WASHINGTON, 5 april 2007 - Volgens een nieuwe enquête stevent het Amerikaanse vertrouwen in Bush' internationale beleid af op een "totale crisis".

Bijna zes op de tien van de ondervraagde Amerikanen twijfelt eraan of de overheid eerlijk is over zijn buitenlands beleid en gelooft dat Bush "op de verkeerde weg zit". Dat is tien procent meer dan zes maanden geleden, zegt de enquête, de vierde in een halfjaarlijkse reeks van de Public Agenda en de Council on Foreign Relations (CFR), twee Amerikaanse organisaties met onder meer voormalig Buitenlandminister Cyrus Vance en oud-vice-directeur van de CIA Bobby Inman in de raad van bestuur.

Opmerkelijk is ook dat steeds minder Amerikanen geloven in het nut van militair geweld om internationale problemen op te lossen, zoals terrorisme en de verspreiding van massavernietigingswapens. De tegenstanders zijn in de meerderheid (43 procent), terwijl voorstanders hun aandeel zien slinken van 36 naar 17 procent.

Een duidelijk voorbeeld is Iran: hier verkiest 44 procent van de respondenten diplomatie, terwijl 28 procent kiest voor economische sancties. Slechts 13 procent gelooft in het nut van militaire dreiging of actie.

Op een schaal van 0 tot 200, waar 0 gelijkstaat aan volledig vertrouwen en 200 aan paniek, stond de indicator zes maanden geleden op 130. Volgens onderzoeker Daniel Yankelovich had het publieke ongenoegen toen al een hoogtepunt bereikt en zou dat niet zonder politieke gevolgen kunnen blijven.

In de jongste enquête staat de indicator op 137. "De angstbarometer komt dichter bij de grens van 150, de rode zone", zegt Yankelovich. "Dat zou voor mij een totale crisis van het publieke vertrouwen betekenen." Hij voegt eraan toe dat de angst van de Amerikaanse bevolking zich helemaal niet beperkt tot Irak.

Volgens Yankelovich leert de enquête dat de Amerikaanse bevolking een totaal ander buitenlands beleid van Bush wenst. Dat laat zich in zeven punten samenvatten.

Eerst en vooral wil de publieke opinie in de VS de Amerikaanse troepen in Irak zo snel mogelijk naar huis halen. Zeven op de tien willen dat al binnen het volgende jaar, slechts 27 procent is er voorstander van de troepen in Irak te houden zolang de politieke toestand daar nog niet is genormaliseerd.

Ten tweede geloven twee op de drie respondenten dat de VS meer aandacht zouden moeten besteden aan diplomatieke en economische oplossingen, in plaats van militair geweld, om zijn internationale en nationale belangen te verdedigen.

91 procent van de respondenten vindt ook dat de VS meer moeten doen om hun reputatie en geloofwaardigheid in de rest van de wereld te herstellen.

Ten vierde is de publieke opinie ook zeer sceptisch over de pogingen van de VS om de democratie in andere landen uit te dragen of op te leggen. Volgens drievierde van de Amerikanen is dat iets waar de VS zich niet mee moeten bemoeien.

Drie op de vier Amerikanen vindt ook dat het stoppen van de verspreiding van nucleaire wapens als een "topprioriteit" moet worden beschouwd.

Als zesde punt vindt de enquête overtuigende steun bij de publieke opinie om op het vlak van milieu met andere landen samen te werken. 41 procent is zeer ongerust over de opwarming van de aarde. Zes maanden geleden was dat nog 33 procent.

Tot slot zijn de Amerikanen grote voorstander om minder afhankelijk te worden van buitenlandse energiebronnen. Zij beschouwen dat als een van de belangrijkste middelen om de veiligheid van de VS te verzekeren.

Volgens Gideon Rose, directeur van Buitenlandse Zaken, is het waarschijnlijk dat dit 'eisenpakket' van de Amerikaanse bevolking niet beperkt zal blijven tot de tijd waarin Bush aan de macht blijft. Ook de volgende presidenten en overheden zullen hiermee "nog lange tijd" rekening moeten houden, aldus Gideon. (IPS, Jim Lobe)