NEW YORK, 27 april 2008 - De Amerikaanse inlichtingendienst CIA heeft een federale rechter in de VS laten weten dat het niet van plan is inzage te verschaffen in meer dan 7000 documenten over zijn programma van geheime gevangenissen. Eerder hadden drie mensenrechtenorganisaties inzage in die documenten gevraagd op basis van de wet op de vrijheid van informatie.

De CIA zegt dat ze wettelijk niet verplicht is de documenten openbaar te maken, omdat het gaat om correspondentie met het Witte Huis of hoge medewerkers van president George W. Bush. In sommige gevallen gaat het om documenten waarin juridisch advies wordt gevraagd over de legaliteit van sommige ondervragingstechnieken of arrestaties.

Voor Vincent Warren, directeur van het Centre for Constitutional Rights (CCR), is het antwoord van de CIA aan de rechter veelzeggend. “Het is de eerste keer dat de CIA toegeeft dat er meer dan 7000 documenten bestaan over het geheime programma van arrestaties en marteling van vermeende terroristen.”

CCR vroeg in juni 2007 samen met Amnesty International USA en de International Human Rights Clinic (IHRC) van de Universiteit van New York inzage in de documenten, op basis van de wet over de informatievrijheid. Die wet werd in 1966 van kracht onder toenmalig president Lyndon B. Johnson, maar voorziet uitzonderingen voor documenten van sommige federale agentschappen.

30 mensen spoorloos

De mensenrechtenorganisaties willen te weten komen wat er is gebeurd met sommige individuen waarvan men weet dat ze door de CIA worden vastgehouden. Van een dertigtal mensen weet men niet precies waar ze gevangen zitten en in welke omstandigheden. Ze zijn ook geïnteresseerd in de juridische argumenten die de regering heeft gebruikt om het geheime detentieprogramma te rechtvaardigen, inclusief de omstreden hardhandige ondervragingstechnieken.

“Met wat we weten over de manier waarop de regering-Bush het gebruik van martelpraktijken en mensenrechtenschendingen probeert te rechtvaardigen, moet je geen creatieve verbeelding hebben om te besluiten dat de geheimdoenerij meer te maken heeft met het toedekken van criminele activiteiten dan met de bescherming van ’s lands veiligheid,” zegt Goering van Amnesty VS.

“De CIA heeft illegale technieken gebruikt als marteling, ontvoering en uitlevering aan regimes die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten”, zegt Meg Satterthwaite van IHRC. “Het is ongehoord uitzonderingen op de informatiewet te gebruiken om schendingen van het Amerikaanse en internationale recht te verdoezelen.” De organisaties willen volgende maand een antwoord sturen naar de rechter. (IPS)