NEW YORK, 8 april 2008 - De VN-Veiligheidsraad heeft zeven resoluties gewijd aan de crisis in het Soedanese Darfoer, waar een conflict tussen de regering, Arabische milities en zwarte opstandelingen al meer dan tweehonderdduizend slachtoffers heeft gemaakt en meer dan 2,2 miljoen mensen op de vlucht heeft gejaagd.

De VN zetten eind vorig jaar een gezamenlijke vredesmissie op met de Afrikaanse Unie. Die moet 26.000 manschappen tellen, maar daarvan zijn er nog maar een kleine 7500 ter plaatse. Volgens de plannen van de VN moet Afrika de meeste soldaten voor de vredesmacht leveren, maar op het continent is er weinig animo voor de gevaarlijke opdracht. De vredesmacht heeft ook 18 helikopters nodig, en ook op dat vlak blijven de VN-lidstaten terughoudend. Alleen Ethiopië heeft tot hiertoe vier machines aangeboden.

Volgens VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon is de situatie in Soedan nog even slecht als in 2004. “Het geweld tegen burgers blijft op een alarmerend niveau, niemand legt er rekenschap over af en een einde is niet in zicht.” Volgens Ban zijn vrede en vooruitgang haalbaar in Darfoer, maar daarvoor zijn dan wel dringend veel meer middelen en manschappen nodig.

"Geen vrede om te handhaven"

De burgeroorlog die Somalië teistert, begon al in 1991 en hield ondanks veertien vredesakkoorden nooit op. Voor dat land zouden de VN een vredesmacht van 27.000 manschappen op de been willen brengen. Maar er zit geen schot in die pogingen.

“Eerst en vooral is er geen vrede om te handhaven in Somalië”, zegt de Ugandese VN-ambassadeur Francis Butagira. Uganda heeft troepen in Somalië als onderdeel van een symbolische vredesmissie van de Afrikaanse Unie. Butagira schat dat er 15 tot 20 infanteriebataljons nodig zijn in Somalië. Dat zou de VN ruim een half miljard euro per jaar kosten.

De speciale vertegenwoordiger van de VN voor Somalië, A. Ould-Abdallah, vertelde de VN-Veiligheidsraad in december dat “er geen kans op succes is als de internationale gemeenschap niet voor een andere aanpak kiest”. Als er geen einde komt aan het conflict, dreigen er volgens Ould-Abdallah ernstige gevolgen “voor Somalië zelf maar ook voor de regio en zelfs voor de rest van de wereld.”

Overvraagde blauwhelmen

De voormalige VN-secretaris-generaal Kofi Annan had in maart zware kritiek op de weigering van de meeste VN-lidstaten om met meer middelen over de brug te komen voor de VN-vredesoperaties. “Ik kan aanvaarden waarom sommige landen geen troepen willen sturen naar Darfour”, zei Annan. “Maar ik kan niet begrijpen waarom ze niet een paar helikopters kunnen missen.”

Volgens Annan dreigen de VN ook te veel hooi op de vork te nemen. Het toenemende aantal conflicten waarin de VN een rol spelen, kan de capaciteit van de organisatie snel te boven gaan. “Ik denk niet dat de VN vandaag in staat zijn in Afghanistan een aflossing van de wacht te verzekeren; ik denk ook niet dat de VN de middelen zullen krijgen om een belangrijke en actieve rol in Somalië te spelen.”

De VN hebben momenteel 17 vredesoperatie lopen. Die kunnen de organisatie dit jaar meer dan 7 miljard dollar (4,5 miljard euro) kosten. Dat is drie keer meer dan het budget voor de normale werking van de VN. En eigenlijk is er dus nog veel meer nodig. Toen rellen begin dit jaar in Kenia bijna 1000 slachtoffers maakten, moest de wereldorganisatie machteloos toekijken.

De grootste VN-vredesoperaties lopen in Afrika. Afrikaanse beleidsmakers zijn niet tevreden met de geldverslindende missies. Alpha Oumar Konaré, de voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie, vindt de 2 miljard dollar die nodig zullen zijn om een vredesmissie van 26.000 manschappen in Darfoer draaiend te houden “schandalig”. Volgens hem kan dat geld beter worden gebruikt voor de ontwikkelingsnoden van Afrika. (IPS)