Iran invloed uitoefent op sommige van de milities en politici in Irak. Dat is iets wat veel Irakezen vandaag de dag denken.

"De Iraakse overheid laat bepaalde groepen toe milities op te richten. Sommige daarvan helpen Iran om de spanningen tussen soennieten en sjiieten te creëren", zegt Bahnam, de man die na twee jaar piekeren nu serieus overweegt om Bagdad te verlaten. "Ze willen dat de Amerikaanse troepen het druk hebben in Irak. Want als Irak rustig wordt, vallen de Amerikanen Iran binnen."

Temidden van al die spanningen en het geweld, hopen vele Irakezen nog altijd dat de rust zal weerkeren, en dat de migranten uit het buitenland zullen terugkeren. Sundus zegt dat Jordanië weliswaar veilig is, maar dat haar hart in Irak ligt.

"Ik voel me beschaamd als ik zeg dat ik Irak in deze situatie zal verlaten, maar wat kan ik doen?", zegt Bahnam. "Elke dag moord, arrestaties zonder reden, mensen verdwijnen door ontvoeringen. En er is geen hoop dat dit probleem snel opgelost raakt."
(IPS, Brian Conley en Isam Rashid)